TAALGEBRUIKWOORD VAN DE WEEK

Het dialectwoord van de week: haffel

Dialect, jeukend jargon, straattaal of neologisme: elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Zoals het dialectwoord haffel.

Corto Blommaert

Iedere dag kruipen ze binnen door de kieren van uw bestaan: afgemeten en afgewogen getallen. Procentpunten krimp, (milli)liters alcohol en miljarden staatssteun. Met psychopatische precisie zijn kleine, consumeerbare hapjes gesneden uit de werkelijkheid – heerlijk met tuinbonen en een goede chianti, tsss. Vaak zijn cijfers abstracties die geen recht doen aan de complexiteit van uw bestaan.

Haffel daarentegen, een Brabants afgeleide van ‘handvol’, geeft kleur aan het leven. Laat honderd Brabanders een haffel chips pakken en gemeten in kille kilogrammen zult u honderd antwoorden krijgen. De ene haffel is de andere niet. Relativiteit is de crux, waardoor het woord zo in het rijtje van ‘oneindig’, ‘tijd’ en ‘het universum’ past. Om deze reden zou het niet eens zo gek zijn de relativiteitstheorie om te dopen tot de ‘Brabantse theorie’.

Het ligt voor de hand om haffel te gebruiken in een context waarbij er ook daadwerkelijk van iets een ‘handvol’ wordt gepakt, zoals bij noten, zand of meel. Zoals ook ‘blond’ alleen kan slaan op een bier of haarkleur.

Haffel is rijker. Beschouw je het als synoniem voor handvol, dan is dat een schandelijke beperking van zijn potentie. Proeft u deze zinnen eens (fluisteren mag ook): ‘Ik kom een haffel later’, ‘die brug is een haffel hoog’ en ‘doe maar een haffeltje pils’. Zo rijk kan taal zijn.

We sluiten af met een beetje actualiteit waarbij haffel niet had misstaan. Als minister Wopke Hoekstra van Financiën in zijn persconferentie over staatssteun aan KLM had gezegd ‘KLM krijgt een haffel belastinggeld’, was het even duidelijk geweest. Want laten we eerlijk zijn: ‘tussen 2 en 4 miljard euro’ biedt schijnprecisie. Want voordat onze blauwgevleugelde vrienden het doorhebben, zullen ze nog een haffeltje willen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden