Het acteerwerk in Darkest Hour is uitstekend; Oldman speelt een volwaardig lucide Churchill, van vlees en bloed

Film (drama)

De vlijmscherpe dialogen zijn een genot en het uitstekende acteerwerk maakt van Darkest Hour een meeslepende film. Voortdurend is er het besef dat de Britten op een haar na hadden onderhandeld met de nazi's.

Kristin Scott Thomas en and Gary Oldman als Clementine en Winston Churchill in Darkest Hour.

Het is nét geen complete verdwijnrol. De ogen van Gary Oldman zijn er nog. Herkenbaar in dat vaalbleke, verouderde gelaat van Winston Churchill. Boven de hangwangen, verstopt onder de oogleden, die op gepaste momenten in de politieke oorlogsthriller The Darkest Hour beheerst trillen. Oldman kneedde zich al vaker op formidabele wijze tot historische personages: als punkster Sid Vicious in Sid and Nancy (1986), schutter Lee Harvey Oswald in JFK (1991). Zijn spel als de Britse Prime Minister in Groot-Brittannië's bangste dagen is ook een compliment aan de grimeafdeling. De grote verdienste is dat die hogere vermommingkunst niet afleidt in het twee uur lange historische drama van regisseur Joe Wright. Al vanaf de eerste scène waarin we hem treffen, 's ochtends op bed, onbijtend met bacon, sterke drank en forse sigaar, een brief dicterend aan een buitenlandse collega-politicus, kijken we naar een volwaardige lucide Churchill, van vlees en bloed.

Het is mei 1940. Nederland, België en ook Frankrijk worden opgerold in de Blitzkrieg. Chamberlain, die calculeerde op een verzoeningsgezinde Hitler, moet aftreden als Prime Minister. Nu is het aan z'n opvolger: wel of geen vredesbesprekingen met de nazi's? En dan belandt de bal bij de ongelikte, onmogelijk aan partijbanden te leggen Churchill, die in onmin verkeert met de Britse koning. De formele scènes tussen die twee vormen een komisch schouwspel in Darkest Hour: Ben Mendelsohn's George VI doet het niet onder voor Colin Firth's Oscarrol als dezelfde moeilijke sprekende koning in The King's Speech.

Darkest Hour (****), drama.
Regie: Joe Wright
Met: Gary Oldman, Ben Mendelsohn, Kristin Scott Thomas, Lily James.
122 min., in 60 zalen.

Waar zijn collega Christopher Nolan in Dunkirk diezelfde donkerste uren ter land, ter zee en in de lucht op het bioscoopdoek toverde, als ervaringscinema, dompelt Joe Wright (45) de kijker onder in de halfduistere politieke loopgraven. Het Engeland van de achterkamertjes en het oorlogskabinet dat in crisis verkeert: de volledige Britse troepenmacht staat aan zee bij Duinkerken, omsingeld door de Duitsers. De dialoog is een genot, mede dankzij de vlijmscherpe schrijver/politicus Churchill zelf, die in Darkest Hour ook vanuit bad z'n speeches dicteert. Wright, die eerder op monumentale wijze de Britse troepen te Duinkerken filmde in Atonement (2007), rukt de camera in Darkest Hour soms met een rotgang omhoog. Dan vliegen we even boven het Britse eiland, of boven oorlogsgebied. Een spierbaleffect, onnodig.

Wat zijn film meeslepend maakt, naast het uitstekende acteerwerk, is de permanent aanwezige notie dat het Britse koninkrijk zich heel dicht bij onderhandelingen met de vijand bevond; een vergelijk met de nazi's dat de loop van de geschiedenis zou hebben verlegd. Dat Churchill in een gekunstelde scène toch nog even te rade gaat bij het Britse volk in Metro, voor hij de knoop doorhakt, is een sentimentele toevoeging aan de geschiedenis. Maar Darkest Hour komt er mee weg.


Voor Gary Oldman was de rol van Churchill de lastigste van zijn carrière

Met zijn rol als Winston Churchill in Darkest Hour keert Gary Oldman (59) terug naar zijn over-de-topspeelstijl. Zijn methode: 'Gewoon een beetje lol maken.'(+)