TV-recensie Bevrijdingsjournaal

Het Bevrijdingsjournaal van de NOS is een beetje knots, maar ook ingenieus, toegankelijk, leerzaam én effectief

Het is makkelijk lacherig doen over de Bevrijdingsjournaals die de NOS deze week uitzendt, maar ze treffen wel doel.

‘Goedenavond’, zei Herman van der Zandt dinsdagavond, terug van weggeweest als nieuwslezer, ‘U kijkt naar het nieuws van 4 juni 1944, dag 1.486 van de bezetting.’ Eh, ja, het verleden in de tegenwoordige tijd; dat is het idee van de Bevrijdingsjournaals die de NOS deze week zes keer uitzendt op NPO 1, meteen na het NOS Acht Uur Journaal: ‘Alsof het ’t nieuws van vandaag is.’

Donderdag is het 75 jaar geleden dat de geallieerden op de Normandische kust landden en met D-day de bevrijding van het door Duitsland bezette West-Europa begon. Met het zesdelige In de voetsporen van D-day (Omroep Max) in de rug vraagt de NOS zich af: ‘Als we in de Tweede Wereldoorlog televisie zouden hebben gehad, hoe zou het journaal er dan uit hebben gezien?’

Niet zoals het telkens ongeveer zeven minuten durende Bevrijdingsjournaal juni 1944, in ieder geval. Met een virtueel decor, historische zwart-witbeelden en duiding van historicus Christ Klep, ‘onze militair-strategische denktank’, die met de kennis van nu in het hoofd van ‘de Führer himself’ kruipt. Herman van der Zandt, tegen NOS-correspondent Tim de Wit: ‘We maken een schakeling met het zuiden van Engeland, waar de troepen startklaar staan voor de oversteek. Wellicht uitstel van de invasie, wat zou dat betekenen?’

Het vergt een sterk staaltje doen-alsof van de verslaggevers ‘ter plaatse’. In een interview met het AD noemde Herman van der Zandt dat hele doen alsof het nu is ‘wel een risico’. Hij zei: ‘Het moet niet op een toneelstukje gaan lijken. We maken er serieuze uitzendingen van, maar er mag wel een knipoog in zitten.’

Herman van der Zandt en Christ Klep in het Bevrijdingsjournaal 1944. Beeld Gidi Heesakkers

Qua knipoog: wat doet die fiets in de studio? Een fietsteruggeefgrapje? 

Het Bevrijdingsjournaal lijkt natuurlijk wél op een toneelstukje, werd maandag tijdens de eerste aflevering meteen duidelijk, want het is een toneelstukje. Herman van der Zandt tegen Tim de Wit, met de vertrouwd milde Herman van der Zandt-ironie: ‘Hoe hou je dit allemaal geheim voor de Duitsers?’ Ook een vraag als ‘Heb jij dan al enig zicht op wanneer die invasie is en waar ze aan land gaan komen?’ klinkt vanzelf absurdistisch, net als het antwoord: ‘Je begrijpt, daar worden op dit moment geen mededelingen over gedaan.’ 

Het heeft een hoog Jeugdjournaal-gehalte, ook door de toon; geschiedenisles voor dummies, maar dummies zijn er in overvloed. Je kunt er dus makkelijk slappelacherig over doen, maar het verdient óók lof om met zo’n initiatief te komen, dat behalve een beetje knots ook ingenieus, toegankelijk, leerzaam en effectief is.

Dinsdag werd weervrouw Willemijn Hoebert opgetrommeld om het belang van volle maan, een gunstig getij en goede weersomstandigheden – weinig wind en weinig bewolking – toe te lichten. Het weer bleek, pardon, blijkt vooralsnog ‘verre van ideaal voor een invasie’. 

Gelukkig weten we al hoe dit afloopt, en dat het belangrijk is om daaraan herinnerd te blijven.

Zij maakten D-day mee

Deze veteranen vochten op D-day. ­­­­Dat is op 6 juni precies 75 jaar geleden, toch spoken de herinneringen eraan nog altijd door hun hoofd. ‘Ik heb lang gezwegen over wat ik heb meegemaakt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden