Hell or High Water weet de ziel van Texas te vangen

Hell or High Water is spannend en gelaagd en speelt op een intelligende manier met het westerngenre. De film doet een geslaagde poging de ziel van het moderne Texas te vatten.

Beeld RV

Hell or High Water is meer dan zomaar een misdaadfilm over twee bankovervallers, blijkt al snel wanneer de overval waarmee de film begint is afgelopen. Terwijl de vluchtauto van broers Toby (Chris Pine) en Tanner (Ben Foster) richting de Texaanse horizon rijdt, als een cowboy te paard in een klassieke western, toont de omhoog vliegende camera een vervallen industriegebied langs de weg, naast een groot reclamebord waarop een schuldsaneerder zijn diensten aanbiedt.

De gelouterde Schotse regisseur David Mackenzie (Young Adam, Hallam Foe, Starred Up) maakt met Sicario-scenarist Taylor Sheridan een volbloed Amerikaanse film, diepgeworteld in het Amerikaanse misdaad- en bovenal westerngenre. Toch gebruikt hij zijn blik als buitenstaander om gedurende het verhaalverloop land en genre te ontmantelen. Dat zorgt voor een spannende, gelaagde, intelligente en soms zelfs opvallend komische film die het in zich heeft om uit te groeien tot filmhuisoverstijgende bioscoophit. In de Verenigde Staten werd het relatief bescheiden productiebudget van 12 miljoen dollar inmiddels ruim tweemaal terugverdiend.

Die ontmanteling begint bij de motivatie van de broers, met Toby als de bedaarde denker en de besnorde ex-bajesklant Tanner als impulsieve malloot. Ze overvallen met zorg: hun doelwit beperkt zich tot de relatief kleine en dus eenvoudig leeg te roven banken van Texas Midlands, enkel de kleine, niet te traceren dollarbiljetten worden meegenomen.

Toby en Tanner zijn niet zozeer outlaws met geldingsdrang, al zien ze er in eerste instantie wel zo uit, maar mannen met een moraal: de banken in kwestie behoren tot hetzelfde filiaal dat na het sluiten van enkele schimmige financiële constructies beslag dreigt te leggen op de familieranch. De vergaarde geldsom is zodoende wraakactie en schuldsanering ineen - alles om de toekomstige zelfstandigheid van het nageslacht veilig te stellen.

Aan de goede kant van de wet staan de bijna gepensioneerde Texas Ranger annex politiegoeroe Marcus (Jeff Bridges in zijn sappigste rol sinds zijn The Dude in The Big Lebowski) en zijn kompaan Alberto (een dienstbare Gil Birmingham), een Amerikaan met indianenbloed die de wraakzucht van beide broers jegens de banken maar al te goed begrijpt. Ditmaal zijn het niet de legers maar de financiële instellingen die zijn mensen verdrijven, stelt hij. De grens tussen goed en kwaad is zeldzaam diffuus, in Hell or High Water.

Drama

Hell or High Water.
Regie: David Mackenzie.
Met: Chris Pine, Ben Foster, Jeff Bridges, Gil Birmingham.
102 min., in 50 zalen.

Ondertussen doet de film een geslaagde poging de ziel van het moderne Texas te vatten, om vervolgens misschien zelfs iets te kunnen zeggen over het land als geheel. Over tradities en zelfbeschikking gaat het, over de kans dat het halve dorp je schietend achtervolgt wanneer je de lokale bank berooft. En daarmee ook over de angst die vrijgevochten Amerikaanse waarden te verliezen: de dorpjes stromen leeg, veel mensen zitten financieel in de shit. Mooi is de cowboy die verzucht geen opvolger te kunnen vinden. Of de hoofdschuddende stamgasten in een dorpsrestaurant die het concept bankovervaller niet meer beschouwen als iets van deze tijd.

Ook Ranger Marcus mijmert over vervlogen tijden - en over de periode in schommelstoel op de veranda die komen gaat. In een schitterende scène wandelt hij tijdens een van zijn slapeloze nachten door een uitgestorven straat, met een deken van een motel als een wapperende cape om de schouders. Een poëtisch, beklijvend beeld vol weemoed en nostalgie.

En dan moet de echte confrontatie - een genadeloze shoot-out met bedachtzame nasleep over schuld en boete - nog beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden