Het glorieuze moment gevangen: kampioen Feyenoord in vier boeken

Feyenoord heeft de kampioensschaal nog maar net veroverd of er liggen al vier boeken klaar over de race naar de landstitel en de ziel van de Feyenoorder.

Feyenoorders vieren het kampioenschap op de Coolsingel, 15 mei 2017.Beeld Jerry Lampen / ANP

Feyenoord-supporter ben je niet voor je lol, zei Gerard Cox ooit, of misschien schreef hij het wel, in een van zijn columns in de Feyenoord Krant. De exacte herkomst van het citaat is onbekend.

Er bestaat een variant. Ook 'Feyenoord-supporter word je niet voor de lol' wordt aan de Rotterdamse zanger en acteur toegeschreven. Dat is nog een graad heftiger. Het suggereert dat een zwartgallig en pessimistisch karakter is vereist om supporter te worden van Feyenoord, de club die eerder deze maand na achttien jaar weer eens kampioen van Nederland werd.

Huilende volwassen mannen

De viering, of beter gezegd bedevaart op de Coolsingel, het aardse paradijs voor Feyenoord-supporters, trok meer dan 150 duizend mensen. Zo groot is Feyenoord. Eindelijk was het glas weer eens halfvol en het lijden - er wordt door supporters van Feyenoord heel wat af geleden - ten einde. Dit was meer dan een kampioenschap. Een bevrijding, werd het massaal genoemd.

Als het over Feyenoord gaat, worden grote woorden niet geschuwd. Zelfs Wouter Bos, een verstandige man toch, doet er zonder reserves aan mee. In Feyenoord - De eerste van de eeuw van Willem Vissers en Bart Vlietstra, een van de vier boeken die deze week over de succesvolle titelrace verschenen, roept hij een wedstrijd tegen Ajax uit 2012 in herinnering.

Feyenoord won in de Kuip met 4-2 en de spits, John Guidetti, scoorde drie maal. Bos: 'Dan is het of de stad opnieuw wordt bevrijd. Ongelooflijk.' En: 'Wat je dan op zo'n tribune meemaakt. Huilende volwassen mannen. Alsof de Duitsers verdreven werden.'

Willem Vissers en Bart Vlietstra. Feyenoord - De eerste van de eeuw. Voetbal Inside; 240 pagina's; euro 15,00.

Alsof de Duitsers verdreven werden - kom dan nog maar eens aan met de relativerende opmerking dat voetbal maar een spel is, en geen kwestie van leven of dood, en dat vergelijkingen met WO II en bevrijdingsfeesten weliswaar verleidelijk zijn, maar altijd zwaar overdreven.

Dat leggen Vlietstra en Vissers supporter Bos ook voor. Ja, geeft hij toe, het is totaal overdreven. 'Maar als ik ertussen zit, doe ik mee. Dan kun je me opvegen.'

Ook hij komt met de bekende uitspraak van Gerard Cox op de proppen. Er zit iets chagrijnigs in, volgens Bos, iets verdrietigs, door dik en dun, trouw. 'Elke keer weer hopen.'

Saamhorigheid

In Coolsingel! van Leo Verheul wordt Cox ook met name genoemd en diens 'geweldige oneliner' geciteerd. Het lijden, altijd maar het lijden en 'die hondstrouwe supporters die tijdens die achttien jaar van ellende achter hun club zijn blijven staan.'

Wie de vier boeken over het landskampioenschap van Feyenoord leest en de foto's bekijkt van het gejuich op het veld en de tribunes (om over de massabijeenkomst op de Coolsingel nog maar te zwijgen) komt tot een merkwaardig inzicht. Van de uitspraak van Gerard Cox klopt weinig. Misschien wel niks.

Feyenoord-supporter ben je wél voor de lol; voor een prijs zoals de landstitel bijvoorbeeld, maar ook voor het samenzijn in de Kuip, de saamhorigheid en de gedeelde hoop. Feyenoord is daarin niet uniek, waarbij moet worden aangetekend dat talloze andere clubs uit het betaald voetbal, Telstar of FC Oss of Fortuna Sittard of NAC, nóóit iets winnen. Toch hoor je supporters van die clubs nooit klagen.

Leo Verheul, Coolsingel! Edicola; 144 pagina's; euro 16,95.

Jaren van droogte hebben het misverstand in de wereld geholpen, en gecultiveerd, dat Feyenoord-supporters genieten van het lijden. Dat is onzin. Ze genieten alleen van overwinningen, net zoals iedereen. Het liefst willen ze dat Feyenoord jaar in, jaar uit kampioen van Nederland wordt.

Over Feyenoord kun je hooguit beweren dat er een grote kloof gaapt tussen de verwachtingen en de prestaties, jaar in, jaar uit. Maar lijden?

In de vier boeken over Feyenoord - een vijfde, Van Kuip naar Coolsingel van Robert van Brandwijk en Steven van der Hoeven verschijnt volgende week - zijn opluchting en vreugde de leidende thema's. Het enthousiasme spat van de pagina's af. In drie van de vier boeken wordt chronologisch teruggekeken op het seizoen 2016-2017, wedstrijd na wedstrijd.

Matty Verkamman, Jaap Visser en Mark Lievisse Adriaanse. Feyenoord - Onvergetelijk 2016-2017. Kick; 134 pagina's; euro 34,95.

Inspirerende landskampioen

Het wekt de indruk van volledigheid, maar een tikje saai is het ook. In Feyenoord - Onvergetelijk 2016-2017 en Kampioenen! wordt de dorheid verdreven door vaak schitterende fotografie. Vooral in Kampioenen! van Mikos Gouka, een uitgave van het Algemeen Dagblad, is het niveau uitzonderlijk hoog, dankzij staffotograaf Pim Ras en Paul van der Blom, die supporters portretteerde.

Inhoudelijk afwijkend - maar zonder foto's - is Feyenoord - De eerste van de eeuw. Net zoals Sjoerd Mossou in een fraai essay in Kampioenen! doen Vissers en Vlietstra een geslaagde poging de ziel van Feyenoord bloot te leggen, onder meer door bekende en onbekende supporters aan het woord te laten en een top-11 van Feyenoord-liedjes te plaatsen.

Ook werden stukken uit de Volkskrant van het afgelopen seizoen hergebruikt, in bewerkte vorm. Feyenoord - Onvergetelijk 2016-2017 gooit het originele formaat in de concurrentiestrijd. Het boek heeft het formaat van een elpee en wordt - een meerwaarde - geleverd met bewaardoos.

Mikos Gouka, Kampioenen! ADR Nieuwsmedia; 232 pagina's; euro 19,95.

Van journalistieke distantie is in het aanbod nauwelijks sprake. Het glorieuze moment is gevangen, in drie van de vier gevallen op aantrekkelijke wijze, maar voor werkelijke diepgang of een onthullende reconstructie ontbrak de tijd. De auteurs, merendeels goed geïnformeerde sportjournalisten, scheren behendig langs de oppervlakte, meegezogen door een voetbalclub die eindelijk weer eens succesvol was.

Behalve een terechte is Feyenoord ook een inspirerende landskampioen, blijkt uit de oogst boeken. Het bijkomende voordeel van het succes wordt verwoord door schrijver/journalist Michel van Egmond, in Feyenoord - De eerste van de eeuw: 'Ik werd ook moe van dat gelul over lijden. Ben echt blij dat dat voorbij is.' Touché.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden