Henzes sensuele muziek gedijt uitstekend in het huidige muzikale klimaat

Muziek..

Hans Werner Henze (1926) verruilde in 1953 de ruïnes van Duitsland voorhet zonovergoten Italië en begon er een nieuw leven. Het Apollinische, deesthetiek die floreert bij technische perfectie, zit hem in de Duitsegenen. Hij is een groot ambachtsman en orkestrator. De sensuele wellust,het Dionysische, omarmde hij in Italië. Het maakt onlosmakelijk deel uitvan zijn expressie.

De naoorlogse avantgarde wantrouwde Henzes zinnenprikkelendeesthetiek, maar in het huidige muzikale klimaat gedijt zijn werkuitstekend. De dirigent Mariss Jansons is bepaald minder in voor nieuwemuziek dan zijn voorganger Riccardo Chailly, maar bleek voor eenwelluidende première van Henze wel te vinden. Het KoninklijkConcertgebouworkest bracht de première van het opdrachtwerk Sebastien imTraum.

Henzes sensuele muziek lijkt een vorm van gestolde vluchtigheid. Zijnwerk is meeslepend dankzij de verleidingskunst die hij beoefent metsuperieur georkestreerde klanken. De première van Sebastien im Traum lietzich beluisteren als een opeenvolging van geniale windvlagen, kameleontischvan kleur verschietende impressies en emoties, even vluchtig alsimponerend. Het werk breekt plotseling af, als een leven dat plotselingstokt.

Het KCO bracht geweldig veel perspectief aan in de klank met sonorecontrabassen, lyrische fluiten en piccolo en een luguber marsje. Doffeklappen op de grote trom leken van buiten de zaal te komen. Bij dekerkklokken van Salzburg wist Jansons op de loer liggende kitsch subtielte vermijden.

Poëzie van de expressionistische dichter George Trakl speelde al eenrol in Henzes eersteling in druk. In de avond van zijn leven legt Henze eenstrik om zijn componerend bestaan. Er hangt een zweem van sentiment ronddeze virtuoze klankerupties. Hij keert terug naar zijn geliefde dichter uitSalzburg. Een literair begaafde junkie avant la lettre, die op zijnvijftiende al een cocktail van alcohol, opium en chloroform gebruikte. Oorlogstrauma's werden in 1914 gesmoord in de cocaïne. Een overdosis vanhet witte poeder deed Trakl de das om.

Van het Ensemble Moderne aanvaardde Henze nog een opdracht voor eenkameropera naar de tragedie Phèdre van Racine. Het is zeer de vraag ofHenzes gezondheid het nog zal toelaten die opera te voltooien.

Huib Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden