HET DEBUUT VAN MUSE-DE-STUDIOBAND

Morgen verschijnt het nieuwe album van Muse. Met meer elektronica. Minder klassieke invloeden. Een echt studio-album. ‘Voor het eerst hebben we niet stilgestaan bij de live uitvoerbaarheid.’..

De mannen van de Engelse rockband Muse worden meteen weer geestdriftig als ze terugdenken aan gisteravond. Zoals altijd wanneer ze in Amsterdam zijn, hebben ze het laat gemaakt in jazzcafé Alto. Wat ze daar elke keer weer voor fantastische optredens en jamsessies voorgeschoteld krijgen . . . waanzinnig gewoon. Drummer Dominic Howard roffelt op een onzichtbaar drumstel, bassist Chris Wolstenholme swingt op een ritme dat alleen in zijn hoofd te horen is.

Even later, op zijn hotelkamer, is frontman Matthew Bellamy (1978) er nog altijd niet over uitgepraat. ‘Ik vind het geweldig om muzikanten iets te zien doen wat ik zelf nooit zou kunnen: zuiver individueel en meestal puur op gevoel een interpretatie geven van een muziekstuk. De manier waarop die muzikanten gisteren in Alto musiceerden, staat volkomen haaks op onze werkwijze in de studio.’

Muse is namelijk een band van ambitieuze, groots klinkende, en laag voor laag opgebouwde gitaarplaten. Het vierde studioalbum Black Holes And Revelations, dat morgen verschijnt, is het meest ambitieuze, maar vooral het meest futuristisch klinkende album tot dusver. Niet eerder was elektronica zo dominant als in de eerste single Supermassive Black Hole of het donkere Map Of The Problematique, waarin Muse bijna als Depeche Mode klinkt.

‘We hebben voor het eerst niet stilgestaan bij de live uitvoerbaarheid’, zegt Bellamy. ‘Vroeger zeiden we soms: “Laten we dat nou maar niet doen, want hoe reproduceer je dat met zijn drieën?” De eerste drie albums werden gemaakt door Muse-de-podiumband. Deze nieuwe plaat is het debuut van Muse-de-studioband.’

Maar hoe moet dat dan live, bijvoorbeeld wanneer Muse in augustus naar Lowlands komt? Bellamy: ‘Daar moeten we nog over nadenken. Maar houd rekening met een extra mannetje op het podium, voor de synthesizers.’

Thuis, in Devon, zal vader George Bellamy best een beetje trots zijn op de synthesizer-escapades van zijn zoon. Black Holes And Revelations verschijnt kort nadat zoon Matthew eindelijk geïnteresseerd raakte in de plaatjes van The Tornados, de band waarmee George in 1962, onder de vleugels van producer Joe Meek, de legendarische synthesizerhit Telstar (1962) scoorde. Matt verdiepte zich er pas in toen de belangstelling voor de jong gestorven Meek onlangs oplaaide.

‘Als mijn vader vroeger over zijn bandje begon, zei ik altijd: “Pa, houd in vredesnaam je kop dicht”. Maar ik moet zeggen: ze waren erg cool en hun tijd ver vooruit.’

Toch waren het niet de synthesizerpop van zijn vader en moderne gitaarrock die Matthew Bellamy inspireerden, maar klassieke componisten die niet vies waren van bombast. Vooral Chopins Eerste Pianoconcert was in zijn tienerjaren een sleutelwerk voor Bellamy.

‘Het is een solowerk voor piano’, legt hij uit. ‘Technisch vrij simpel, eigenlijk, maar heel groots en episch. Je hoort een man die op een piano iets totaal krankjorums doet. Het idee dat er zóveel muziek uit één man kan komen, heb ik overgeheveld naar de rock van Muse.’

Wat hem als jongetje zo aansprak in klassieke muziek, zegt Bellamy, was de afwezigheid van een zangstem. Een opvallende opmerking van de frontman met de krachtigste en meest geëxalteerde zangstem van de Britse scene. ‘En toch is het waar. Geen zang: ik vond het heerlijk. En er was vaak ook geen titel – de nummers heetten gewoon Concerto No. 2 ofzo. Klassieke muziek is heel blanco: geen titel of tekst die je vertelt wat je erbij moet voelen of denken. Dat is in de popmuziek meestal anders.’

De evidente klassieke invloeden leverden de groep bij het verschijnen van het debuutalbum Showbiz (1999) vergelijkingen op met Queen, Wagner en (vanwege Bellamy’s vocalen) het Radiohead van Thom Yorke. Muse had muzikale grenzen verlegd en de wereld op een ongekend avontuur getrakteerd, althans: dat vonden ze zelf. Recensenten zagen Showbiz vooral als een collectie dramatisch getoonzette, maar tamelijk normale rocksongs. ‘Dat konden we niet uitstaan’, zegt Bellamy.

Muse liet het niet op zich zitten. Opvolger Origin Of Symmetry (2001) was een ongekend bombastisch werkstuk. Geen verzameling songs, maar ‘een verzameling concepten’. Bellamy: ‘Die plaat was flink over the top, ja. We draafden een beetje door, achteraf.’

Het publiek liep echter wel warm voor de topzware, vaak symfonische rock van Muse: van Origin Of Symmetry werden meer dan een miljoen exemplaren verkocht. Van opvolger Absolution nog eens ruim tweemaal zo veel. Het bandgeluid mag dan volkomen haaks staan op de opgeruimde alternatieve gitaarrock die Engeland de laatste jaren zo veel heeft voortgebracht, Muse is in Engeland wél een band van stadionformaat.

De fans zullen door Black Holes And Revelations op de proef worden gesteld: meer elektronica en minder nadrukkelijke invloeden uit de klassieke muziek. ‘Dat heb ik bewust wat teruggedrongen’, zegt Bellamy, die in 2005 (voor Muse een soort sabbatical year) vooral naar wereldmuziek luisterde. ‘Zuid-Italiaanse folk’, zegt hij. ‘Uit de buurt van Napels, maar ook van Sicilië. En volksmuziek uit Iran en India. Je hoort motiefjes uit die tradities terug op het album, als je goed luistert.’

Nog iets nieuws: in opener Take A Bow maakt Muse, eigenlijk voor het eerst, enkele niet mis te verstane politieke statements. ‘Burn in hell/ You will pay for what you’ve done to the earth’, bezweert Bellamy dreigend. ‘Dat lied gaat over leiders in algemene zin. Over hoe macht de menselijke geest corrumpeert en hoe de kleine man ervan droomt om de machthebbers ooit hun verdiende loon te geven. Het is een lied over karma. Of eigenlijk over de hoop dat karma bestaat.’

Nee, aan muzikale en tekstuele pretentie ontbreekt het Muse wederom niet. En toch: onverteerbaar of onsympathiek wordt het ook nu weer zelden. Hoe blijft de groep zo zorgvuldig aan de goede kant van de streep? Het zullen de periodieke bezoekjes aan jazzcafé Alto wel zijn. ‘Lessen in bescheidenheid’, noemt Bellamy die.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden