Jeugdboeken

Het Groot Biegel sprookjesboek heeft alles in zich om een onmisbare voorleesklassieker te worden

null Beeld Gottmer
Beeld Gottmer

Met het Groot Biegel sprookjesboek krijgen Paul Biegels korte verhalen eindelijk de uitgave die ze verdienen.

Koetsiers die met lasso van de bok worden gesleurd, een ontsnapping uit een kasteel vermomd als vogelverschrikker, een kussengevecht in een herberg, een wilde rit door een gokparadijs en uiteindelijk een vlucht met een luchtballon: er was Paul Biegel (1925-2006) veel aan gelegen om kinderen iets anders te laten lezen dan stripverhalen. Blijkens het succes van zijn oeuvre – een tiental titels is permanent in druk – lukt hem dat nog steeds.

Onlangs nam een nieuwe uitgever de Biegel-bibliotheek over en dankzij de heruitgave van De rover Hoepsika uit 1977 (Gottmer; € 16,99), met de oorspronkelijke illustraties van Carl Hollander, kreeg ik de zeldzame kans om een gemiste klassieker van Paul Biegel voor het eerst te lezen. Dat was een feest en ook weer niet.

Zeker, de welgemanierde Hoepsika, die na het overlijden van zijn moeder een boef is geworden maar elke beroving gezellig weet te houden, is een charmant personage dat zich elegant en met humor uit elke situatie redt. Precies dát gaat halverwege tegenstaan. Hoe beeldend Biegel ook schrijft, vermommingskunstenaar Hoepsika heeft wel erg weinig om het lijf.

Met deze bespreking zal ik waarschijnlijk iets minder liefhebbers beledigen dan ooit mijn voorganger in deze krant, literair recensent Kees Fens. Die was in de jaren zeventig als enige kritisch op het nadien onverwoestbaar gebleken De kleine kapitein (1970), toen net bekroond met een Gouden Griffel. De criticus maakt het bejubelde avonturenfeuilleton met de grond gelijk: oppervlakkig, de afzonderlijke verhalen inwisselbaar en onnodig krullerig geschreven.

Rover Hoepsika zou Kees Fens beleefd gelijk hebben gegeven. En daarna netjes om zijn centen hebben gevraagd.

Ondertussen blijft Biegel wel degelijk die ene kinderboekenauteur die als hij op zijn best is – en dat is hij vaak – met weinig woorden en veel diepgang een goed verhaal weet op te schrijven, zonder ook maar één zin te vervelen. Zijn minder bekende, tot nu toe moeilijk verkrijgbare korte werk doet dat misschien wel het allerbest.

null Beeld Gottmer
Beeld Gottmer

Het Groot Biegel sprookjesboek (Gottmer; € 22,90) bundelt dertig van die ten onrechte vergeten prachtverhalen. Het is gul geïllustreerd door Charlotte Dematons, die bijzonder geschikt blijkt voor deze taak: ze kan met potlood en penseel net zo onderhoudend vertellen als Biegel met zijn pen.

De perfecte samenwerking begint al op de eerste bladzijde, waar Biegel een eenzame zwaan beschrijft die geen ander kan vinden, en Dematons om de tekst heen de omgeving laat zien. De natuur doet meteen volop mee: de kaarsrechte dennenbomen reiken krampachtig naar iets onzichtbaars dat ze ook al niet kunnen krijgen. De zwaan eindigt, vorstelijk, als sterrenbeeld.

Op zoiets dromerigs volgt een geestig herhaalverhaal vol tongbrekers over een verwende koningin die een zoute goudvis wil. Daarna een lieve belevenis van een meisje dat met haar vrienden op een wolk gaat wonen. Gevolgd door een griezelavontuur. Elke keer laat Biegel zien hoe knap hij personages in enkele woorden midden in een dramatische situatie kan zetten.

Dematons verrast bij elke opening. De ene keer laat ze de kijker schrikken met een wrede jager, even verderop gruwelen we mee met de heldhaftige vos, die als enige zijn horrorkamer vol dode dieren in durft. Wie oplet ziet in een poppenkast een olijk portret van de schrijver hangen. Biegel zou die knipoog geweldig hebben gevonden.

De vorige uitgever van de Biegel-bibliotheek gaf een paar jaar geleden al eens enkele korte verhalen uit in prentenboekvorm. Dat te bescheiden formaat kwam niet verder dan een eerste druk. Door de dikte, de vorstelijke illustraties en het mooie rode leeslint van het Groot Biegel sprookjesboek krijgen zijn korte verhalen eindelijk de allure van een onmisbare voorleesklassieker. Grimm, Andersen, Biegel: die vormen voortaan een vast rijtje.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden