Het beste bloot op toneel

Het katern V is jarig en wordt deze maand vijf jaar. Starend in de verjaarskaarsjes vroegen we ons af: waar staan we nu? Met de cultuur in de breedste zin des woords, al die jaren ons onderwerp? Een wilde mix aan hoogtepunten: wat vond V het beste/mooiste/grappigste van de afgelopen vijf jaar?

Beeld Julidans festival 2010 , Dave St-Pierre Dance Company

Mensen die niet van theater houden, hebben vaak een vooroordeel: in het Nederlandse toneel gaan de acteurs altijd meteen uit de kleren. Dat vooroordeel klopt. In nogal wat voorstellingen lopen acteurs en actrices geheel dan wel gedeeltelijk bloot. Vaak omdat de situatie dat eist (vrijscènes, verleidingskunst), soms omdat de regisseur bloot een artistieke of dramaturgische noodzaak vindt ('Als je eenzaamheid wilt uitdrukken, moet je naakt voor dat raam gaan staan en wazig over de stad turen'). Een enkele keer misschien ook wel om het publiek te prikkelen met de mooie borsten van de een of de strakke billen van de ander.

V inventariseerde acht catgeorieën uit vijf jaar bloot in de openbare theaterruimte. Waarschuwing vooraf: bloot in het theater heeft, een enkele uitzondering daargelaten, niets met porno of wellust te maken. Het is voor de toeschouwer vaak eerder ongemakkelijk dan opwindend. En soms leidt het erg af van de tekst, die hangende borsten of zwabberende piemels.

1 Functioneel bloot
Genesis door Nationale Toneel. Joris Smit (die sowieso iets heeft met bloot, vooral als hij het zelf is) komt geheel naakt op aarde. Terecht in dit geval: hij speelt Adam, de eerste mens, en die had nog geen kleren.

2 Romantisch naakt
The Fountainhead door Toneelgroep Amsterdam. Halina Reijn en Ramsey Nasr raken in vuur en vlam voor elkaar in een gestileerde liefdesscène. Mooie lijven en nog mooiere muziek: Nina Simone's Don't explain.

3 Niet-functioneel naakt
De Kersentuin door NTGent. Volkomen onverwacht trekt Oscar Van Rompay als de oude broer zijn kleding uit in een scène waarin dat niet echt nodig lijkt. Bloot in De Kersentuin is overigens niet nieuw: lang geleden ging Jan Joris Lamers bij Discordia in een dramaturgisch verantwoorde wasbeurt uit de kleren en in een teiltje.

4 Ontroerend naakt
Songs from Far Away door Toneelgroep Amsterdam. Eelco Smits speelt een eenzame jongeman die wacht op de man die niet meer komt, en nooit zal komen. Inderdaad: fraai naakt voor een raam, starend over de donkere stad.

5 Vrolijk bloot
Viva la naturisteraçion! door De Warme Winkel. Naturisme als dé weg naar een betere, vrije wereld. Aanstekelijke bloteriken (onder wie opnieuw Joris (Adam) Smit) in educatief ballenspel. Heerlijk.

Beeld Sanne Peper

6 Gedurfd naakt
Angels in America door Toneelgroep Oostpool. Volop mooie mannen van Marcus (Azzini) en uiteraard muze Teun Luijkx, als jonge advocaat die zijn vrouw verlaat om zijn homoseksuele verlangens in te lossen. Fysiek gedurfd.

7 Koloniaal bloot
De Stille Kracht door Toneelgroep Amsterdam. Halina Reijn - wie anders is zo onverschrokken bloot als zij (komt vast door haar opvoeding bij hippie-ouders) - in de befaamde douchescène die ooit door Pleuni Touw in de tv-serie nationaal bekend werd.

8 Frontaal naakt
Performancekunst/moderne dans in het algemeen. Un peu de tendresse bordel de merde! van Dave St. Pierre: vingers verdwijnen in diverse aarsen en veelkleurige lichaamssappen stromen over het podium. Een publieksreactie destijds: 'Je zou er impotent van worden.'

Mount Olympus 24 hours van Jan Fabre: naakte danseressen toveren op ritmische klanken eieren uit hun vagina.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden