Hemelvaart

Na dertig jaar reconstrueert Judith Koelemeijer de dood van vriendin Annette Sierhuis

Daniëlle Serdijn

De nachtmerrie van alle ouders: het bericht dat je kind is overleden. Het overkwam Corry en Rein Sierhuis in 1985. Hun oudste, Annette, nog net geen 21 jaar, was met vijf vriendinnen naar het Griekse Paros afgereisd om vakantie te vieren. Een paar weken lang werd er tot diep in de nacht gefeest, gesjanst, gedronken, gedanst. Er werd gezwommen en geluierd. Het moeten gouden dagen zijn geweest.

In de laatste nacht voor hun terugreis besluiten twee van de vijf nog eenmaal flink de bloemen buiten te zetten. Daarom gaan ze in op het voorstel van de Griekse Nikos, die ze tijdens de vakantie hebben leren kennen. Nikos kent een bouzouki-tent met livemuziek in de heuvels net buiten Parikia. Een paar Duitse jongens sluiten zich aan. Op de motor gaan ze erheen. Het ene meisje, Annette, rijdt met de Duitsers mee, het andere springt bij Nikos achterop. Tijdens de rit in het donker gaat het mis. De motoren van de Duitse jongens botsen op elkaar met gevolg dat Annette van de motor wordt geslingerd. Ze raakt zwaar gewond. In de vroege ochtend van de 15de augustus overlijdt ze.

Bijna dertig jaar later vertelt het meisje dat bij Nikos achterop zat wat er die nacht gebeurde. Dit meisje is Judith Koelemeijer (1967). Toen een bakvis, tegenwoordig auteur van literaire non-fictie. Koelemeijer debuteerde met Het zwijgen van Maria Zachea (2001). Hierin schreef ze over het leven in de jaren vijftig en zestig in Wormer, het dorp waar haar familie woonde. In 2008 verscheen Anna Boom waarin Koelemeijer de onconventionele levenswandel vastlegde van een jonge vrouw in de jaren vanaf de Tweede Wereldoorlog.

In Hemelvaart weerklinken de jaren tachtig. Niet alleen met de muziek van de Simple Minds en U2, ook in zeden en gewoonten. In de gedachte bijvoorbeeld dat er niet vanzelfsprekend werk te vinden zal zijn. Of door nog weer eens van studie te wisselen. Ook in bepaalde zegswijzen hoor je het terug: 'Every day is the first day of the rest of your life.'

Treffend beschrijft Koelemeijer haar vriendschappen van toen: 'vriendschap met een meisje [kon] de intensiteit hebben van een verliefdheid.' Maar met het verstrijken der jaren realiseert de auteur zich dat ze eigenlijk weinig van Annette wist.

Het laat haar niet los, waarop ze besluit de zaak op te rakelen en uit te zoeken. Dan ondervindt Koelemeijer dat het geheugen grillig is en de feiten zich niet eenduidig laten interpreteren. Alle betrokkenen blijken hun eigen versie van de gebeurtenissen te hebben. Ook de juridische afwikkeling vertoont in detail ongerijmdheden. Haar poging vat te krijgen op de situatie strandt definitief wanneer ze de Duitser spreekt die de botsing veroorzaakte.

De jongen van toen is een man van middelbare leeftijd. Ook hij heeft zich beziggehouden met de vraag naar het waarom van de gebeurtenissen. Zijn oordeel na jaren van overpeinzing: 'Es gibt keine Entschuldiging, keine Erklärung.' Wat rest is de bittere conclusie dat Annettes dood zinloos is geweest, redeloos, toeval zonder betekenis.

Hemelvaart, de dag waarop Annette overlijdt, laat zich lezen als een roman. De literaire kwaliteit schuilt in de geraffineerde compositie en thematiek, de heldere stijl. Daarnaast bewijst Koelemeijer zich opnieuw als een behoedzame verteller met een sterk expressief vermogen. Onvergetelijk is het beeld van de vriendinnen op de terugreis: gevijven staan ze aan dek. Met zes rugzakken en een doodskist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden