Heel symbolisch en mierzoet, maar nog altijd verrukkelijk

Jet Steinz vraagt een hoogvlieger uit de CPNB Top-60 welk boek hij of zij gaat herlezen deze zomer. Deze week: Jolande Withuis zet zich aan The Secret Garden.

Jolande Withuis herleest The Secret Garden (1911). Beeld RV

'Wanneer ik aan een eigen boek werk, vind ik het lastig mijn hoofd leeg te maken voor het lezen van serieuze romans', zegt Jolande Withuis (68), socioloog, feminist en schrijver. 'Laat staan herlezen: dat kan toch een beetje als tijdverspilling voelen.' Daarom lukte het herlezen van Charlotte Brontës Jane Eyre, wat ze zich vorig jaar had voorgenomen, niet. Ze zat te zeer in haar biografie Juliana, die eind 2016 verscheen en vervolgens dertien weken in de bestsellerlijst stond.

Deze zomer herleest ze de klassieker The Secret Garden (1911) van Frances Hodgson Burnett. Een kinderboek? 'Ja, maar het is zo goed geschreven, met zoveel mooie details, dat volwassenen er net zo goed plezier aan beleven.'

De eerste keer dat ze The Secret Garden las, was Withuis ook al lang volwassen. Dat was in de zomer van 2004, toen ze voor haar boek Na het kamp (2005) de concentratiekampen Buchenwald en Ravensbrück bezocht. 'Ik deed de hele dag onderzoek naar gruwelijke dingen, op een gegeven moment had ik echt behoefte aan iets heel anders. Gelukkig was er in Weimar, waar ik verbleef, een boekwinkel met een kastje moderne klassiekers, en daar stond The Secret Garden tussen. Het was het perfecte verhaal voor het moment.'

Dat verhaal heeft een klein Engels meisje als hoofdpersoon, 'een vervelend, verveeld, verwend en verwaarloosd mormel'. Withuis: 'Dat vind ik op zichzelf al geweldig, want kinderen in jeugdboeken zijn vaak stout, maar nooit echt vervelend, en dat is deze Mary wel. Ze is naar en chagrijnig en verwacht dat bedienden haar aankleden, ook al is ze 9.'

The Secret Garden Beeld RV

Mary is opgegroeid in India, maar wordt na de dood van haar ouders overgebracht naar haar oom in Yorkshire, die een geheime tuin blijkt te hebben. Zonder zijn medeweten, maar met hulp van het broertje van het dienstmeisje, gaat Mary de tuin verzorgen. 'Door het wegsnoeien van verwilderde rotzooi en het planten van mooie bloemen verandert ze langzamerhand in een meisje dat geïnteresseerd is in andere dingen dan alleen zichzelf. Heel symbolisch allemaal, niet voor niets zegt een van de personages: 'Where you tend a rose, my lad, a thistle cannot grow.' ('Waar je een roos koestert, kan, mijn jongen, geen distel groeien.') Mierzoet, maar helemaal heerlijk.'

Wel moet Withuis af en toe de kritische socioloog in zichzelf tot zwijgen brengen. 'Het broertje van de dienstmeid, een ongeschoolde jongen die veel van de natuur weet, is een echte 'nobele wilde' en de koloniale houding die de personages hebben, kan natuurlijk niet meer. Maar als je daaroverheen kunt stappen, is het een verrukkelijk boek.'

Frances Hodgson Burnett, The Secret Garden (1911). Bij Rainbow verscheen vorig jaar nog een hardcovereditie van De geheime tuin.

Herlezen

Niets heerlijker dan je favoriete boek voor de zoveelste keer verslinden, toch? En het is ook nog eens goed voor je. Wilma de Rek legt uit waarom de zomer van 2017 de zomer van het herlezen moet worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden