De Gids Festival Brandhaarden

Het contrast tussen vorm en inhoud in Milo Rau's theater schokt, wringt en schuurt

Theatermaker Milo Rau is uitgenodigd voor de achtste editie van festival Brandhaarden, waar zes van zijn voorstellingen te zien zijn. Het festival loopt van 24 januari tot 6 februari.

Via minutieuze reconstructies van humanitaire drama’s in het (recente) verleden onderzoekt theaterregisseur Milo Rau trauma’s van landen en volkeren. Beeld Kevin Faingnaert

Hij maakt theater tégen het theater, zegt regisseur Milo Rau (41) vaak, half grappend, half serieus. De Zwitser die sinds dit seizoen het Vlaamse gezelschap NTGent leidt is een van de meest gevraagde Europese theaterregisseurs, met een stijl die opzettelijk ontheatraal is. Zijn werk is sober, ernstig, ingetogen en kaal. Verwacht bij Rau geen Shakespeare, Ibsen of Tsjechov, en ook geen boek- of filmbewerkingen. Maar wel: nieuwe creaties, over onderwerpen die er toe doen, en dan niet in grote, peperdure decors of met beroemde acteurs. Nee: simpel en doeltreffend is het, in een unieke mix van documentair theater, re-enactment en community art, vaak uitgevoerd door niet-professionele acteurs. Zes van zijn voorstellingen zijn de komende twee weken in de Amsterdamse Stadsschouwburg te zien op festival Brandhaarden.

Via minutieuze reconstructies van humanitaire drama’s in het (recente) verleden onderzoekt Rau trauma’s van landen en volkeren. Zo liet hij het Russische schijnproces tegen Pussy Riot naspelen in The Moscow Trials, bracht hij het anti-multiculturele manifest van Anders Breivik integraal op toneel (Breivik’s Statement) en bouwde hij in Hate Radio een radiostudio na van zender RTLM in Kigali, die in 1994 een belangrijke rol speelde in het opzwepen van de Hutu-bevoking tot massaslachtingen van Tutsi’s. Al net zo’n aangrijpend project: Five Easy Pieces (2016) waarin zeven kinderen episodes uit de Dutroux-affaire naspelen. 

Crises als kantelpunten

Rau, die sociologie, Duits en Romaanse taal- en letterkunde studeerde in Parijs, Berlijn en Zürich werkte aanvankelijk als journalist en activist. Hij doet uitputtend research voorafgaand aan een voorstelling, variërend van enkele maanden tot zelfs jaren. Daarbij laat hij zich leiden door een fascinatie voor nationalistische reflexen en momenten van nationale crisis. ‘Crises zijn kantelpunten. Niets is meer hoe het was. In die momenten schuilt wreedheid en vitaliteit, ze verdelen en verbinden volkeren. Het zijn bijna metafysische momenten van transitie. In die zin komen ze in de buurt van klassieke tragedies’, zei hij eerder in een interview.

In de uiteindelijke theatrale uitwerking laat hij aangrijpende gebeurtenissen botsen op een nuchtere of zelfs luchthartige toon, zoals bij de vrolijke kindertjes die de affaire-Dutroux op toneel naspeelden. Dat contrast tussen vorm en inhoud schokt, wringt en schuurt.

Naast Five Easy Pieces zijn op het festival onder andere het al even aangrijpende La Reprise en het iets teleurstellende Lam Gods  te zien.

Daarnaast presenteert Rau een ‘documentair psychodrama’ over het leven van Lenin, vertolkt door de Duitse actrice Ursina Lardi, de voorstelling Empire, over de bewogen recente geschiedenis van Europa, en Die 120 Tage von Sodom, een re-enactment van Pasolini’s schandaalfilm Salò o le 120 giornate di Sodoma uit 1975, gespeeld door acteurs met een verstandelijke beperking. Het Russische schijnproces tegen Pussy Riot, The Moscow Trials, is te zien op film, evenals Rau’s verfilming van een door hem georganiseerd Congo Tribunaal: The Congo Tribunal

Lees hier een interview met Milo Rau: ‘Mijn werk is een mix van tableau vivant en een interactieve video-installatie’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden