Heel low-budget wegebben

Goede kunst hoeft niets te kosten. Deze serie onderzoekt het culturele aanbod in crisistijd. Aflevering 2: Expositieruimte De Krabbedans in Eindhoven.

‘Rouw, de kunst van het verliezen’ en ‘de toekomst van de dood’. Zomers luchthartig zijn de exposities in De Krabbedans, over sterven en alles wat daar zo bij komt kijken, niet. De Eindhovense kunstuitleen en expositieruimte wil laagdrempelig zijn – de toegang is gratis – maar de grote onderwerpen mogen daarmee niet in het depot verdwijnen, vinden directrice Marieke van Schijndel en samensteller Edwin van Onna.

Dus pakte De Krabbedans eens uit met keramische doodshoofden van Hans van Bentem, foto’s van vliegramp-overlevenden van Koos Breukel, het portret The Widow van Inez van Lamsweerde, en de toch wel erg treurig stemmende Wand der Sterfelijkheid van de Belg Thierry Ysebaert. Wie in deze lichtinstallatie plaatsneemt, ziet op de muur achter hem een schim van het eigen lichaam ontstaan, een fluorescerende afdruk die langzaam vervaagt.

‘Dood en rouw zijn best lastige onderwerpen’, zegt Van Onna, ‘en wij wilden al die emoties eens in kaart brengen. De eenzaamheid, de woede en het verdriet.’

In de Wand der Sterfelijkheid wordt volgens tentoonstellingsvormgeefster Karlijn Koenen het gevoel van wegebben gedeeld met de toeschouwer, ‘zonder dat het erin gehamerd wordt’.

De installatie werd geleend van het Eindhovense Centrum Kunstlicht in de Kunst, een aan Philips gelieerd lichtmuseum. Dat ligt op honderd meter van De Krabbedans, de hele Wand der Sterfelijkheid kon wandelend op transport. De expositieruimte bevindt zich in het fraaie oud-industriële pand De Witte Dame, samen met de Design Academy en nog zo wat kunstzinnige instellingen. Een prima biotoop voor een kunstuitleen, een designshop (‘de eerste van Nederland’) en een tentoonstellingsruimte. ‘Veel van onze bezoekers doen een rondje Eindhovense kunst: het Van Abbemuseum, het Centrum Kunstlicht, en dan ons nog even.’

Vandaag, een warme vrijdagmiddag, is het rustig. Geen rondjesdag kennelijk en in De Krabbedans heerst een serene, om niet te zeggen doodse stilte. Hoe anders was dat gisteren, zegt Van Onna. Er was leven in de tent, met een klasje joelende en workshoppende kinderen. Die ontvangt De Krabbedans graag; per driemaandelijkse expositie wordt een doe-middag in elkaar gedraaid. Rondom het dood-thema mocht de schooljeugd samen met een ingehuurde banketbakker ‘zielenkoekjes’ bakken, stempels maken met de naam van een geliefde overledene (oma, of de poes) en bestempelde afscheidspapiertjes in kokers aan het immer groeiende De Herinnering Belichten hangen, een kunstwerk van Irene Oostdam, tevens initiator van het zielenkoekjesbakken.

‘Allemaal heel low-budget werk’, zegt Van Onna. Want bulken van het geld doet De Krabbedans natuurlijk niet, als platform dat ‘een ontmoetingsplaat wil creëren voor beeldende kunst in Oost-Brabant’. Voor een ontmoeting wil het publiek liever geen entree doneren, vandaar dat gratis-aspect.

Maar om nu te zeggen dat De Krabbedans vooral kunstkoopjesjagers trekt... nee. Van Onna: ‘Er zijn mensen die denken dat iets pas waarde heeft als het geld kost, maar wij worden wel degelijk ook bezocht door kunstkenners, mensen die hier jonge kunstenaars komen scouten.’

Of het gedurende een half jaar crisis en zuinigheid drukker is geworden in De Krabbedans durft de kunsthistoricus niet te zeggen. Hij signaleert wel een andere trend, in de kunstuitleen die De Krabbedans ook is. ‘We merken de afgelopen maanden dat geleende werken sneller worden aangeschaft. Heel gek, leden die al vier jaar lenen, gaan nu ineens tot aanschaf over. Kennelijk zoeken we in de kunst dan toch weer vastigheid.’

Het knoopwerk Dividing Veil van Lucas van Vugt. (Gabriel Eisenmeier)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden