Recensie Klassieke muziek

Het avontuurlijke van Dusseks leven klinkt terug in deze interpretatie van zijn muziek (vier sterren)

dussek Foto rv

Het leven van de Boheemse pianist en componist Jan Ladislav Dussek (1760-1812) smeekt om een film. Die zou smakelijke scènes bevatten. Hoe Dussek de vrouw van een Parijse harpbouwer verleidt, waarna de bedrogene zich van ellende in de Seine werpt. Hoe Dussek als een dief in de nacht Rusland uit sluipt, verdacht van samenspanning tegen Catharina de Grote.

Ook zouden we zien hoe Dussek overal in Europa zijn pianovingers te gelde maakt, vooruitlopend op 19de-eeuwse virtuozen als Franz Liszt en Niccolò Paganini. Inclusief de ijdelheid: Dussek is de eerste concertpianist die het instrument met de lange, golvende kant naar het publiek draait. Opdat men het charmante profiel van de speler des te beter kan bewonderen.

Maar hij ligt nog niet onder de grond, of Dussek raakt alweer vergeten. Pas in de jaren 1960 duikt zijn naam weer op. De herontdekkers komen uit de hoek van de historische uitvoeringspraktijk, types die willen weten hoe muziek in vervlogen eeuwen precies heeft geklonken. Ze spelen Dusseks pianosonates niet op een robuuste Steinway, maar op de ranke fortepiano’s uit zijn eigen tijd.

Een prachtexemplaar zit in de collectie van de Vlaamse pianobouwer Chris Maene. Het instrument, een Longman Clementi, werd rond 1798 gebouwd in Dusseks toenmalige woonplaats Londen. Klinken continentale fortepiano’s uit die periode doorgaans spichtig, de Engelsen weten hoe je een klavier laat gonzen en zingen.

De Longman Clementi vult de eerste drie cd’s van een achtdelige Dussekserie. Bart van Oort, de Nederlandse specialist, trapt af met een opvallend warm geluid. In sommige maten zit zoveel mijmering dat Dussek in 1789 alvast Chopin lijkt aan te kondigen, de Pool die pas twintig jaar later wordt geboren.

De Vlaming Piet Kuijken en de Rus Aleksej Ljoebimov vullen cd twee en drie. Met Dusseks wispelturigheid, schrijft Ljoebimov eerlijk in het boekje, moet een pianist leren omgaan. In de ene maat wrijft Jan Ladislav clichés op, in de andere stopt hij een briljante inval. Muziek, kortom, met het avontuurlijke van Dusseks leven.

KlassiekJan Ladislav Dussek,  Bart van Oort e.a. Brilliant Classics.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.