Het handige sprookje van drie snotneuzen

Dit is het sprookje van drie Amsterdamse snotneuzen en een hele grote uitgever in Haarlem. Hoe een Goed Idee wordt geboren maar bijna verloren gaat in de Grote Wereld, en alles uiteindelijk toch nog goed kwam....

ENIGE uitleg van een sprekende mol was weliswaar nodig, maar het handje blijft hun trots. Want met de witte, op het computerscherm rondtastende hand lijken de drie makers van het kinderspel Meesters van macht warempel iets nieuws te hebben gedaan. De hand reageert op bewegingen van de muis, maar is méér dan zomaar een muis-aanwijzer. Hij vangt kegels uit de lucht, werpt een bal door een kamer en trekt aan een touw. Het handje doet dat zo 'levensecht' dat spelende kinderen even niet weten wat hun overkomt, geconditioneerd als ze zijn door 'gewone' computerspelletjes die blijven hangen bij het platte click and go: klik en kijk maar wat er gebeurt.

Vandaar die mol aan het begin. Een stem die uitlegt dat een bladzijde in het boek zich niet laat omslaan door op de kaft te klikken. Het handje moet de bladzijde 'pakken', en opzij bewegen. Pas daarna begint acteur Joost Prinsen, bekend van het jeugdprogramma Het klokhuis en bij een oudere generatie als Erik Engerd uit De stratenmaker op zee show, het sprookje over 'de meesters' te vertellen. Dat handje was even wennen, zegt Jan Willem Huisman, maar het loont de moeite. Het maakt de bewegingen in Meesters van macht intuïtiever, en misschien ook wat rustiger, vergeleken althans bij traditionele avonturenspellen die tot weinig meer dan manisch muisklikken verleiden.

Het handje heeft aan het begin gestaan van het Amsterdamse ontwerpersbedrijfje IJsfontein, begin vorig jaar opgericht door Huisman (30)en zijn mede-vennoten Hayo Wagenaar (31) en Sander Hassing (26). Samen studeerden ze interaction design aan de Hogeschool Utrecht toen ze op zoek gingen naar 'meer intuïtieve manieren van interactie'. Dat leidde tot een demonstratieversie van het sprookje Koning Winter - inclusief dat handje. Met de demo trok het drietal langs grote uitgevers in Nederland om tenslotte bij VNU uit te komen. Het Haarlemse concern, een van de meer alerte uitgevers van multimedia-producten, stak vier ton in IJsfontein.

De demo van Koning Winter groeide uit tot een ander sprookje, Tovenaars van macht, dat even later van VNU - 'ze vonden tovenaars te kinderachtig klinken' - Meesters van macht moest gaan heten. Het verhaal gaat even zo goed nog steeds over zes tovenaars die in zes kamers de tijd verdrijven met zes thema's: zwaartekracht, licht, elektriciteit, warmte, tijd en toeval. Met het 'muishandje' beweegt een spelend kind zich door de kamers en door het verhaal. Soms is daar behendigheid voor nodig, soms enig puzzelen. En juist om die mix van niet-te-platte-actie en edutainment ging het, zegt Huisman.

Langzaam maar zeker wegzakkend in steeds grotere schulden, werden de drie vennoten van IJsfontein uitgenodigd voor de jaarlijkse Milia, een grote multimedia-beurs in Cannes, waar zij met hun handelswaar-in-wording in het paviljoen voor jong talent mochten staan. Ze trokken de aandacht, onder andere van een Japanse uitgever. En ondervonden terug in Amsterdam dat zulks de onderhandelingen met VNU bepaald goed deed. 'Het schijnt standaard te zijn dat VNU de auteursrechten krijgt, maar wij wilden die per se niet uit handen geven. Het moest bij een wereldwijde licentie blijven. De onderhandelingen duurden vier maanden, maar na de Milia zaten we toch anders aan tafel.'

Zo nu en dan had het drietal het gevoel gepiepeld te worden door VNU. Toen de uitgever liet merken dat de dingen in de Grote Wereld 'nu eenmaal niet zo gingen' als Huisman, Hassing en Wagenaar dachten, besloten ze deskundigheid op het gebied van auteursrechten in te kopen. 'VNU moet gedacht hebben: die snotneuzen pakken we wel in. Met onze advocaat erbij verdween die houding.'

IJsfontein behield het auteursrecht, maar zette dat meteen weer op het spel. 'We hadden net alle kredieten opgesoupeerd toen de eerste aanbetaling kwam. Toen we 's avonds de ondertekening van het contract vierden bij de Chinees, bleek dat ze er bij VNU vanuit gingen dat we die auteursrechten toch nog wel kwijt zouden raken. Jullie halen de deadline toch niet, zeiden ze. Als we het niet voor 6 oktober inleverden, zouden we inderdaad onze auteursrechten verspelen. We gokten. Double or nothing. De keerzijde van die gok was dat er een heel goede royalty-regeling tegenover stond als we het wél zouden halen.'

Het lukte uiteindelijk dus wel, al sloeg de paniek in september nog toe nadat de bèta-versie van Meesters van macht was getest bij kinderen op een Amsterdamse basisschool. 'Je houdt je bezig met het bevattingsvermogen van kinderen van acht tot dertien. Dan moet het wel klopppen. Je kunt geen bullshit verkopen.' Op het laatste moment bleek één van de zes 'kamers' niet te deugen, en moest de mol alsnog een tekst inspreken om de werking van het handje uit te leggen.

Een paar maanden later zou Meesters - sowieso een van de weinige geheel Nederlandse software-producten - een van de best verkopende cd-roms blijken te zijn. Huisman, Wagenaar en Hassing laten zich nu door reclamebureaus inhuren als adviseurs op het gebied van interactief ontwerpen. Ook maken zij een nieuw spel. Nadrukkelijk geen opvolger van Meesters van macht, al was het maar omdat de rechten daarop wat al te makkelijk door VNU kunnen worden geclaimd.

Henk Blanken

Meesters van macht, Bombilla, ¿ 89,00.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.