Het boek is beter dan het tv-programma

Topshow is een niets en niemand ontziend boek over Voetbal International. Alle schermen rondom de show worden weggesloopt. Al met al is het boek hilarisch en beter dan het programma.

Vanaf links: René van der Gijp, Johan Derksen en Michel van Egmond.Beeld ANP Kippa

Als voetbalanalyticus en liefhebber van 'paaldansverenigingen' René van der Gijp zich op een dag in de supermarkt bukt om een pakje ham te pakken, wordt hij aangesproken door een 10-jarig meisje. Michel van Egmond (Gijp, Kieft) beschrijft de scène in een niets en niemand ontziend boek over het tv-programma Voetbal International.

Het meisje vertelt dat ze op school een themaweek heeft en Van der Gijp moet spelen. Hij vraagt of het een beetje lukt. 'Nee', zegt het meisje bij de vleeswaren, 'het is niet makkelijk om u te spelen.' Dat begrijpt hij volkomen. 'Ik doe dat mijn hele leven al en het valt inderdaad helemaal niet mee.'

Waarna Van der Gijp het volgende overdenkt: 'Vroeg of laat ga je in jezelf geloven, maar zo'n klein ontwapenend grietje ontmaskert je op een ochtend terwijl jij met je slaperige hoofd de ham zoekt. Dan weet je: ik speel ook maar iemand die zich op televisie zit op te winden over Bert van Marwijk en Cooky Voorn en Martin Jol en al die anderen. Het is eigenlijk allemaal onzin.'

En dat is dan nog een bescheiden voorbeeld van de aangename zelfrelativering van de makers van het tv-programma Voetbal International. Om misverstanden te voorkomen: de titel van het boek dat Michel van Egmond met behulp van eindredacteur Jan Hillenius schreef, Topshow, barst van de ironie.

Niemand vindt Voetbal International een topshow, uitgezonderd misschien presentator Wilfred Genee. Op een dag is John de Mol te gast. 'Neem één ding van mij aan', zegt hij verbijsterd als hij de gebruikelijke chaos voor een uitzending heeft bekeken. 'Op deze manier kun je geen televisieprogramma maken.'

Maar dat kan dus wel, jarenlang, met zelfs een Televizier Ring als bekroning en ondanks alles; ondanks de woede van de sponsors die door de heren aan tafel voortdurend belachelijk worden gemaakt, de hoog oplopende onderlinge conflicten, de wispelturigheid van René van der Gijp en Johan Derksen en ondanks het feit dat in het programma wordt gespot met alle, maar dan ook álle wetten van de televisie.

Als voorbeeld uit de laatste categorie noemt Van Egmond de manier waarop in de uitzending over de eigen zender wordt gesproken. RTL is, aldus Derksen, 'een achenebbisj-zender', gemaakt door 'smakeloze mensen, zonder liefde voor het vak', gespecialiseerd in 'weggooi-tv', die 'een belediging' voor de kijker is, kortom een 'zendertje' vol 'kale, ordinaire darters en vrachtwagens die over het ijs rijden'.

Zenderdirecteur Marco Louwerens kan dat allemaal hebben, zo blijkt. Hij kan ook moeilijk anders. Zo goed en zo kwaad als het gaat, probeert hij conflicten te sussen en, meestal tevergeefs, te voorkomen dat aan tafel Jan van Halst en Toine van Peperstraten voor de zoveelste keer worden beledigd. Dat is belangrijk, want beiden werken voor FOX Sports en voor wedstrijdbeelden is het programma afhankelijk van die zender.

Zijn humor en relativeringsvermogen houden Louwerens op de been. 'Hij heeft achter de schermen de uitdagende taak drie mensen te dirigeren die niet te dirigeren zijn. Gelukkig heeft hij zich daar bij neergelegd. Hij spreekt over het programma met een toon waarop andere mensen over natuurrampen praten.'

Marco Louwerens, zenderdirecteur RTL7.Beeld anp

In Topshow staan veel van dit soort anekdotes, bijvoorbeeld over René van der Gijp en Louis van Gaal, die vroeger graag over 'lekkere wijven' spraken, de 1.200 dvd's van Jan Boskamp over de Tweede Wereldoorlog en het jaarsalaris van Derksen ('drie ton'). Het is hilarisch, al met al, en het effect is onverwacht.

Het kijken naar tv-programma ging de afgelopen jaren met steeds meer plaatsvervangende schaamte gepaard, vanwege het seksisme, de foute grappen en de vaak grove beledigingen aan het adres van voetballers en trainers. Het boek brengt ons terug in de beslotenheid van de kleedkamer of de kantine. Hier kan het allemaal wel weer, hier zijn de mannen onder elkaar.

Topshow kreeg als subtitel 'Achter de schermen bij Voetbal International', en dat is in dit geval geen hol cliché. Sterker nog, met medeweten en medewerking van alle betrokkenen hebben Van Egmond en de 'onzichtbare motor van het programma' Hillenius alle schermen rondom het tv-programma weggesloopt.

De kijkers en andere geïnteresseerden mogen alles zien en alles weten, van vertrouwelijke mails tot privégesprekken. Niemand wordt gespaard en alles wordt nuchter genoteerd, met een schaamteloze openhartigheid. Vreemd, maar waar: het boek is beter dan het tv-programma.

Topshow, Literatuur, Michel van Egmond en Jan Hillenius.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden