HELE ZOLEN

De parade van centimeters hoge plateauzolen duurt al even: gymschoenen die zo hoog zijn als de bok zelf en de charme hebben van een paar rupsbanden....

MIRJAM SCHOTTELNDREIER

'ZE lopen heerlijk' De zestienjarige Nenne, een kruising van Pippi Langkous, Brigitte Bardot en Twiggy, kijkt zelfverzekerd naar de twee witte bolle neuzen die onder haar spijkerbroek met 'soulpijpen' uitpiepen. De Deense puber is twee dagen in Amsterdam, op schoolreis. Ze loopt al uren rond op een paar steltschoenen van zeker tien centimeter hoog. Met hak.

Gladys (33) komt uit Hengelo en is een dagje aan het winkelen in Amsterdam. 's Middags bekent ze op de Dam dat ze 'beter andere schoenen' had kunnen aantrekken. 'Maar ja, het oog wil ook wat.' Ze wankelt op torenhoge zwarte plateauzolen door de stad. 'Ik moet nog door tot kwart over vijf, dan loopt de parkeermeter af.'

De trend duurt al even. Gymschoenen die zo hoog zijn als de bok zelf en de charme hebben van een paar rupsbanden. Frêle meisjes die uit het lood lijken geslagen door de zwarte klompvoeten onder hun slanke benen. Lomp en zielig, vindt de een deze parade van plateauzolen. 'Een heel grappig gezicht', daarentegen meent schoenontwerper Jan Jansen aan het Rokin. Jansen is de uitvinder van de zogenaamde zweefhak, een sleehak zonder hiel.

'Ik vind die hoge schoenen niet plomp staan, juist erg jong. Het zijn ook jonge meisjes, onder de twintig die op die hoge schoenen rondlopen. Het staat reuze grappig bij die fragiele meisjes. Kijk, boven de dertig, dan wordt het een ander verhaal.'

De zeventienjarige Serap uit Bremerhaven loopt op zwarte schoenen met een grote klep op de wreef. Ze heeft de hoogte van haar zool gemeten: 12,5 centimeter. Ook zij is in Amsterdam op schoolreisje. 'Ze doen nu wel zeer', na zes uur sjouwen door de stad. 'Soms val ik van mijn schoen, maar dat geeft niet.' Haar schoenen zijn gewoon super. Het lijkt een beetje dol, dat een actieve jonge vrouw uit vrije wil voor schoenen kiest waarmee absoluut geen sprintje richting tram te trekken valt. Maar volgens Linda O'Keeff, schrijfster van het boekje Schoenen (uitg Könemann, Keulen) is de onhandige steltschoen of chopine van alle tijden. 'In het zestiende-eeuwse Venetië werden steltschoenen gedragen die dikwijls hoger dan 75 centimeter waren.'

De chopine was een symbool van hoog aanzien en rijkdom. Vrouwen werden door de eeuwen letterlijk 'op een voetstuk' geplaatst. De Venetiaanse dames hadden twee bedienden nodig ter ondersteuning, maar ook dat was geen reden over te stappen op een praktischer slipper.

Deze eeuw, aldus O'Keeff, zijn plateauzolen om de twintig jaar weer in de mode. Begin jaren negentig keerde de hoge zool terug in de disco. Met de complimenten aan de psychedelische jaren zeventig, toen Diana Ross en Elton John ze met veel plezier onder hun wijde pijpen droegen. O'Keeff: 'Hoewel de vrouwen er nog net zo onelegant aftuimelen als eeuwen geleden en het gelach nog net zo hard opklinkt als de zolen hoog zijn, kunnen we er op rekenen dat de plateauzool over een jaar of twintig weer ongekende hoogten zal bereiken.'

Jan Jansen zit alweer een fase verder. De grap die hij uithaalde met de befaamde gezondheidssandaal Birckenstock, die hij geheel uit z'n verband haalde door er een dikke sleehak van rubber onder te zetten, is passé. 'Maar ik vind het wel grappig om te zien dat een van die Spice Girls op een paar brede schoenen van mij loopt. Die verkopen ze in Nealstreet, dé schoenenstraat van Londen.'

In een trendy café in de binnenstad eet Kim (23) een salade. Ze woont in Londen maar komt oorspronkelijk uit Noorwegen. Ze is danseres en heeft net auditie gedaan bij het Nationale Ballet. Haar kwetsbare voeten steken in een ongekend breed paar beige Buffaloo's, sportschoenen die op straat reuze populair zijn. De zool is zes centimeter hoog, terwijl de klep over haar wreef zeven centimeter breed is. Onder het klittenband van de klep, zit een rits verscholen. 'Ze zijn erg comfortabel, je kunt je tenen er lekker in spreiden', zegt ze. 'Ik heb ze in Nealstreet gekocht.'

Een tafeltje verder lepelt styliste Nathalie (26) gracieus in haar soep. Onder haar grijze worker vallen haar air-Nikes op. Niet dat ze extreem hoog zijn, maar de vier licht fluorescerende elastieken bandjes over de wreef springen in het oog. 'Ze zitten heerlijk, ik ga er straks mee aerobicen.' Ook haar schoenen komen van ver. 'Deze heb ik in Japan gekocht.' Ze werkte eerder in Parijs als model en moest voor foto-sessies vaak naar Japan, vandaar.

Hoog en breed. Volgens studente Sherida (22) dragen vooral 'donkere meisjes' graag hoge schoenen, 'omdat ze zelf zo klein zijn.' Kapster Vanessa (17) vindt breed zo fijn omdat je op zulke schoenen een dag staand werken goed volhoudt. 'En dan kun je toch trendy zijn.' De hoogblonde scholiere Samantha, die haar verende schoenen lekker vindt bumpen, ziet 'eigenlijk iedereen' op hoge en brede schoenen lopen.

Neem Maaike, een 22-jarige lerares textiele werkvormen uit Medemblik. Zij vindt het geen enkel punt om op haar tien centimeter hoge witte sportschoenen voor de klas te staan. 'Niemand die het raar vindt.' Ze heeft Imelda Marcos-achtige neigingen. 'Ik ben dol op schoenen. Als ik in Frankrijk of Italië ben, kom ik geheid met een paar schoenen terug. Nu zoek ik schoenen met blokhakken, liefst nog hoger dan deze.'

Ook heren laten zich niet onbetuigd. Midden in de H & M zakt Samir (24) door de knieën om zijn zes centimeter hoge schoen, een metaalbeslagen persiflage op de bergschoen, toe te lichten. Hij heeft thuis nog drie paar hoge schoenen. 'Ik wil graag wat groter lijken, want ik ben maar 1,66 meter groot. Ik vind plateauzolen echt perfect.'

Oyvind (19) gaat morgen eindelijk naar huis, naar Bergen in Noorwegen. Drie maanden heeft hij door Europa gezworven. Zijn 'rock-punk'-plateauzolen heeft hij in Birmingham gekocht. 'Het is mijn eerste hoge paar. Ze bevallen goed, ze zijn quite cool.' Of zijn ouders dat ook vinden als hij straks thuis komt? 'Nee, die lachen me alleen maar uit.'

Al voorziet Jan Jansen dat de plateau-trend 'nog wel even zal aanhouden', zelf is hij al twee jaar in de weer met 'hele spitse schoentjes met hele hoge hakken'. In de volksmond heet de hoge naaldhak de Gucci-look. Styliste Nathalie weet er van. 'Ja, de Gucci, heel hoog en smal, dat vind ik nu ook erg mooi. Ik heb thuis zo'n puntig paar staan. Ze zijn heel elegant, maar ik draag ze niet vaak.'

Dat vwo-scholiere Samantha pas zestien is en uit Herwen bij Arnhem komt, wil niet zeggen dat ze niks van schoenmode weet. 'Wat ik nu draag is eigenlijk al oud. Thuis heb ik pumps staan die 13,5 centimeter hoog zijn en waarvan de hak een doorsnee heeft van twee centimeter. Daar kan ik ook wel op lopen, maar rennen gaat wat minder.'

'Ach', zegt studente Linda (18) in de trein van Amsterdam naar Utrecht, 'die hoge en brede schoen is nu iets voor de massa.' Haar schoenen met Kicker-achtig opgestikte rand vindt ze bepaald 'niet exclusief'. 'Ik zou niet meer met zwarte schoenen gaan lopen, die zijn goedkoop, meer iets voor disco-meisjes. Bij de innovators gaat de plateauzool er uit, de pump komt terug, begrijp ik uit de bladen.'

Tegenover Jan Jansen op het Rokin zit Betsy Palmer, het epicentrum van de betaalbare trendy-schoen. Dank zij de wekelijkse aandacht in bladen als Yes, Viva, Elle, Elegance en soms de Libelle, komt de internationale schoenenmode bij Nathalie, Samantha en Maaike thuis. Zowel de ijle zomerslipper op hoge kurkzool als de gymp in een sandaal-uitvoering. De sleehak met dikke zool en de Zweedse klompvariant in spijkerstof-uitvoering. De Jezus-sandaal van Japanse snit en de sleehak met 'chinese' bekleding. 'Maar een echte hit is deze Vegas-schoen, met een heel spits neusje en een hak van 12 centimeter hoog', vertelt shopmanager Perry Tsang. 'Kijk', wijst hij op de hiel, 'dat je op deze schoen niet zwikt komt omdat hij iets naar achteren is geplaatst, daardoor sta je veel stabieler.'

In de jaren zeventig waarschuwden artsen nog voor de rugklachten die door hoge en lompe schoenen zouden ontstaan. Kennelijk wordt er tegenwoordig door de geavanceerde schoenindustrie beter materiaal afgeleverd, want de 'Vegas-zwik' is bij de eerste hulp van het academische ziekenhuizen in Amsterdam, het AMC en het VU-ziekenhuis, onbekend. 'Het plateau-enkeltje is hier nog nooit binnengekomen', aldus een VU-woordvoerster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden