Het bestel

In 2016 gaat het omroepbestel fors op de schop. Dat zei minister Plasterk zaterdag in Het Parool. De conversie van internet en tv gaat definitief zijn beslag krijgen, dat leidt tot anarchie op de televisiebank en dat is de bijl aan de wortel van het huidige systeem....

Hilversum, das war einmal.

Hoera, ik zal er geen traan om laten.

Eén reclamevrije publieke zender voor nieuws en achtergronden en wie er verder nog tv wil maken, die doet dat straks maar lekker voor eigen rekening op internet.

Hebben Wakker Nederland en Powned zich straks vijf jaar in het zweet gewerkt om van aspirant-omroep echte omroep te worden, gaat het hele systeem overboord en kunnen ze het schudden. Dat krijg je er nou van als je met iets oubolligs als een omroep begint.

Altijd wel gedacht dat er een addertje onder het gras zat toen Ronald Plasterk in één keer twee Telegraaf-zenders toeliet tot het bestel. En jawel, daar komt de aap uit de mouw. Heeft die Plasterk je mooi te grazen genomen.

Ik ben niet eens een voorloper, ik heb bijvoorbeeld nog geen digitale tv waarmee ik alle programma’s van de afgelopen tien dagen kan terugkijken. Toch kijk ik nu al zelden meer ‘live’ naar televisie. Ik kijk op internet of ik kijk naar dvd’s.

Ik behoor tot de eerste generatie Nederlanders die is opgegroeid met tv – de generatie van Ronald Plasterk. Ik heb het heel lang normaal gevonden om in de tv-gids te kijken wat er op tv kwam. Woensdagmiddag vijf uur de Verrekijker, kwart over vijf Pipo de Clown.

Maar zoals anderen door internet op het idee werden gebracht dat nieuws gratis is en ze daarom geen genoegen meer hoefden te nemen met betalen voor de krant, zo begon het mij door internet opeens te dagen dat het bizar was dat ik me door de een of andere Hilversumse knoppendraaier mijn kijktijden liet voorschrijven.

Dat van dat gratis nieuws is overigens onzin, dat van de nieuwe kijkvrijheid niet.

Als de Nederlandse tv weigert de geniale serie The Wire uit te zenden, dan koop ik de dvd-set (vijftig uur topamusement voor nog geen honderd euro, kom er maar eens om in de bioscoop of het voetbalstadion).

De schrijver van The Wire, David Simon, zei onlangs bij Wintergasten tegen Raoul Heertje dat het op televisie allang niet meer gaat om de programma’s, maar om de reclame. Dat was natuurlijk niet nieuw, maar het is goed wanneer iemand zo nu en dan de blote waarheid weer even helder formuleert.

De netmanagers van ons omroepbestel zijn er dus ook niet voor de programma’s, maar om zo veel mogelijk kijkers rond de STER-blokken te trekken door handig te programmeren en het marktaandeel ten opzichte van de commerciëlen hoog te houden.

Ad van Liempt, ouwe tv-rot en de man achter NOVA, Andere Tijden en De Oorlog (nu op dvd, 29,95 euro) afgelopen zaterdag in NRC Handelsblad: ‘De STER levert geen cent meer op. De grote leugen is dat niemand daarover praat.’ Van Liempt gaat binnenkort met pensioen, die heeft niks meer te verliezen, die spreekt de waarheid.

Heb je dus een hoogbejaard omroepsysteem uit de tijd van de verzuiling dat van krakkemikkigheid toch al bijna uit elkaar valt, wordt het ook nog eens bedreigd door kijkersanarchie, sterk afnemende inkomsten en de aanzienlijk verminderde neiging lid te worden van een omroep – ontwikkelingen en tendensen die elkaar ook nog eens versterken.

De grote vraag wordt niet wat we in 2016 precies met het omroepbestel gaan doen, maar hoe we het tot die tijd overeind gaan houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.