interview

Het geluid van de jaren tachtig

Sample-grootmeester Trevor Horn

Trevor Horn was dé man die het pompeuze, elektronische geluid van de jaren tachtig bepaalde. 13 juli staat de sample-grootmeester (met Seal!) in Paradiso en er zijn nog kaarten. Hierbij ook de playlist: Trevor Horn in tien hits.

Beeld Daniel Cohen

Trevor Horn staat in een trainingsbroek en sportschoenen voor het open raam van zijn werkruimte en rookt een jointje. 'Hee, hallo, goedemiddag', verwelkomt hij zijn bezoek. 'Vind je toch niet erg, hè. Ben vanmiddag teruggekomen uit Los Angeles. Zo bedwing ik mijn jetlag.'

Achter zijn bril met fors montuur glinsteren zijn ogen. Horn, 65 jaar, grijs haar, ziet er gezond uit. Zijn gezicht is niet erg veranderd sinds hij in 1979 voor het eerst opdook als zanger van de hit Video Killed the Radio Star met zijn groep The Buggles. De clip zou een legendarische status verkrijgen omdat het de eerste was die ooit op MTV werd afgespeeld.

'Heb je al kunnen rondkijken hier?', vraagt hij eerder trots dan geïnteresseerd. 'In dit pand werk ik nu bijna 35 jaar.'

We zijn in de Londense Sarm Studio in Basing Street, Notting Hill. Een historische plek in de popgeschiedenis, ook al voordat Horn het pand in 1982 betrok. Led Zeppelin, Nick Drake en Jethro Tull werkten er. Bob Marley nam er in 1977 zijn fameuze album Exodus op en Queen hun stadionpomper We Are The Champions.

'Ik kreeg de studio eigenlijk van Chris Blackwell, baas van Island Records. In 1982 wilde ik een label oprichten en hij wilde graag dat ik het hier deed, zodat de studio niet naar concurrent Virgin zou gaan. De eerste platen die ik zelf uitbracht van Frankie Goes to Hollywood (Relax) en de technologische artpopgroep The Art of Noise werden meteen hits. Ik ben nooit meer weggegaan. Ook toen mijn label ZTT allang ter ziele was.'

ZTT, Zang Tuum Tumb, werd in 1982 door Horn, zijn echtgenote Jill Sinclair en popjournalist Paul Morley opgericht. 'Mijn vrouw had de beste neus voor nieuw talent, daarmee ging ik de studio in en Paul schreef er een concept omheen. Dat deed-ie heel slim, vol intellectualistische verwijzingen naar kunstgeschiedenis. Als je een plaat kocht, had je behalve een mooi stuk muziek ook een fraaie hoes, met verwijzingen naar Italiaanse futuristen, bijvoorbeeld.'

Lees en hoor hier het hele Trevor Horn-geluid in tien hoogtepunten

The Buggles met vooraan Trevor Horn. Beeld Redferns

Hitgevoelig

De eerste platen van het instrumentale, elektronische Art of Noise en Frankie Goes to Hollywood waren baanbrekend. De sound, elektronisch met veel samples, was nieuw en toch hitgevoelig. 'Ik wilde het geluid van mijn favoriete bands, Kraftwerk en Abba, combineren. Elektronisch zoals Kraftwerk, met het popgevoel dat Abba in de muziek legde. Ja, dat stond best ver af van de symfonische rock van de groep Yes waarvan ik deel uitmaakte en waarvoor ik later produceerde. Maar, en dat vind ik nog steeds grappig: zonder Yes waren al die hits van Frankie, Grace Jones en de Pet Shop Boys er niet geweest.

Horn legt uit hoe dat zit. Eind jaren zeventig begon hij met zijn vriend, toetsenist Geoff Downes, popgroep The Buggles. Onverwacht scoorden ze in 1979 een wereldhit met Video Killed the Radio Star. 'Mijn vrouw zei altijd: in de spotlights staan is niets voor jou. Ze had waarschijnlijk gelijk.'

Toen in 1980 het verzoek kwam of beide Buggles in Yes wilden spelen, zeiden ze ja. Het album Drama noemt Horn 'geen hoogtepunt in zowel de carrière van Yes als die van mij'. Een jaartje later valt de band uit elkaar, maar Horn is inmiddels gefascineerd geraakt door een apparaat dat Downes heeft aangeschaft: de Fairlight. 'Het eerste echte sample-apparaat waarmee je de meest fantastische geluiden kon produceren. Ik hoorde Downes in Yes daarmee bezig en wist meteen: dit ding moet ik hebben.'

Het probleem was alleen dat het apparaat schreeuwend duur was. 'Al het geld dat ik met onze Buggles-hit had verdiend, investeerde ik in de Fairlight. Mijn vrouw zei: je bent gek. Een van de weinige keren dat ze geen gelijk had.'

Into the Battle. Beeld Art of Noise

Fairlight

De Fairlight hoor je in eigenlijk alle Horn-producties uit de vroege jaren tachtig. Vooral het suizende geluid uitlopend op een harde drumklap is typerend. 'De whizz bang, noemden we dat. Pheeeeeew, pats', imiteert Horn zijn handelsmerk van destijds. Zet Yes' Owner of a Lonely Heart op en je hoort de whizz bang na 19 seconden: alsof een horde blazers als percussie wordt gebruikt.

Samplen wil zeggen dat je allerlei geluiden en geluidsfragmenten in de Fairlight kunt stoppen om die vervolgens te manipuleren. 'De drums sampelden we van van Yes-drummer Alan White. De Fairlight stopten we vol met zijn werk, maar ook geluiden als het slaan tegen tennisballen, explosies, noem maar op.'

Toen Yes in 1983 was heropgericht zonder Horn en Downes, wilde de groep Horn wel als producer, 'en dat hebben ze geweten'. Het album 90125 staat vol met Fairlightgeluiden. De single Owner of a Lonely Heart werd een wereldhit, mede dankzij de vele 'whizz bangs'.

Horn grijnst: 'Ik nam geluiden van Yes mee voor andere projecten. We zaten eindeloos te rommelen aan die Yes-plaat en tussendoor deed ik die Art of Noise-ep. Het was in die tijd een grote uitwisseling van geluiden.'

Frankie goes to Hollywood

Into battle with the Art of Noise (1983) was het fraaie visitekaartje van ZTT. Horn had een jaar eerder naam gemaakt als producer van het nog altijd monumentaal klinkende album The Lexicon of Love van ABC - satijnen blue- eyed soul met zijdezachte strijkers. 'Die strijkers en blazers haalde ik ook door de Fairlight. Dat gaf die plaat iets symfonisch en toch moderns.'

Het echt grote succes kwam een paar maanden later met Relax van Frankie Goes to Hollywood. 'Ik zag die band een keer in een popprogramma. Leuk, dacht ik, maar daar moet even een echte producer overheen. Een heel raar nummer, Relax, geen liedje, maar wat kreten als 'Relax, don't do it' en een harde baslijn. En dan die geweldige rauwe zang van Holly Johnson. Geen label wilde de groep hebben, want de tekst en performance waren te seksueel geladen. Ik hoorde er wel wat in.'

Frankie Goes to Hollywood kwam bij ZTT terecht. Horn liet van de oorspronkelijke opname alleen zang en bas over en ging bouwen. 'Ik had weer een nieuw speeltje, waarmee ik elektronische LinnDrums (drumcomputer, red.) kon koppelen aan de Fairlight, dat gaf veel nieuwe mogelijkheden. Ik zat nachtenlang te bouwen aan Relax. Mijn vrouw had gelijk, wist ik toen. Dit is wat ik het beste kon en het liefste deed. Bouwen, produceren, liedjes het best passende geluid geven. Ik moest niet zelf in beeld verschijnen, maar op de achtergrond blijven. Ik gaf ook nooit interviews in die tijd. Daarmee zou ik volgens Jill de muziek van alle magie ontdoen.'

'En nu zit ik hier interviews te geven en sta ik weer op het podium. Maar je weet, Jill is vorig jaar overleden.'

Relax. Beeld Frankie goes to Hollywood

Kasplantje

Jill Sinclair overleed maart 2014 aan kanker, nadat ze jarenlang als een kasplantje had geleefd. In 2006 werd ze per ongeluk thuis door haar spelende zoon Aaron neergeschoten met een luchtdrukpistool. Ze lag vervolgens drie jaar in coma en kon, eenmaal bij bewustzijn, vervolgens spreken noch bewegen.

Natuurlijk was dat een enorme klap voor iedereen, zegt Horn. 'Niet alleen persoonlijk, maar ook zakelijk. Zij was het die me destijds attendeerde op ABC, zij bracht Frankie binnen en zij was het die Seal en mij samen een grote toekomst voorspelde.'

Er valt een korte stilte. 'Ik doe natuurlijk nog steeds van alles. Zo kom ik net terug uit LA, waar ik de laatste hand heb gelegd aan Seals nieuwe plaat. Daar schep ik onnoemelijk veel genoegen in, maar wat ik steeds moeilijker vind, is inschatten wat geschikt voor mij is. Daarbij mis ik Jill. Vroeger werden we overstelpt met demo's. Iedereen wilde hier opnemen, Jill poeierde de meesten af. Ik werk met een goed team, maar het is toch anders. Dat blinde vertrouwen was uniek.'

Oudemannenhobbyclub

Op de dag van het interview kwam Trevor Horn net terug uit LA. Hij heeft het zevende album van soulzanger Seal geproduceerd, waaraan nu de laatste hand is gelegd. Heel graag zou hij Seal, met wie hij vijfentwintig jaar geleden met Crazy al grote een hit had, meenemen naar Amsterdam. 'Maar ik weet niet of het van Seals management en platenfirma mag. Die hebben misschien hun eigen plannen en vinden deze hobbyclub van oudere mannen geen geschikt platform voor hun sterartiest. Daar heb ik alle begrip voor.'

Zo productief als in de jaren tachtig is Horn allang niet meer. Zijn energie besteedt hij aan het (laten) renoveren van de Sarm Studio's, waaraan hij een artiestenhotel wil koppelen. Het liefst zou Horn weer met jonge mensen aan de slag gaan. 'Die hebben de beste ideeën, maar ik hoor nu niks om me heen waarvan ik denk: dat is het. Dat was vroeger eigenlijk precies zo. Er is nooit veel buitensporig talent geweest. Je moest alleen die ene eruit weten te pikken.'

Als de telefoon rinkelt, veert hij op. Een van zijn kinderen. 'Ik ben in 8 minuten thuis', zegt hij enthousiast. 'Even mijn verhaal afmaken.'

Horn beëindigt opgefleurd het telefoongesprek. 'Praten met de pers was dus iets wat ik door mijn vrouw nooit meer deed, maar net als optreden, vind ik het toch wel leuk. Het wordt leuk straks met de Trevor Horn Band in Paradiso. Ik speel bas en wie weet komt Seal mee. Het is altijd afwachten wie als vocalist beschikbaar is. Natuurlijk had mijn vrouw gelijk: ik had als muzikant of zanger nooit zo kunnen excelleren als ik deed als producer, maar ik heb toch het gevoel dat ik wat in te halen heb.'

Trevor Horn Band. Op 13/7 in Paradiso, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.