Review

Het dorpsleven verbeeld in twee broeierige jeugdromans

Het dorpsleven in de jaren zeventig en tachtig heeft twee broeierige jongeren romans opgeleverd. Een eenzame buurman met bijenkasten en een lovebus bij een schuurdiscotheek maken het platteland onveilig.

Bijenvader en De lovebus. Beeld
Bijenvader en De lovebus.Beeld

Cathelijn met de kinderwanten is in de schuurdiscotheek van Bar-dancing Boerema op zoek naar een gewillige jongeman. Maakt niet uit wie. Ze heeft haar uurtje in 'de lovebus' al betaald. Of wat dacht je van deze: Johanne woont met haar moeder en broertje naast een boomgaard met bijenkasten, waar de eenzame buurman onder het mom van imkerlessen jonge jongens naartoe lokt.

Het dorpsleven in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw saai? Mooi niet. Spannend genoeg in elk geval voor twee broeierige plattelandsjongerenromans. De lovebus van Tjibbe Veldkamp en Bijenvader van Esther Sprikkelman.

Debutant Sprikkelman, ooit zangeres en nu docent Nederlands, verzon het dorp Warsum. Johanne is daar tegen haar zin net naartoe verhuisd met haar aparte broertje Paul en moeder Kat, een weinig succesvolle kunstschilder. Dat betekent steeds een ander tijdelijk baantje als tekenlerares, steeds in een ander dorp. In Warsum werkt de knappe Henrico in de snackbar van zijn ouders.

Esther Sprikkelman, Bijenvader (****)
Lemniscaat; 148 pagina's, euro 14,95; vanaf 15 jaar.

Bijenvader is in de eerste plaats het verhaal over Johannes zomer met Henrico. Kennelijk is er iets vreselijk misgegaan, want Henrico ligt in coma en Johanne vertelt hem op het ene na het andere C-60 tapeje hoe dat zo gekomen is. Ondertussen heeft ze niet door wat Paul bij buurman Homme en zijn bijen doet.

Sprikkelman kan schrijven. Het portret van de boerenjongens die zichzelf vermaken met onnozele kaartspelletjes op hun rivierstrandje is meeslepend genoeg.

Maar het verloop van het verhaal is voorspelbaar. Henrico heeft nog verkering met Dorothea, de opgefokte dochter van de dominee, en zijn verdwenen oudere broer ging vroeger ook met buurman Homme om. Dat die situatie alleen maar uit de hand kan lopen, snapt een kind. Na de zoveelste vooruitwijzing ('Het is maar een spel.' 'O ja?') duurt het nog lang voor de ramp zich dan eindelijk voltrekt.

Tjibbe Veldkamp laat zien wat het effect is van juist zo min mogelijk middelen. In Medum, hartje winter 1976, zit J.J., de gesjeesde student met de cowboyhoed en chauffeur van 'de lovebus' achter een zoveelste kop koffie te wachten op klanten.

Naast hem legt d'Oale Snak zijn pistool op de bar en begint de ene na de andere jenever achterover te tikken. In de schuurdiscotheek zijn Tammo en zijn maat Te Kort op seks uit, biedt Cathelijn zich nogal opzichtig aan en hoopt de afgewezen Mina het weer goed te maken met Tammo. Twee omstanders kunnen de geschiedenis die zich dan ontwikkelt de volgende ochtend niet navertellen.

In De lovebus wil iedereen maar één ding. Juist in die simpelheid kruipt de eenzaamheid van de een, de onhandigheid van de ander en de stompzinnigheid van de volgende onder de huid van de lezer. Alle personages verlangen naar 'een gevoel van twee', dat maar niet komt.

Tjibbe Veldkamp, De lovebus (*****).
Querido; 174 pagina's; euro 14,99; vanaf 15 jaar.

Door de verrassende wendingen is deze als politiereconstructie opgezette jeugdroman ook nog eens razend spannend. Er gaat ontzettend veel tegelijk mis en het is knap hoe Veldkamp die melancholisch stemmende janboel toch nog een onverwacht optimistisch en zelfs een beetje filosofisch einde weet mee te geven.

Een verrassende wending in zijn oeuvre ook. Voor tieners schreef hij jaren geleden SMS (2006) en het hilarische De lachaanval (2002), daarna verwierf hij vooral bekendheid met voortreffelijke prentenboeken als Agent en Boef. De lovebus is met zijn moord en doodslag en beschouwelijke ondertoon heel wat anders, duidelijk iets dat hij graag ook geschreven wilde hebben. En terecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden