Het gebruik van het woord angst is de afgelopen jaren vertienvoudigd

Geneuzel over Zwarte Piet en meeuwen, onbepaald pessimisme en met vreemden in de auto.

Beeld VN

Het angstige meisje dat op de cover van Vrij Nederland wordt belaagd door engerds en demonen, staat niet alleen. Bang zijn we allemaal. Nederland is veranderd in een angstmaatschappij, stelt de Belgische psychiater-filosoof Damiaan Denys vast in een leerzaam interview over de bange burger.

Het thema van het dubbelnummer van VN is 'angst en hoop'. Wie alle verhalen zou lezen, durft waarschijnlijk zijn huis niet meer uit. Hoop is ver te zoeken. 'We bezien alles voortdurend vanuit angst', zegt Denys, waarna hij de hedendaagse angsten opsomt: ebola en terrorisme, mobieltjes en drones, koolhydraten en suikers, vaccins tegen baarmoederhalskanker en CO2-opslag in de grond. 'Nederland reageert wel heel overspannen op situaties van controleverlies.'

Geinig weetje: het gebruik van het woord angst in kranten is de afgelopen jaren vertienvoudigd.

Waar we het meest bang voor moeten zijn, wordt niet helemaal duidelijk. Duurzaamheidsactivist Marjan Minnesma stelt de klimaatverandering voor. 'Het ging de laatste tijd weer over Zwarte Piet en overlast van meeuwen en dat soort geklets (...). Terwijl de opwarming van de aarde hét probleem van deze eeuw is. De rest ja, sorry hoor, is geneuzel.'

Cover Elsevier Beeld VN

Gevoel van malaise

De andere bladen bieden nauwelijks troost. Elsevier doet nog het meest zijn best, met onder meer een optimistisch verhaal over stress op het werk. De aanprijzing: 'Het kan: 60 uur per week keihard werken en toch ontspannen en fit blijven.' Daar staat een goed, maar somber stemmend verhaal over Nederlandse jihadisten tegenover.

Meer angst zien we in De Groene Amsterdammer, in een reportage over de demonstraties in Hongkong. 'Vijftien jaar geleden was iedereen happy, nu is iedereen bang', zegt een inwoner. Verderop staat een interview met 'Silicon Valley-intellectueel' Peter Thiel, onder de kop 'Het eind van de toekomst'. Volgens Thiel overheerst in Europa sinds de jaren zeventig iets wat 'onbepaald pessimisme' wordt genoemd. 'Het gaat hier om een algeheel gevoel van malaise, zonder een idee te hebben waar de val eindigt.'

Buitenlandmagazine 360 presenteert een dossier over deeleconomie, 'eerlijk zullen we alles delen'. Door bedrijven als Uber en Airbnb 'gedragen we ons op een manier die we nog geen vijf jaar geleden ongelooflijk onbezonnen zouden hebben gevonden.' Fluitend stappen we bij vreemden in de auto of verhuren we ons huis aan ze. Gelukkig, toch nog een angst overwonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden