Review

Het Chamber Orchestra of Europe onder Bernard Haitink klinkt jeugdig

Niks routine, hier werd gebuffeld en geprobeerd.

Haitink in 2007. Beeld epa
Haitink in 2007.Beeld epa

Mocht 50PLUS, de partij waar Henk Krol voorheen de scepter zwaaide, nog eens behoefte krijgen aan een positief rolmodel, dan is Bernard Haitink hun man. Toegeven, helemaal onbevlekt is hij niet, de dirigent die in de omgang met orkestdirecties z'n nukken kent. Maar als 85-jarige ontkracht hij wel het hardnekkige vooroordeel dat 50-plussers in de hoek van geraniums en klagen plaatst.

Haitink viert dit jaar zijn diamanten dirigentschap. Liever dan op de lauweren te rusten, grijpt hij naar een partituur. Kijken of er nog nuances vallen te ontdekken. Luisteren of het toch niet allemaal anders moet. Wie klassieke muziek gelijkschakelt met stram en stijf, heeft nog nooit een goede Haitink gehoord.

Derde symfonie van Brahms

En fantastisch was hij, de Derde symfonie van Brahms. De tv-jury van de dirigeersoap Maestro zou hebben gekraaid na Haitinks performance in het Amsterdamse Concertgebouw. Die stunts met kleur! Dat experimentele tempo! Het ritmische lef! Vertel, Bernard, hoe krijg je het voor elkaar dat je steeds jeugdiger gaat klinken?

Een deel van het geheim school in het Chamber Orchestra of Europe. Foutloos speelden ze niet, de musici die voor Haitink door het vuur gaan. Je kon hun orkestexplosies ruw vinden. Je kon ook denken: wat poken ze die noten lekker op.

De missertjes maakten het alleen maar interessanter. Niks routine, niks platgetreden paden, hier werd gebuffeld en geprobeerd. Zo betoverend waren de idyllische beginmaten van het tweede deel, dat zelfs een blafhoest ze niet kapot kreeg. Strijkers waaiden als schimmen voorbij. Met een stijgend riedeltje zette een fagottist de tijd even stil.

1960

Zijn eerste 'Brahms Drie' in de Grote Zaal dirigeerde Haitink in 1960. Sindsdien is zijn vermogen om al fresco te musiceren spectaculair gegroeid. Je zag het gebeuren: de klank die hij in z'n kop heeft, vloeit via armen en handen naar de spelers, die aan zijn bewegingen alleen maar kunnen gehoorzamen.

Met solist en al is het programma gekopieerd uit 2010, toen Haitink nog bij het Concertgebouworkest over de vloer kwam. In de herinnering speelde Emanuel Ax zijn noten destijds frisser en preciezer. Vanavond buigen de mannen zich over ander werk van Brahms. En volgend seizoen, bij leven en welzijn, zet Bernard Haitink de Negende van Bruckner op de lessenaars van het Radio Filharmonisch Orkest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden