InterviewVrijwilligers

‘Het contact met de bezoekers mis ik nog het meest’

De musea, theaters en filmhuizen mogen donderdag weer open. Twee weken lang zat een half miljoen vrijwilligers thuis te wachten totdat zij weer een paar uur per week aan de slag mogen. Hoe hebben ze de afgelopen tijd ervaren?

Ineke Vos voor het gesloten Hunebedcentrum in Borger.Beeld Eva Faché

Ineke Vos (62) is vrijwilliger bij het Hunebedcentrum in Drenthe, een archeologisch museum in het Drentse dorp Borger.

‘Als getogen Drentenaar wil ik aan onze bezoekers het mooie van Drenthe uitleggen. Het is mijn taak om mensen een leuk dagje te bezorgen. Dat contact met de bezoekers mis ik nu het meest, het stukje educatie dat je kunt meegeven. Het is ook gek dat je elkaar als team niet ziet, ons team heeft tijdens de coronacrisis veel saamhorigheid laten zien. Wij hadden veel uitval van vrijwilligers, daarom sprong soms zelfs de archeoloog bij om achter de balie te staan.

‘Door de sluiting had ik even wat tijd om de boeken te lezen over Drenthe die ik nog heb liggen, zoals een Ode aan het hunebed en Drenthe, beide van fotograaf Karin Broekhuijsen. Maar ik ben toch wel heel blij dat we weer open mogen gaan. Als eerst ga ik dan naar de balie om de voorraad van de informatiegidsen aan te vullen, want daarmee kan ik bezoekers de weg wijzen in het museum.’

Niek Galenkamp (30) is vrijwilliger bij filmtheater ’t Hoogt in Utrecht, gehuisvest in de Bibliotheek Utrecht.

Niek Galenkamp voor de gesloten Bibliotheek Utrecht.Beeld Eva Faché

‘Ik ga zelf al jarenlang naar filmtheaters, maar het voelt nog steeds als een dagje uit. Als vrijwilliger wil ik dat mensen datzelfde gevoel van een avondje uit kunnen hebben. Vooral het praatje na de film vind ik erg leuk, je praat eigenlijk over van alles. Over wat mensen zo goed of slecht aan een film vonden, maar ook dat een bezoeker de hele film lang zijn nies probeerde in te houden.

‘Sinds corona werk ik vooral thuis, daarom zijn de avonden bij ’t Hoogt voor mij een prettige afwisseling qua omgeving en persoonlijk contact. Nu de filmtheaters dicht waren, heb ik dat nog meer gemist. Laatst leende ik wel een beamer van een vriend om zo toch nog op een speciale manier een film te kunnen kijken. Maar ja, dat is niet hetzelfde als een avondje bij ’t Hoogt werken.’

Geert Kuitenbrouwer (61) is al 25 jaar stermeester bij museum Sonnenborgh in Utrecht, een sterrenwacht uit de 19de eeuw.

Geert Kuitenbrouwer voor de gesloten sterrenwacht Sonnenborgh.Beeld Eva Faché

‘Eigenlijk weten wij mensen vrijwel niets over het heelal, er is nog zo veel onontdekt. Dat wil ik de bezoekers dan ook meegeven. Als mensen naar mijn colleges luisteren gaan ze met tien vragen weer weg. Sonnenborgh is het leukst wanneer het helder weer is, want dan kun je met de telescoop heel ver kijken. En precies vorig weekend was Mars ook nog eens heel goed te zien vanwege zijn ligging.

‘Daarom baalde ik van die sluiting, want dit waren ideale omstandigheden om door de telescoop te kijken. Echt een gemiste kans! Maar goed, ik lees meer, vooral tijdschriften zoals Zenit en de New Scientist. Daaruit haal ik dan weer inspiratie voor mijn lezingen, die ik hopelijk binnenkort weer mag geven.’

Carla van Engelen (73) werkt al zeven jaar bij museum Valkenburg, een streekmuseum dat ook aandacht schenkt aan Limburgse kunstenaars.

Carla Engelen voor het gesloten Museum Valkenburg in Valkenburg.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

‘Ik voel mij verweesd door de tijdelijke sluiting. Je mist nu de verbinding met het museum, met de collectie en met de medewerkers. Ik kom uit de zorg en zocht als vrijwilliger iets totaal anders. Ik vind het fijn dat ik niets hoef te organiseren, mijn enige verantwoordelijkheid is het om bezoekers te ontvangen. Met die bezoekers ga je vaak in gesprek, dan praat je ineens met mensen uit Groningen of uit Duitsland.

‘Hoewel ik nog wat mensen zie, mis ik wel de sfeer van de vrijwilligers onderling. Nu wandel en fiets ik veel met vrienden of mijn kinderen komen langs. De kunst hoef ik gelukkig niet echt te missen, want mijn man is kunstenaar, dus ik leef eigenlijk tussen de kunst. Maar ik mis de gesprekken met de bezoekers, het museum zelf en de structuur in de week. Dinsdag was altijd de dag dat ik in het museum werkte. Nu kun je nergens meer terecht, dat vind ik heel jammer.’

Culturele vrijwilligers

In 2018 concludeerde de Boekmanstichting dat er in Nederland tussen de 400 duizend en 700 duizend culturele vrijwilligers zijn. Ouderen zijn vaker vrijwilliger dan jongeren, vrouwen vaker dan mannen en hoogopgeleiden vaker dan laagopgeleiden. Ondervertegenwoordigd zijn de ­vrijwilligers met een niet-westerse migratieachtergrond. In februari verscheen een studie van het Centraal Bureau voor de Statistiek waaruit blijkt dat vrijwilligers vaak gelukkiger zijn dan mensen die geen vrijwilligerswerk doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden