Tv-recensie Haro Kraak

Het doet er nogal toe, toonde ‘Tegenlicht’, welke emoji op ons toetsenbord worden toegelaten

Een mooie uitzending waarin één cruciale kanttekening ontbrak: de creativiteit van de appende mens. 

Ergens in de komende weken zal uw smartphone een update uitvoeren, waarna een pakket van 59 nieuwe emoji zich aan u zal openbaren. U kunt dan – eindelijk, mogen we wel zeggen – een appje sturen met een gapend gezichtje, een persoon in een rolstoel, een luiaard, een stinkdier, een flamingo, een geleidehond, een oester met een parel, een tuktuk, een bijl en een pleister.

De transgendervlag heeft de selectie nog niet gehaald, ondanks jarenlang actievoeren. Ook een emoji van een glas witte wijn zal, de intensieve lobby van de wijnindustrie ten spijt, niet in het appverkeer opduiken. Witte wijn zet, zo is de vrees van de doorbitches van Club Emoji, de poort open voor ‘rosé, verschillende soorten bier en cocktails’.

U begrijpt: een hellend vlak, met onvermijdelijk een kater tot gevolg. 

In VPRO Tegenlicht was zondag op NPO 2 de lobby voor het witte wijntje en de transgendervlag te zien. Waarbij vooral de ernst van de wijnlobbyisten lachwekkend werkte. De ernst van transpersoon Tea Uglow was na wat uitleg beter te begrijpen. ‘Het lijkt onnozel dat pixels mensenlevens kunnen redden.’ Maar de vlag zou een verwarde tiener kunnen zeggen: je bent niet alleen.

Grote kans dat u er nooit bij stil heeft gestaan toen u een hartje of een braak­gezichtje stuurde, maar al die emoji – het meervoud is oorspronlijk emoji, maar volgens Van Dale is ‘emoji’s’ook mogelijk – worden door een klein groepje mensen bepaald. Unicode heet deze organisatie, waarin de techgiganten vertegenwoordigd zijn.

Het doet er nogal toe, toonde Tegenlicht, welke emoji op ons toetsenbord worden toegelaten. Iedere dag verzenden we 7 miljard emoji naar elkaar. Van de 3,2 miljard mensen met een internetaansluiting gebruikt 92 procent emoji, wat het de grootste taal ter wereld maakt. Bovendien vormen de figuurtjes tezamen, zei een linguïst, de lichaamstaal van het digitale tijdperk.

‘Als je emoji als een opkomende wereldtaal beschouwt’, zei hoogleraar informatica Keith Winstein, ‘moet je het ontwerp ervan niet overlaten aan een groepje voornamelijk witte, voornamelijk mannelijke, voornamelijk Amerikaanse programmeurs in Californië.’

VPRO Tegenlicht Beeld VPRO

Uiteraard ontkende de machthebber zelf dat hij macht had. ‘Deelname is vrijwillig’, zei Unicode-bestuurder Greg Welch over converseren met emoji. Hij noemde de selectiecommissie zeer divers want er zaten linguïsten én ontwerpers én programmeurs in. Waarna geknipt werd naar een kamer vol op elkaar lijkende mensen.

Een voorbeeld van die macht was dat de pistool-emoji in 2018 werd vervangen voor een waterpistool. Vooral omdat Apple zich niet met misdaad zou willen associëren.

Een mooie uitzending, waarin één cruciale kanttekening ontbrak: wanneer een regime beperkingen in de taal oplegt, maken mensen nieuwe betekenissen binnen de mogelijkheden. Dat was onder slaven al zo, maar geldt ook voor de appende mens. Niet voor niets weten we (bijna) allemaal wat een aubergine kan betekenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden