Heeft rapper Boef echt zijn leven gebeterd?

Met zijn nieuwe album Slaaptekort verbreekt hij alle records. Het succes lijkt rapper Boef te doen inzien dat hij zijn rafelrandjes binnen de perken moet houden. De Volkskrant sprak hem, én zijn manager Ali B, over Boefs turbulente opkomst.

Soufiane Boussaadia, alias Boef: 'Ik houd in mijn teksten nog steeds dat rebelse randje. Maar dat kan ook zonder mensen te beledigen. Ik blijf binnen de grenzen.' Beeld Daniel Cohen

Breng het beeld van de straat daarom haten ze mij. Stiekem zijn ze bang want ik heb aardig bereik. Ik had doelen voor ogen en heb die aardig bereikt. Maar ik was wel gemeen, heb ze niet aardig bereikt.
(Uit: Range Sessie van rapper Boef)


En BAM! Toen werd zo maar Ed Sheeran onttroond. De single Shape of You van de Britse zanger werd vorige week van de nummer 1-positie van de Nederlandse Spotify Charts gestoten. Met 302 duizend streams en al na één dag werd de single Salam van rapper Boef (24), de bad boy van de lage landen, de meest beluisterde plaat van de streamingdienst. Sterker nog: alle zestien nummers van Boefs vorige week uitgekomen debuutalbum Slaaptekort stonden meteen in de top-20 van Spotify. Daarmee werd de rapper, met in totaal 4,6 miljoen streams, de meest gestreamde artiest op één dag in Nederland ooit.

Controversieel

Boef is dus mega, maar de rapper en vlogger is ook controversieel. Want bij het deel van Nederland dat YouTube (250 duizend volgers) en Instagram (500 duizend volgers) niet tot zijn standaardmediavoer rekent, staat hij anders bekend. Vorig jaar werd Boef door de rechtbank schuldig bevonden aan opruiing, toen hij online verkondigde in Tilburg te gaan matten met een collegarapper. Tientallen opgefokte jongeren liepen vervolgens met stokken door de straten van Tilburg-Noord, op zoek naar een knokpartij. Boef kreeg vier dagen detentie. En afgelopen januari kreeg hij een werkstraf nadat hij op zijn vlog, over de rooie over zijn behandeling door de politie en briesend van branie, had geroepen dat hij de dochter van een van de politieagenten die hem had opgepakt neukte.

Er was dat artikel in De Telegraaf, waarin een veronderstelde kennis van Boef beweerde dat de rapper verantwoordelijk was voor de ontvoering, mishandeling en uiteindelijk de dood van haar kat. Boef zegt dat hij de vrouw in kwestie niet kent. En dan had hij als tiener ook al gezeten voor afpersing en diefstal met geweld. Dus: getalenteerde rapper? Of straattuig, treitervlogger, gangster, uitschot, ordinair en beschamend?

'Nederland zou ook trots op mij kunnen zijn'

De volkskrant sprak rapper Boef vorig jaar ook in de reeks Land van Afkomst. 'Ik ben geboren in Saint-Denis, in wijk 93. Die buitenwijken van Parijs, die getto's, ze zijn grof, het is puin. Veel grover dan in Nederland, je kunt het niet vergelijken.'

Goed gedrag

Inmiddels zijn er verklaringen van goed gedrag. In zijn vlog laat Boef nu trots weten dat hij met blowen helemaal is gekapt. Via datzelfde kanaal toont hij hoe hij als gehoorzame burger een stapel achterstallige verkeersboetes betaalt - er flitst een bon van 546 euro voorbij. En er kwam een persbericht van Warner/Trifecta, de platenmaatschappij die vorige week Boefs debuutalbum Slaaptekort uitbracht, dat meldt dat 'hij volwassener is geworden en heeft nagedacht over wat hij als artiest wil bereiken. Hij laat een eerdere fase van zijn leven achter zich waarin hij soms verkeerde keuzes maakte.'

Als berouw te gelde kan worden gemaakt, hangt altijd ook scepsis in de lucht. Boefs huidige manager Ali B zal wat van die scepsis hebben opgesnoven. Een kwartier voor aanvang van het interview met Boef op de burelen van Ali B's managementbureau SPEC in Almere, belt hij nog even, om de interviewer te vragen wat de insteek van het vraaggesprek zal zijn. Hij belt als geroepen: als er iemand is in Nederland die de oversteek heeft gemaakt van kleine crimineel naar icoon van mainstream entertainment, is het Ali B wel. Dus vandaar de vraag: is Boefs transformatie nou ingegeven door een marketingstrategie? Ali B's ontnuchterende antwoord: 'Echt, je overschat rappers als je denkt dat ze over dat soort dingen nadenken.'

Publiek figuur

Dan vragen we het de rapper zelf: is hij echt braaf geworden? Boef: 'Braaf zal ik nooit worden, maar ik heb wel leren omgaan met de aandacht en status van populaire vlogger. Het was voor mij nieuw om binnen een jaar zo bekend te worden. Je moet begrijpen dat de uitspraken die je doet een heel andere uitwerking hebben als je bekend bent. Als jij boos wordt en je gedrag laat leiden door emoties, heeft dat maar weinig gevolgen. Ik heb toen ik werd veroordeeld voor opruiing en belediging ook emotioneel gereageerd. Ik kreeg heel veel negativiteit over me heen, omdat ik een publiek figuur was geworden.'

Met die 'emotionele reactie' doelt Boef op de vlog die hij direct na zijn detentie online zette. Daarin deed hij uitspraken als: 'Deze flikkers laten me gewoon onschuldig zo lang vastzitten. En weet je waarom? Vanwege die vlogs. Ze kunnen er niet tegen. En omdat ik tegen de recherche heb gezegd: ik neuk jouw dochter. Maar dat is ook zo: ik neuk haar, ja. En ik ben weer vrij, ik heb niets geleerd. We leren niets van detentie. Fuck jullie, fuck jullie, fuck jullie!'

Gevolgen

Vandaag is Soufiane Boussaadia (24), zoals zijn eigenlijke naam is, kalm, haast deemoedig, een beetje op zijn hoede. 'Het was naïef van me te denken dat mijn emotionele reacties geen grote gevolgen zouden hebben. Daar is iets misgegaan. Met de kennis die ik nu heb, zou ik die beledigende vlogs nooit hebben gemaakt. Ik heb die bewuste vlog ook verwijderd. Ik heb de gevolgen gewoon niet kunnen overzien'

Als je tegenwerpt dat dat een beetje klinkt als iemand die berouw toont omdat hij betrapt is, verzekert hij dat die verandering wel degelijk een diepere oorzaak heeft: 'Ik ben volwassener geworden. En ik weet nu dat ik een voorbeeldfunctie heb voor die paar honderdduizend kids die me online volgen. Veel jongeren vinden het stoer wat ik doe. Ik wil voorkomen dat ze me nadoen. Met mijn vlogs laat ik nu zien dat ik niet die verschrikkelijke persoon ben die ik zelf heb neergezet en die door de media is uitvergroot. Eerlijk gezegd denk ik ook niet dat zoveel mensen mij zouden steunen als ik een slecht mens was. Maar ik heb liever dat het hele land me omarmt dan alleen wat jongerengroepen hier en daar.'

Kalme burgermannen

Boef staat in een traditie. Legio voorbeelden van rappers wier criminele cv's hand in hand gingen met een bloeiende muzikale carrière. Een vleugje vergrijp kan statusverhogend werken. Van het westcoast hiphopanthem Fuck Tha Police van N.W.A. tot het verhaal dat rapper 50 Cent negen kogels in zijn lijf overleefde. Maar spoel de tape tientallen jaren verder en zie hoe de rappers met het grootste succes over de hele breedte van het afzetgebied van popmuziek zich nu presenteren als kalme burgermannen. Waar Jay Z in 1996 op zijn debuutalbum Friend or Foe nog over drugsdeals rapte, deed hij vier jaar geleden in een videoclip een dansje met de gerespecteerd performancekunstenares Marina Abramovic.

Ali B begrijpt dit fenomeen. Hij noemt het niet meer dan een logische ontwikkeling dat rappers met groeiend succes zich uiteindelijk, meestal, van een andere kant tonen. 'Je rapt over je eigen belevingswereld. Hoe meer succes je hebt, hoe verder je verwijderd raakt van de straat. Dan wordt de straat ook minder je onderwerp.'

Beeld Daniël Cohen

Zuinig

Ali herinnert zich zijn eerste vluchtige ontmoeting met Boef. 'Ik zei tegen hem: jongen, koester wat je hebt. Je hebt geen diploma waarop je kunt terugvallen. Je krijgt erkenning door online je bek open te trekken. Wees er zuinig mee.' Dat was nog voor alle rottigheid.

Toen Boef hoorde dat collegarapper Ronnie Flex bij managementbureau SPEC zat, vroeg hij Ali om ook zijn manager te worden. Ali B: 'Natuurlijk heb ik getwijfeld of ik wel met zo'n jongen in zee wilde. Maar in onze eerste gesprek zei híj al alles over zichzelf wat ik tegen hem wilde zeggen. Hij biechtte op dat hij in die gewraakte vlog was overmand door emotie en daardoor veel te ver was gegaan. Hij kon en wilde het niet mooier maken dan het was en drukte me op het hart: 'Dit ga je nooit meer van me zien'.'

Ik ga weg. Ga je mee dat ligt aan jou, maar ik ga weg. 'k heb nu money, bovendien heb ik alles overzien. Schatje kom en join my team want ik ga weg.
(Uit: Ik ga weg met Ali B)

Nee, Boef peinst er niet over om Nederland in wrok te verlaten. Het liefst zou hij drie huizen bezitten, in Algerije, Marokko én in Nederland. Want: 'Ik hou echt van dit land. In het buitenland is alles zo ongeordend, vergeleken met Nederland. Hier weet je waar je aan toe bent en wat je moet doen om je zaken geregeld te krijgen.'

Slaaptekort toont een breed spectrum aan hitparadegevoelig hiphopmateriaal. Ik ga weg, met gastbijdrage van Ali B, gaat over vakantiegevoel. Met een Caraïbische beat en opgewekte kalimbageluidjes is het een zonovergoten track voor een party op een exotisch strand.

Maar er zijn op Slaaptekort ook genoeg berichten van de straat te vinden. In Habiba: 'Ik ben op straat, ik ben met dieven'; of in Cocaine: 'Je bitch wordt gebruikt als een dvd.' Boef: 'Maar nu heeft ook een vrolijkere kant de kans gekregen.'

Rebels randje

Heeft Ali B daar mede de hand in gehad? 'Niet in de keuze van mijn muziek of mijn teksten. Dat heb ik allemaal zelf beslist. Ik houd in mijn teksten nog steeds dat rebelse randje. Maar dat kan ook zonder mensen te beledigen. Ik blijf binnen de grenzen.'

Het was, om met Ali B te spreken, duidelijk dat zijn protegé nu niet ineens over schoolboeken zou gaan rappen. Maar wat waren de grenzen dan wel? Ali B: 'Ik ga niet oordelen over andermans teksten, maar ik vind in het algemeen dat je groepen mensen nooit over één kam mag scheren. Of het nou agenten zijn of straatjochies. Ik hoor mijn zoontjes van 8 en 5 ook zingen: 'Ik heb drank en drugs.' Als vader vind ik dat niet fijn, maar ik vind ook niet dat je dat moet verbieden. Het is een act. Vergelijk het met een actiefilm waarin Al Pacino een gangster speelt, maar achter de schermen kids op het hart drukt hun school af te maken. En in allebei de rollen is hij even geloofwaardig.'

In boxershort over straat

Via sociale media roept Boef zijn fans op mee te doen aan de Habibachallenge - naar zijn hitsingle Habiba. Geïnspireerd door de videoclip van het nummer, waarin Boef in boxershort over straat rent, plaatste Youtuber Ta Joela een filmpje online met de titel BOEF BE LIKE!, waarin hij, net als Boef, in boxershort over straat rent. Inmiddels zijn er vele tientallen filmpjes waarin fans van Boef schaars gekleed door winkels, tuinen en langs de snelweg rennen. Om zijn fans een podium te geven maakte Boef het Instagramaccount Boefchallenge. 'We gaan die Habibachallenge viral laten gaan!', reageert hij in een filmpje.

Want ik moet wer-e-ken, broeder ik moet wer-e-ken. Straks doe ik shows voor die blokken je gaat mer-e-ken, Zoveel aanhangers, noem ze caravans.
(Uit: Werken)

De juiste instelling en werkethos, daar gaat het om volgens Ali B. Toen hij zag dat Boef beide had, besloot hij hem professioneel bij te staan. 'Maar hij beslist alles zelf. Ik leg hem alleen maar alle mogelijke opties voor.'

Boef: 'In anderhalve maand heb ik 25 liedjes geschreven waarvan ik er zestien heb overgehouden. Mijn albumtitel Slaaptekort zegt genoeg. Muziek is mijn passie, vloggen doe ik erbij omdat de ondernemer in mij dat als een goede zet zag. Zo verbreed ik mijn aanhang. Waar de meeste mensen hun werk vreselijk vinden, vind ik het heerlijk. Op straat is het vaak hectisch. Ik word veel herkend. In mijn muziek en de studio vind ik mijn rust.'

Boef is bedaard.

Slaaptekort

Slaaptekort is minder grimmig dan Boefs oudere werk, waarin leven op straat, drugsdeals, criminaliteit, agressie en uitgaansleven worden gevierd. Dat oudere werk was geïnspireerd op het leven dat de rapper van Algerijnse afkomst sinds zijn 13de leidde, nadat hij met zijn oom uit de Parijse voorstad Saint-Denis naar Nederland was verhuisd. Slaaptekort laat meer hiphopsmaken horen. Range Sessie heeft een klassieke hiphopbeat, waarin het boem van de bassdrum en het tsjak van de snare elkaar in ijzeren regelmaat afwisselen.

In Salam, een eerbetoon aan Boefs ouders, zingt gastzanger Soufiane Eddyani over een ijl synthmelodietje met een typisch glijdende Arabische frasering én autotune. Wejoow is de partytrack bij uitstek, met een opgefokt bubblingritme, gemaakt om een zaal te laten springen tot het zweet van de muren druipt.

Maar Boef zelf geeft alle tracks hun eigenheid. De rapper met de hoekige agressieve flow spuugt afgemeten lettergrepen in je oren. Er zit een zo verbeten drive achter dat hij soms als vanzelf een toontje hoger kruipt en je je afvraagt wanneer hij buiten adem raakt. Nooit dus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden