Helder boek over Nederlandse componisten en hun rol in de samenleving

Boek (non-fictie) - Jacqueline Oskamp

'Wat ons allen bezighoudt is dit: het oude publiek sterft uit. Hoe en wat moeten wij schrijven om een groter, diverser en nieuw publiek te krijgen; waar is dat publiek?'

Beeld .

Het is de vraag die de klassieke muziekwereld kwelt. Bovenstaand citaat is echter niet afkomstig uit het jongste jaarverslag van de beroepsvereniging voor componisten, maar van de Duitse componist Paul Hindemith in 1929. De problemen waarmee de concertzalen in die tijd werden geconfronteerd, lijken veel op die van nu; toen was niet Netflix, maar de jazz een concurrent.

We zijn bijna een eeuw verder en in de hoofdstad knuffelen de jazz en de klassieke muziek in één gebouw (het Muziekgebouw aan 't IJ/ Bimhuis). Is er dus hoop voor de muziek? Die vraagt stelt Jacqueline Oskamp impliciet in Een behoorlijk kabaal, een goed gedocumenteerd, helder boek over Nederlandse componisten en hun rol in de samenleving. De geschiedenis van de muziek wordt steeds ingebed in een groter verhaal, de ontwikkelingen in de politiek, in de andere kunsten, in andere landen. Componisten hebben nooit met de rug naar de maatschappij gestaan, toont Oskamp, muziek reageert altijd op sociale ontwikkelingen. Ze durft ook kritische kanttekeningen te plaatsen bij het uitsluitende karakter van de muziekwereld, bij het kolonialisme ervan, het racisme en seksisme.

Dat Hindemith dezelfde vraag stelde als wij nu, stemt enigszins hoopvol, besluit Oskamp. Cultuurpessimisme is van alle tijden. Toch vraagt ze zich ook af of er nu nog wel een krachtige tegenbeweging is die de uitholling en crisis in de muziekwereld kan keren; een bloeiende cultuur komt nooit vanzelf. Een ongemakkelijk slot.

Inzet

Non-fictie

Jacqueline Oskamp

Een behoorlijk kabaal -Een cultuur- geschiedenis van Nederland in de twintigste eeuw

Ambo Anthos; 416 pagina's; €34,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.