Herontdekt en helder vertaald

'Om het goede te bereiken moet je moeite doen. Niets is bedrieglijker dan goede bedoelingen, want die wekken de illusie dat ze het goede zelf zijn.' We zijn op tweederde van de roman Het voorgevoel. Hoofdpersoon Charles Benesteau neemt met zijn goede bedoelingen een arm meisje onder zijn hoede, maar heeft daarmee niets dan ellende veroorzaakt, en realiseert zich nu dat hij heeft gefaald.

Nauwkeurig en onderkoeld

Dit is karakteristiek voor personages van de Franse schrijver Emmanuel Bove (1898-1945) die in dat korte schrijversleven zo'n dertig boeken publiceerde, waaronder detectives, verhalenbundels en romans. Hij schrijft nauwkeurig en onderkoeld. Zijn personages worden door hun omgeving vaak verkeerd begrepen. Of ze begrijpen zelf niet hoe de wereld werkt. Aan het einde van hun verhaal zijn ze niet veel verder, hooguit een illusie armer.

Bove (Luxemburgse moeder, Russische vader - zijn echte naam is Bobovnikoff), was aan het begin van zijn schrijverscarrière succesvol, werd na zijn dood snel vergeten, en in de jaren tachtig opnieuw ontdekt. In Frankrijk verschenen herdrukken en een biografie, en ook daarbuiten is een kleine, trouwe kring Bovianen. Onder hen vertaalster Mirjam de Veth, die deze roman uit 1935 in kraakhelder Nederlands omzette.

Die heldere, eenvoudige stijl past bij het ogenschijnlijk simpele verhaal dat Bove vertelt.

Terloopsheid

Charles Benesteau houdt het domweg niet meer uit bij zijn gezin, bij zijn collega-advocaten op de rechtbank, in zijn keurige woning aan de Boulevard de Clichy. Hij vindt mensen inhalig en achterbaks. Eigenlijk wil hij zich terugtrekken uit zijn eigen leven. Opgaan in de massa. Onzichtbaar worden. Aanvankelijk gaat dat goed. Hij huurt een goedkoop appartement in wat destijds een achterbuurt van Parijs was. Hij maakt zijn dagelijkse wandeling, kookt en schrijft, zonder ambitie of genoegen, zijn jeugdherinneringen op. Maar al snel valt meneer Benesteau op als rare snuiter.

De arme Benesteau komt erachter dat mensen overal hetzelfde zijn.'De moed waarvan hij blijk had menen te geven door te breken met het verleden leek hem op dat moment zinloos te zijn geweest.'

Emmanuel Bove is niet van het slag 'schrijvers met een boodschap'. De terloopsheid waarmee Benesteau doorgaat op de ingeslagen weg zegt genoeg. De werkelijkheid is een gegeven. Wij modderen maar wat aan. 'Een maand later, op een stralende herfstochtend, blies Charles Benesteau zijn laatste adem uit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden