REPORTAGERadio Filharmonisch in Tivoli

Het heeft zijn voordelen, een concert in een bijna lege zaal, maar toch vooral iets droevigs

Voor het Radio Filharmonisch Orkest is het seizoen alweer bijna ten einde, net nu er weer wat mogelijk is.

Het Radio Filharmonisch Orkest treedt op in een vrijwel leeg TivoliVredenburg in Utrecht.Beeld Esther de Bruijn

Het heeft zijn voordelen, een concert bijwonen in een vrijwel lege zaal. Je kunt de grapjes verstaan die de musici maken. Je hoort elk piepje en kraakje dat van het podium komt, want je luidruchtig wiebelende buurman kan het niet zijn: die is er niet (vier stoelen naast je zijn beplakt met zwarte tape). Je hoort radiopresentator Hans van den Boom doorpraten tot vlak voor het eerste akkoord. Het is bijzonder omdat je weet (of misschien toch: hoopt) dat dit min of meer eenmalig is, en je dit concert daardoor niet vergeet.

Toch heeft de aanblik van een voor dertig man spelend Radio Filharmonisch Orkest in TivoliVredenburg vooral iets droevigs, ondanks de vrolijke gezichten van musici die eindelijk weer mogen. Het komt door die sympathieke Grote Zaal hier in Utrecht, een achthoekige arena waar het publiek om het podium heen hoort te zitten, waarin onder normale omstandigheden een medebezoeker recht voor je zit. De sfeer wordt niet zoals in het Concertgebouw bepaald door de kroonluchters, maar door de mensen.

En bitter zoals het glas sinaasappelsap in de pauze (hé, weer eens een concert met een pauze): dit is een gevalletje hello, goodbye. Het is het slot – zo ver zitten we dus al in het seizoen – van het AvroTros Vrijdagconcert, een serie die het moet hebben van abonnementsverkoop. Het Radio Filharmonisch speelt hierna nog één keer deze zomer, tijdens de vorige week aangekondigde BankGiro Loterij Zomersessies in het Concertgebouw in Amsterdam. Dat wordt een programma rond zwarte componisten, aanhakend op de Black Lives Matter-protesten. En daarna houdt het vakantie, zoals bijna alle orkesten, net nu er weer wat mogelijk is.

De sfeer wordt niet zoals in het Concertgebouw bepaald door de kroonluchters, maar door de mensen.Beeld Esther de Bruijn

De nieuwe dirigent Karina Canellakis loopt op en de strijkers zetten Puccini’s Crisantemi in, dat een beetje kabbelt. Daarna een bewerking van Verdi’s Strijkkwartet in e-klein, met iets te veel ondefinieerbare notenfiguren. Als in de tweede helft de blazers mee mogen doen in Wagners Siegried Idyll, klinkt het orkest aanzienlijk beter: levendiger, alsof de strijkers iets nodig hadden om zich tot te verhouden. Het langzame tempo dat Canellakis naar het einde toe wil aanbrengen, voelt niet zo naturel, maar het is zeker een genietbare uitvoering.

Het sluitstuk, de vioolloze Tweede serenade van Brahms uit 1859, overtuigt het meest. Er wordt zelfverzekerd gespeeld. Even vergeten we de lege rode stoelen en zien we de vakwerkhuisjes van Detmold voor ons, het slaperige cultuurstadje waar Brahms de noten schreef die smachten naar een verleden waar het plaatsje nog half in zat.

Na afloop klinkt er gejoel en bravo uit vak B. De kantoormedewerkers van het orkest. Deze keer mag het.

Het concert is terug te zien via de socialemediakanalen van AvroTros Klassiek en het orkest.

Zomersessies

Op 5 juli geeft het Radio Filharmonisch twee concerten in het Concertgebouw in Amsterdam. Centraal staan de Afro-Amerikaanse componisten William Grant Still en George Walker. Omdat er maar 100 man publiek aanwezig mag zijn, wordt het Concertgebouw tijdelijk teruggebracht in de staat van 1888: de stoelenrijen maken plaats voor tafels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden