BoekenPlotseling zelfbesef

Herinneringen aan het plotse besef een ik te zijn

Beeld Eburon

De Zweedse thrillerschrijver Henning Mankell schreef in zijn autobiografie over een op het oog triviale maar voor hem belangwekkende gebeurtenis die hem bijna zestig jaar later nog altijd scherp voor de geest staat. Hij is 9, loopt op een koude wintermorgen naar school en krijgt plotseling een ingeving die als een schok door hem heen gaat: ‘Ik ben ik, en niemand anders. Ik ben ik.’ Hij wordt zich bewust van zichzelf als een autonoom mens. Vroeg of laat raakt iedereen geleidelijk doordrongen van dit besef, maar bij sommige mensen gebeurt dat opeens, met een flitsherinnering die diepe indruk maakt, vaak als een bevrijdend inzicht, soms als angst oproepend gevoel van er alleen voor staan.

Het is een nauwelijks onderzocht fenomeen, dat al jaren geleden de aandacht trok van ontwikkelingspsycholoog Dolph Kohnstamm. Hij schreef in 2002 Ik ben ik – De ontdekking van het zelf, waarvoor hij verhalen verzamelde van mensen met eenzelfde flitsherinnering. Plotseling zelfbesef is een herziene en met nieuwe inzichten uitgebreide versie. Maar de charme van het boek ligt nog altijd in dezelfde reeks individuele herinneringen. (Ranne Hovius)

Dolph Kohnstamm: Plotseling zelfbesef

Eburon; € 17,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden