PicsFloortje Smit

Het grote gevaar van true crime: het lekkerste verhaal blijft hangen

Amanda Knox in 2016. Beeld Getty
Amanda Knox in 2016.Beeld Getty

In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

‘Ben ik de eigenaar van mijn eigen naam? Mijn gezicht? Mijn leven? Mijn verhaal?’ Zo begint Amanda Knox een essay dat ze op het open platform Medium schreef naar aanleiding van de film Stillwater. Daarin speelt Matt Damon een vader wiens dochter gevangenzit op verdenking van moord, maar zegt onschuldig te zijn.

Voor recensenten die de parallellen met de moord op de 21-jarige Meredith Kercher in Perugia niet zagen, benoemde regisseur Tom McCarthy het zelf in interviews. Hij was voor het verhaal ‘geïnspireerd door de Amanda Knox-saga’. Maar dat had hij ‘helemaal achter zich gelaten’, en hij had ‘alles eromheen gefictionaliseerd’, vertelde hij aan Vanity Fair. Het belangrijkste verschil: in de film blijkt de dochter wél betrokken bij de moord.

Hij had haar naam niet hoeven noemen, maar zoiets genereert natuurlijk wel lekker publiciteit. En daar is de onschuldige Knox mooi klaar mee. Want wat weet u dertien jaar na dato nog van de zaak? Waarschijnlijk iets met een uitwisselingsstudent met de bijnaam ‘Foxy Knoxy’ die vanwege een uit de hand gelopen orgie/driehoeksverhouding haar huisgenoot op bloedige wijze zou hebben omgebracht.

Dat later bleek dat een inbreker het had gedaan, en Knox door een opeenstapeling van juridische blunders vier jaar onterecht in de gevangenis had gezeten: die ingewikkeldere werkelijkheid blijft minder hangen. En dan komt McCarthy, die in interviews Knox’ naam en verhaal aan dit narratief verbindt. ‘Door mijn onschuld weg te fictionaliseren, mijn volstrekte gebrek aan betrokkenheid (...), versterkt McCarthy het beeld van mij als een schuldige en onbetrouwbare persoon’, aldus Knox.

Dit is het grote gevaar van het o zo populaire true crime-genre, iets waar elke kijker voor op zijn hoede zou moeten zijn: het lekkerste verhaal blijft hangen. Het gaat er niet om wie schuldig is, maar wie schuldig vóélt. En de maker bepaalt dat altijd.

Over hoe hardnekkig en manipuleerbaar een narratief kan zijn, kan Michael de Jong meepraten. Hij werd als ‘klusjesman’ onterecht genoemd als verdachte in de Deventer moordzaak. De film De veroordeling, volgende week in de bioscoop, doet precies het omgekeerde van wat Stillwater doet: het toont op pijnlijke wijze hoe de publieke perceptie bewust en onbewust werd gemanipuleerd en hoe De Jong daar nog steeds het slachtoffer van is. Het is rehabilitatie.

Die was ook Knox gegund. Want ze heeft gelijk: wordt je naam genoemd in een smeuïg verhaal, zie die dan maar eens terug te winnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden