INTERVIEW

'Het ene moment ben ik kaaskop, het andere mocro'

In zijn nieuwe tv-programma onderzoekt hij zichzelf en de Marokkaanse gemeenschap in Nederland. Presentator Ajouad El Miloudi praat met de Volkskrant alvast vrijuit over de liefde, seks, geloof, misdaad en zijn eigen dubbelleven.

`Veel jongens met wie ik ben opgegroeid, zijn slecht terechtgekomen. Sommigen hebben de krant gehaald.'Beeld Ivo van der Bent / de Volkskrant

Gravend in zijn eigen jeugd herinnerde Ajouad El Miloudi (29) zich plotseling de neergeschoten Surinamer en een klasgenoot die een boomhut bouwde. Hij zat toen nog op zijn blanke basisschool.

Het idee voor een nieuw tv-programma, een egodocument in vier delen waarin hij zijn eigen dilemma's zou onderzoeken, had El Miloudi al. In een restaurant tegenover zijn eigen Pasticceria in de Amsterdamse Van Woustraat, een van zijn twee lunchrooms, begon hij te tikken op zijn iPad.

'Zo kwam ik op het format. Ik zou gaan onderzoeken hoe het is om te leven in twee culturen. Hoe het is om op te groeien in een multiculturele wijk en op een blanke basisschool te zitten; om mijn hele leven lang schizofreen te zijn. Op de iPad schreef ik voorbeelden uit de praktijk op, gebeurtenissen die mijn verhaal ondersteunen.'

Wat bijvoorbeeld?

'Iets wat ik als Marokkaans jongetje op een blanke, openbare school in de Watergraafsmeer heb meegemaakt. Dat ik in de kring zat en een medeleerling, Frank, vertelde dat hij samen met zijn vader een boomhut had getimmerd, in hun grote tuin in de Watergraafsmeer. Diezelfde avond ging ik voetballen en werd er in de straat een Surinaamse man in zijn knie geschoten omdat hij een halve kilo cocaïne had geript.'

Dat was de volgende dag jouw verhaal?

'Nee, natuurlijk niet. Dat durfde ik niet. Wat zouden ze wel niet hebben gedacht?'

Je verzweeg het liever.

'Ik had toen blijkbaar al het inzicht dat ik mezelf moest aanpassen. Daar ben ik altijd heel goed in geweest, van jongs af aan. Ik voelde dat ik me in de ene groep anders moest gedragen dan in de andere. Dat heb ik mijn hele leven gedaan.'

In Ajouad: kaaskop of mocro? onderzoekt tv-maker en ondernemer Ajouad El Miloudi zichzelf, en zodoende ook de Marokkaanse gemeenschap in Nederland. Hij bespreekt thema's als liefde, seksualiteit, geloof en misdaad, legt de Marokkaanse cultuur bloot en keert terug naar de straten van zijn jeugd in de Amsterdamse Indische buurt.

Het is zijn meest persoonlijke programma tot nu toe. De presentator van onder meer Keuringsdienst van Waarde, Puberruil en Willem Wever stapte uit zijn comfortzone, zoals hij het zelf noemt. Het was zijn eigen idee en het werd onmiddellijk omarmd door NPO en KRO-NCRV.

Een mijlpaal in zijn leven, noemt hij het. 'Daarom was het ook zo spannend. Normaal ben ik niet zo openhartig. Vrienden zeggen ook altijd dat er over mijn privéleven weinig te melden valt. Ze weten gewoon niks van me. Dit is de eerste keer dat ik met de billen bloot ga. Ik geef de volle mep. Dit is mijn eigen verhaal.'

Ajouad El Miloudi

1987 Geboren op 3 juni 1987 in Amsterdam
2005 Studie commerciële economie HvA
2005-2008 Radiopresentator FunX
2006-2009 Presentator AT5
2009-2012 Radioprogramma Sense of Dance voor BNN op 3FM
2010 Philip Bloemendal Prijs voor tv-talenten
2012-heden Presentator KRO-NCRV; Puberruil, Stinkend Rijk, Dakloos, Keuringsdienst van Waarde, Kookschool, Willem Wever en Ajouad: kaaskop of mocro?
Ajouad El Miloudi woont in Amsterdam en is eigenaar van twee lunchrooms.

Waarom had je behoefte om het te vertellen?

'Jarenlang heb ik veilige programma's gepresenteerd; programma's die iedereen wel leuk vindt. Keuringsdienst bijvoorbeeld heeft een ijzersterk format, alleen een idioot verkloot dat. Ik maak mezelf niet wijs dat ik een intellectuele topverslaggever ben die onmisbaar is voor het programma. Want dan zou ik op dezelfde plek blijven zitten, niet vooruit komen.'

Hij refereert aan de klas met de jongen die een boomhut bouwde en de Surinamer die in zijn nabijheid werd neerschoten; over de twee werelden waarin hij leefde. En leeft.

Presentator Ajouad El Miloudi van het programma Willem Wever beschermt een meisje voor de springende koeien. Na een winter in de stal mag het vee weer genieten van het verse gras. 20 maart 2015.Beeld Olaf Kraak / ANP

Hoe kwam jij als Marokkaanse jongen uit de Indische buurt op een blanke school in de Watergraafsmeer terecht?

'Dat vond mijn vader het beste voor mij. Amsterdam-Oost was in de jaren negentig heftig hoor, het was het stadsdeel van de moorden en de schietpartijen. Mijn vader was een gastarbeider die in de jaren zestig naar Nederland was gekomen en het beste wilde voor zijn kinderen. Hij werd tolk, onderwijzer en ging zelfs werken bij de Stichting Rechtshulp. Hij werd een man die begreep hoe het werkte en hij was actief bij het stadsdeel. Zo leerde hij die school kennen. Hij koos ervoor om elke dag twintig minuten met mij naar de Watergraafsmeer te rijden.'

Waar je jezelf geweld aan moest doen en op je tong moest bijten.

'Daar gaat het hele programma over. Er waren altijd twee maatstaven, twee typen normen en waarden. In de ene cultuur dacht en handelde ik anders dan in de andere. Die schizofrenie is altijd gevoed. Als jongen uit een Marokkaans gezin kwam ik zeven jaar geleden in Hilversum terecht. Veel blanker kun je het niet krijgen. Toen ik begon was het nog veel witter dan nu. De afgelopen jaren zijn er veel projecten geweest om de diversiteit te stimuleren, maar de eerste paar jaar was het melk.'

Wat heb je ontdekt tijdens het maken van dit programma?

'Dat ik mezelf altijd geweld heb aangedaan. Nu durf ik pas te doen en te zeggen wat ik wil; mijn eigen verhaal te vertellen. Ik heb jarenlang altijd met iedereen rekening gehouden. Als ik dit doe, of dat, wat vinden zij er dan van? Meisjes, verliefdheid, daar sprak ik niet over in Marokkaanse kringen, zeker niet als er ouderen bij waren. Maar in de andere cultuur sprak iedereen daar juist vrijuit over. Ik viel tussen de wal en het schip. Deed ik het goed? Nooit, voor mijn gevoel.'

Het wrange is dat juist die houding je vooruit heeft geholpen.

'Ja, natuurlijk. Ik heb mezelf goed aangepast. Ik voelde aan welke verhalen ik in welke kring kon vertellen, net zoals destijds op de basisschool. Ik doseerde en mensen waardeerden dat. Leuk, een multiculturele jongen erbij! Ik was iets nieuws in Hilversum, een toevoeging, omdat ik anders was dan zij. Intussen stond ik voortdurend te balanceren.'

Hoe moeilijk was het om zo'n persoonlijk programma te maken?

'Vier, vijf keer wilde ik ermee stoppen. Zonder de regisseur, Cas Jansen, was dit programma er niet geweest. Hij trok me erdoorheen door op de juiste momenten precies de goede dingen te zeggen.'

Op welke momenten wilde je stoppen?

'Als het echt te persoonlijk werd en eerlijk moest zijn. Ik was bang om afgemaakt te worden, in Nederlandse kringen, of juist in Marokkaanse. Het gaat over taboes in de Marokkaanse cultuur, over liefde bijvoorbeeld, of over mijn imago en status. Of over mijn ijdelheid en mijn eigen gevoelens. Ik ben altijd bezig geweest met wat anderen van mij vinden. Waaraan ben ik begonnen, dacht ik vaak, het wordt veel te persoonlijk. Waarom doe ik dit? Ze maken me af!'

Hoe was het om met je vader te praten?

'Dat was ook heel moeilijk. De dag voor het gesprek wilde ik het afzeggen. Die arme man, dacht ik, op nationale televisie. Dat kan niet, ik wilde het niet. Uiteindelijk heeft het misschien wel het mooiste element opgeleverd. Hij was heel openhartig. Het bleek dat ik sommige onderwerpen altijd bij hem heb weggehouden. Mijn vader bleek best wel met mij te willen praten over de liefde en dat soort dingen. Het was ontroerend, hij stond voor alles open. Ik was degene die onder de sociale druk was bezweken. Het lag meer aan mij dan aan hem.'

Brard vs El Miloudi

Op Facebook en Twitter reageerde Patty Brard vrijdag op haar uitgelekte discriminerende opmerkingen tegen El Miloudi. Tijdens de opname van Ranking the Stars zei ze tegen hem dat hij moest oprotten naar zijn eigen land. De opmerking werd door de eindredactie geschrapt. Brard ontkende niet dat ze dat had gezegd. Volgens haar bracht El Miloudi de opmerking naar buiten om publiciteit voor zijn nieuwe programma te krijgen.

Je bent teruggegaan naar je oude buurt. Wat trof je aan?

'Het is daar helemaal verhipt. De Javastraat is één grote yuppenstraat, met biologische yoghurtwinkels en azijnzaken. De Marokkaanse en Turkse slagers zijn bijna allemaal weg. Het is geen volksbuurt meer met moeders die drie kilo tomaten kopen voor hun zeven kinderen.

'Voor een studiootje van 30 vierkante meter wordt 2,5 ton betaald. Man, daar kocht je vroeger, in de jaren negentig, heel Oost voor. Het is anders. Het hele gevoel is eruit. Het is Oost niet meer. Wat het stadsdeel wilde, is gelukt. Er is een soort Watergraafsmeer van gemaakt, of Zuid.'

Heb je nog contact met oude vrienden uit de buurt?

'Met eentje. Voor de rest is mijn vriendengroep in de loop der jaren veranderd. Veel jongens met wie ik ben opgegroeid, zijn slecht terechtgekomen. Er zijn er wel een paar die de krant hebben gehaald, om het zo maar te zeggen.

'Op mijn 13de maakte ik een keuze. Ik wilde gaan studeren; aan mijn toekomst bouwen en niet in de problemen komen. Al heel jong kwam ik in aanraking met jongens die in de gevangenis terechtkwamen. Jongens van 9 werden gearresteerd. Ik zag wat het met de ouders deed, met een buurvrouw bijvoorbeeld met wie mijn moeder altijd boodschappen deed. Ik zag haar janken. Dat ga ik mijn moeder niet aandoen, dacht ik.

'Ik was heel gedisciplineerd. Ik ging niet meer naar de schoolpleintjes. Ik bleef thuis. En ik sportte. Toen ik naar de middelbare school in Oud-Zuid ging, sloot ik mezelf op, omdat ik gevoelig ben voor verleidingen. Je gaat met de jongens op pad, blijft tot laat op straat en het is altijd lachen. Het ging om de lol. Ik isoleerde mezelf, werd een soort boekenwurm.

'Het klinkt misschien als een cliché, maar ik hang de ouderwetse gedachte aan dat je je kind moet weghouden van het slechte. Daarmee zeg ik niet dat een blanke school beter is dan een zwarte, maar alleen dat ouders hun kinderen in de gaten moeten houden en er bovenop moeten zitten. Kinderen de straat op sturen en dan maar zien wat ze doen, is te vergelijken met een euro in een gokmachine gooien. Die ben je kwijt.'

Ajouad El Miloudi.Beeld Sander Koning / ANP

Jouw ouders?

'Mijn vader zat er bovenop. Man! Hij stond om de hoek te kijken wat ik deed en met wie ik omging. Op die leeftijd zie je het verschil tussen goed en slecht niet. Soms greep hij in en moest ik met hem mee naar huis. Ik werd voor schut gezet. Dat kwam hard aan, verschrikkelijk. Hij trok me gewoon weg. Achteraf gezien zou ik het ook zo hebben gedaan. Hij had gelijk.'

Ajouad: kaaskop of mocro? Is er een antwoord mogelijk?

'Nee. In die serie zie je mijn strijd. Het ene moment ben ik kaaskop, het andere mocro. Ik ben allebei, maar wat ik vooral moet doen is mezelf zijn en mijn eigen gevoel volgen.'

Dat is de boodschap?

'Ja. En de serie biedt inzicht, vooral voor autochtone mensen. Je ziet wat een jongen meemaakt die opgroeit in twee culturen. Het is niet altijd even makkelijk om in die spagaat te zitten; om altijd maar te wikken en te wegen.

'Ik heb een heel interessant interview gehad met drie Marokkaanse homo's, de mannen van de boot op de Gay Pride. Vorig jaar nodigden ze me uit om mee te varen. Dat heb ik niet gedaan. Wat zouden ze er in de Marokkaanse gemeenschap van vinden als ik op tv kom terwijl ik op een homoboot sta, zwaaiend? Daar hou ik stiekem toch rekening mee.

'Ze snapten wat ik voelde, maar vonden het kwalijk dat iemand van mijn generatie, een tv-maker die midden in de wereld staat, niet op die boot ging staan en kennelijk te maken heeft met ouderwetse sociaal-culturele druk. Ik ben daar eerlijk in. Ik hou iedereen liever te vriend. Ik wil niet dat mijn oude Marokkaanse slager me plotseling op tv ziet. What the fuck doet mijn Ajouad daar! Ik zoek de middenweg.'

Ajouad: kaaskop of mocro?, vanaf 1/9 op NPO 3, KRO-NCRV, 21.00 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden