Het gat in de markt in het hedendaags toneel: zoeken naar De Ander tussen Echte Mensen

PStheater - De bubbel

PStheater speelt met De bubbel zijn grootste productie tot nog toe.

De bubbel van PStheater in Leiden. Foto Ben van Duin

Vanuit de grote tent, midden op het Lammermarktplein in Leiden, kijk je door de enorme ramen van plexiglas aan de ene kant uit op Pizzeria Palermo, aan de andere kant op De Leeuw Makelaars. Het één is een shabby Italiaans eethuisje, het ander heeft een glanzende etalage vol dure huizen. De stad in doorsnee. Daarover gaat ook de voorstelling De bubbel van PStheater, het Leidse stadsgezelschap dat deze maand van zich laat horen met de grootste productie die het tot nu toe heeft gemaakt.

De bubbel door PStheater
Regie: Pepijn Smit
T/m 26/11 op het Lammermarktplein
Leiden

Gelijkgestemden

Op het deels nog brakke terrein (het Lammermarktplein wordt momenteel heringericht) speelt een aantal acteurs van PStheater allerlei personages die gebaseerd zijn op inwoners van de stad. Die acteurs zijn de afgelopen maanden op zoek gegaan naar Leidenaren: studenten, de daklozen bij de Jumbo, een glazenwasser, politici en krakers - een beetje zoals Adelheid Roosen in Amsterdam met haar Wijksafari werkt. Die ontmoetingen hebben geleid tot De bubbel, een voorstelling waarmee het Leidse gezelschap overduidelijk iets in gang wil zetten. Namelijk: dat wij als goedbedoelende burgers, maar soms ook bange mensen, hoognodig op zoek moeten naar De Ander.

Artistiek leider en regisseur van De bubbel, Pepijn Smit, is in die zin een idealist. 'Het liefst zoeken wij onze eigen bubbel op, daarin voelen we ons geborgen en veilig, met gelijkgestemden om ons heen. Maar het wordt tijd dat we daaruit ontsnappen, dat we ons gaan verdiepen in diegenen die in een heel andere bubbel leven.

Mozaïekvertelling

'Ik denk dat we ons nu op een kantelpunt bevinden waarop we de rust moeten vinden om naar elkaar te luisteren. Met deze voorstelling zoomen wij in op de verhalen van de stad.' Smit is wat de toekomst betreft niet cynisch, eerder een optimist. Dat PS-theater letterlijk midden in de stad zijn tent heeft opgeslagen, is een eerste stap: 'Deze voorstelling zouden we niet in een reguliere schouwburg kunnen spelen, want ook die schouwburg is een bubbel'.

Bij binnenkomst in de tent krijgt het publiek een koptelefoon waarop de acteurs (die voornamelijk buiten, in de echte stad spelen) te horen zijn. De bubbel ontrolt zich vervolgens als een nachtelijke mozaïekvertelling op Leids formaat. Een Syrische jongen ontfermt zich bijna idyllisch over een zwanger meisje, een dragqueen komt voor even uit de kast, een boze witte man moppert op alles dat hij niet kent, een politica probeert onmachtig de boel een beetje bij elkaar te houden, stadsnomaden dringen af en toe de tent binnen. Dat alles speelt zich af in een bijna feeëriek sprookjesbos van verticale tl-balken.

Foto Ben van Duin

Theatertrend

Een van de leukste personages is dat van een Leidse corpsbal. Hij wordt gespeeld door de jonge, energieke acteur Minne Koole, die trouwens ook de Syrische Samir speelt. Koole: 'Die student is het enige personage dat ik niet zelf heb ontmoet. Ik ken dat soort jongens en hun taalgebruik, dus ik heb hem gewoon zelf bedacht. De Syrische jongen heb ik wel een aantal keren gesproken. Hij is zijn land ontvlucht omdat hij in militaire dienst moest om te vechten tegen zijn eigen volk. Dat weigerde hij en daarom is hij in zo'n rubberen bootje de zee op gegaan. Nadat hij half Europa had doorkruist, kwam hij aan in Leiden.'

Verhalen uit de eigen regio en gemeenschap, gespeeld op verrassende locaties - in die zin past het Leidse gezelschap perfect in dé theatertrend van nu. Eerder maakte de groep voorstellingen in onder meer een oude meelfabriek en op een kerkhof. Dit seizoen is het thema 'De Gedroomde Stad' en De bubbel is daarvan het vlaggenschip; volgend jaar volgt De vergeten stad.

Overigens neemt PStheater het op zoek gaan naar De Ander ook letterlijk. Voorafgaand aan de voorstelling kan worden gegeten in een kunstgalerie in de binnenstad, waar op dit moment een foto-expositie rond Jan Wolkers is ingericht. Tijdens dit pop-up theatermenu werd ik gekoppeld aan René, een man van 65 die een zo open en jongensachtige geest en verlegen flair bezat, dat ik hem, via een geinig vraag- en antwoordspel, binnen no time dingen vertelde die ik niet eens aan mijn collega's zou vertellen. Op zoek naar De Ander als culinair gezelschapsspel - het is een gat in de markt.

Vier jaar

PStheater krijgt sinds dit jaar een vierjarige subsidie van het Fonds voor de Podiumkunsten (125 duizend euro per jaar). Het behoort tot de theatergroepen die door het Fonds positief werden beoordeeld, maar vanwege tekorten onder de zaaglijn belandden. Toen de Rijksoverheid toch extra geld voor kunst wist vrij te maken, werd de aanvraag van PStheater alsnog gehonoreerd. Ook de gemeente Leiden subsidieert het gezelschap de komende vier jaar (75 duizend jaarlijks).