Het debuut van Nathan Hill getuigt van inlevingsvermogen en stilistische brille

Boek (fictie) - De nix

De roman was nog overtuigender geweest als de auteur minder zijpaden had bewandeld.

Beeld x

Samuel Andresen-Anderson is een gedesillusioneerde 39-jarige docent Engelse letterkunde die zijn vrije tijd vult met het computerspel World of Elfquest. Ooit gold hij als een van de grootste literaire talenten van Amerika, maar het korte verhaal waarmee hij ophef veroorzaakte en een reusachtig voorschot binnenhaalde, heeft nooit een vervolg gekregen.

Dat voorschot is uitgegeven en als Samuels uitgever aan de bel trekt om het terug te vorderen, lijken een faillissement en vlucht naar het buitenland reële opties.

We schrijven 2011. In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2012 gooit een oudere vrouw in een park in Chicago uit protest een handvol grind naar de ultraconservatieve oud-gouverneur Packer, die zich warmloopt voor het hoogste ambt. Het land is in rep en roer en de rechtse pers blaast het incident op tot een terreurdaad.

Samuel, die wegens zijn Elfquest-verslaving nauwelijks het nieuws volgt, hoort pas van het gebeurde als hij wordt benaderd door de advocaat van de 'Packer Attacker': het blijkt zijn moeder te zijn, die hem en zijn vader in 1988 verliet, om nooit meer van zich te laten horen.

De advocaat vraagt Samuel om de rechter een brief te schrijven waarin hij zijn moeder zo positief mogelijk afschildert. Geen geringe opgave voor iemand die na 23 jaar nog altijd een frisse rancune koestert. Wanneer Samuel later met zijn uitgever spreekt, ontstaat een ander plan: als hij een smeuïg en ontluisterend boek over zijn 'terroristische' moeder schrijft, hoeft hij het voorschot niet terug te betalen.

Aldus de aanloop tot de De nix, de breed uitwaaierende debuutroman van de Amerikaanse schrijver Nathan Hill, waarin Samuels speurtocht naar zijn moeder en haar verleden de belangrijkste rode draad vormt. Hij ontdekt al snel dat ze in 1968 deel uitmaakte van de protestgeneratie, aanwezig was bij de met rellen omgeven Democratische Conventie in Chicago, en zelfs is gearresteerd wegens prostitutie. Wie wás zijn moeder in vredesnaam?

De nix beweegt heen er weer tussen de cruciale jaren 1968, 1988 en 2011, en maakt zelfs een uitstapje naar het Noorwegen van de jaren vijftig, waar Samuels grootvader woonde. Aan die achtergrond ontleent het boek zijn titel: een nix is een geest uit Noorse volksverhalen, die zich presenteert als een prachtig wit paard, kinderen op zijn rug neemt en daarna met hen in het water springt zodat iedereen verdrinkt. Moraal: dat waar je het meest van houdt, kan je het meeste pijn doen.

De roman getuigt niet alleen van gedegen research, maar ook en vooral van inlevingsvermogen en stilistische brille. Met overtuigingskracht brengt Hill net zo gemakkelijk verdwaasde hippies en militante feministes in de sixties tot leven, als opportunistische millennials in de jaren tien.

Als hij de opbloeiende tienerliefde tussen Samuel en het zusje van zijn beste vriend beschrijft, is de toon breekbaar en sereen. Wanneer die beste vriend later als militair in Irak belandt, spat juist de rauwheid van de pagina's.

Hill is wel met John Irving vergeleken. En inderdaad, hij weet hoe je op bijna filmische wijze een verhaal moet vertellen, bevolkt met tientallen personages die elk hun unieke karakter hebben. Maar waar Irvings personages doorgaans 200 procent larger than life zijn, heeft Hill zijn konkelende studente, wraakzuchtige rechter of platvloerse uitgever aan een herkenbaarder werkelijkheid ontleend. Wat Hill ook met Irving deelt, is een zekere mateloosheid. De nix is soepel geschreven en leest lekker weg, maar met minder zijpaden en subplots was het een sterkere roman geweest.

Fictie

De nix
Auteur: Nathan Hill
Uit het Engels vertaald door Dennis Keesmaat.
Bezige Bij; 704 pagina's; euro 24,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.