Het Groot Dictee van Arnon Grunberg: Provocatief, maar vrij gemakkelijk

'Het was te doen.' Zo kwalificeerde juryvoorzitter Inez Wesky het Groot Dictee 2011 van schrijver Arnon Grunberg. 'Ik denk dat hij rekening heeft gehouden met de gemiddelde intelligentie van de deelnemers.'

Arnon Grunberg en Philip Freriks

Met een gemiddelde van 13 fouten is Zelfverminking, de tekst waarin de schrijver 'een gedeelte van Sigmund Freuds gedachtegoed (zal) expliqueren aan BN'ers en BV's' (nee: geen besloten vennootschap, maar Bekende Vlaming) inderdaad een van de makkelijkste van de laatste jaren. Een gemiddelde van meer dan 30 fouten was in eerdere edities geen uitzondering.

Prominent
Voor het eerst in de geschiedenis van het Groot Dictee der Nederlandse Taal won een prominent; VRT-nieuwspresentator Freek Braeckman (32) maakte slechts 4 fouten. Hij deelt de eerste prijs met Marret Kramer (53), deelnemer aan het Volkskrant Twictee en organisatieadviseur uit Haarlem. Ook zij maakte 4 fouten.

'Provocatief, zoals je van Grunberg mag verwachten', was in de pauze het oordeel van een paar deelnemers die zich via voorrondes in de krant, op internet en op Twitter hadden gekwalificeerd. Ze hadden nagedacht over het thema dat de schrijver voor zijn dictee zou kiezen: Irak, oorlog, Joden, Afghanistan. 'En toen werd het toch seks.'

Arnon Grunberg ('Ik ben een stiekeme freudiaan') had nog even getwijfeld of hij iets met markies De Sade zou doen, maar dat vond hij toch 'te opzichtig provocerend'. Met zijn keuze voor Freuds essay Het onbehagen in de cultuur hoopt hij dat mensen die de psychoanalyticus slechts zien als iemand 'met achterhaalde ideeën en een hysterische visie op vrouwen' zich in zijn werk gaan verdiepen, want: 'Sigmund Freud is een heel goede schrijver.'

Veteraan
Dicteeveteraan Bart Chabot (15 fouten), na afloop van het dictee in gesprek met jurylid Ludo Permentier: 'Ik heb eerlijk gezegd weleens een tekst gezien die spannender was. Van Grunberg had ik meer verwacht.' Toen Permentier de tekst de eerste keer las, dacht hij ook: niet zo veel aan.

'Maar als je hem, zoals ik, zo'n vijftig keer hebt gelezen, wint hij aan diepte. Als Grunberg het heeft over de gedomesticeerde burger en over cultuur als een vader die eist dat we onze driften onbevredigd laten in ruil voor symbolische liefde, dan denk ik: hij heeft ons allemaal weer te pakken. Ik keek naar al die mensen in de zaal die braaf moeilijke zinnen zaten te noteren. Ook in ruil voor symbolische liefde: twintig seconden in beeld.'

Sybrand van Haersma Buma, fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer (9 fouten), noemt het dictee 'geen tekst die ik in de plenaire zaal zou uitspreken, maar tijdens het schrijven ben je met de inhoud niet bezig.' SGP-leider Kees van der Staay ('Ik had me voorbereid op jiddische woorden als koosjer, of een goed gereformeerd woord als conciëntieus') komt zijn cijfer laten zien: 'Ik heb een 10!' 10 fouten dus. Hij wijst er één aan: sex. 'Ik heb de traditionele spelling gekozen.'

Instinkers
Ludo Permentier: 'Het aantal woorden waar het mis kon gaan, lag dit jaar lager, maar ze waren wel heel moeilijk.' Hij noemt de instinkers: diep gegronde, nooit ofte nimmer, en de balkendendenorm van dit jaar: jip-en-janneketaal. Over deelnemers die natiestaat als nazistaat schreven, zegt Grunberg: 'Dan heb je de context niet begrepen.'

Met de gedeelde eerste plaats voor Vlaanderen en Nederland komt de stand na deze 22ste editie op 12-11 in het voordeel van Vlaanderen. De 21 prominenten uit Nederland maakten samen 345 fouten, de 20 Volkskrantdeelnemers 222. De Nederlandse prominent met de minste fouten (8) was GTST-actrice Caroline de Bruyn. Nieuwslezer Jeroen Tjepkema, cabaretier Thomas van Luyn en Sybrand van Haersma Buma maakten 9 fouten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.