Harry Potter is de ideale mix van (sympathiek) pispaaltje en held

20 jaar Harry Potter

Vandaag is het precies 20 jaar geleden dat JK Rowlings eerste boek verscheen over de bebrilde tovenaarsjongen die de wereld zou veroveren: Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen). Dit is wat onze verslaggever in 1997 over het boek schreef.

Beeld uit de film Harry Potter and the Philosopher's Stone. Foto .

Zijn eerste elf jaar bracht Harry Potter voornamelijk in een bezemkast door. Inmiddels heeft hij zich een veel betere plaats verworven: tussen de lievelingsboeken van vele jonge - en oudere - lezers en op de bovenste plaatsen van de bestsellerlijsten in Engeland en de Verenigde Staten. Het zit er dik in dat hij zelfs een filmster wordt: Warner Bros heeft de filmrechten gekocht en gaat de Harry Potter-boeken verfilmen.

Wie is die Harry Potter toch? Je zou hem kunnen beschrijven als de ideale mix van (sympathiek) pispaaltje en held. Weeskind Harry Potter is het pispaaltje van zijn oom en tante door wie hij wordt opgevoed. Zijn neefje doet daar dagelijks nog scheppen bovenop. Maar tussen de bezemkast waarin zijn familie hem laat slapen, en de school die hij vanaf zijn elfde bezoekt, is een wereld van verschil.

In die andere wereld, de tovenaarswereld, is Harry Potter een held, allang voordat hij het zelf wist. Toen hij nog een baby was, heeft de boosaardige tovenaar Voldemort zijn ouders, twee beroemde tovenaars, vermoord. Het lukte hem niet Harry te vermoorden. Integendeel, baby Harry brak Voldemorts macht. Op zijn elfde verjaardag ontvangt Harry een uitnodiging om op Zweinstein te komen, de school voor tovenaars. Daar krijgt hij kruidenkunde en transfiguratielessen, hij leert toverstokzwaaien en hij mag in het Zwerkbalteam spelen. Maar Voldemort ligt op de loer; 'hij had niet voldoende mens in zich om dood te kunnen gaan', gaat het gerucht.

Foto .

Genoeg stof om op voort te borduren voor de Britse schrijfster J.K. Rowling, de schepper van Harry Potter. Zeven delen moet de Harry Potter-serie gaan beslaan: één voor elk jaar dat Harry's opleiding op Zweinstein duurt. De Nederlandse edities worden uitgegeven door De Harmonie (fl. 29,90 per deel). Inmiddels zijn twee delen verschenen: Harry Potter & de Steen der Wijzen en kortgeleden Harry Potter & de Geheime Kamer. Deel 3, Harry Potter & de Gevangene van Azkaban, verschijnt volgend voorjaar; aan deel 4 zit Rowling hard te werken.

Joanne Rowling (34) heeft een persoonlijke geschiedenis die in de publiciteitshausse rond haar debuut gretig werd gebruikt om haar af te schilderen als een reïncarnatie van Assepoester: na een mislukt huwelijk werd zij, eigenlijk docente Frans, een bijstandsmoeder die haar een paar maanden oude dochtertje in de buggy in slaap reed om vervolgens - op één kopje koffie - in een pub te gaan schrijven, totdat dochterlief ontwaakte.

Auteur J.K. Rowling. Foto anp

Haar eerste boek knalde meteen door naar nummer 1 op de Engelse bestsellerlijsten. Ook in Amerika bereikte Harry Potter meteen de eerste plaats. Het tweede deel verging het niet anders. Beide delen bezetten in Engeland de bovenste twee plaatsen van de bestsellerslijsten.

Rowling had bij het schrijven niet een bepaalde leeftijdsdoelgroep voor ogen. Misschien is daaruit te verklaren waarom Harry Potter ook onder volwassen lezers populair is. In Engeland is een speciale editie voor volwassenen verschenen. Zo ver gaat de Nederlandse uitgever niet, stelt Elsbeth Louis van De Harmonie. 'De jeugdeditie in Engeland had een nogal opvallende kaft, met felle kleuren, echt een kinderboekenomslag. Kennelijk voelden sommige volwassenen zich nogal gegeneerd om in hun driedelig grijs op weg naar de City gezien te worden met een kinderboek. In elk geval kreeg de uitgever zo veel verzoeken om daaraan wat te doen dat er in Engeland een volwasseneneditie met een minder opvallende cover op de markt is gebracht.' Volgens Louis is zo'n uitgave in Nederland niet nodig. 'Ons omslag is wat neutraler. En misschien zijn mensen in Nederland minder gauw beschaamd.'

Harry Potter wordt ook in Nederland enorm goed ontvangen, zegt Rietje Nivard van de Kinderboekwinkel in Amsterdam. 'Het is net een olievlek. Zijn populariteit verspreidt zich razendsnel, vooral omdat kinderen elkaar over hem vertellen. Maar ook volwassenen lezen de boeken van Rowling graag.'

Lees verder

Hoe Harry Potterfans de bewoners van Alnwick Castle verdreven
In het oude koninkrijk van Northumbria heeft de disneyficatie van het erfgoed grootse vormen aangenomen sinds Alnwick Castle het decor was in de eerste twee Harry Potter-films. Het heeft geleid tot 800 duizend bezoekers per jaar. (+)

Feest van herkenning op de Harry Potter-tentoonstelling
Harry Potter - The Exhibition laat de bezoeker de verhalen van de Britse auteur J.K. Rowling over de tovenaarsleerling herbeleven met rekwisieten, decors en merchandise. (+)