Hans Warren twittert!

Schrijver Hans Warren (1921-2001), vooral bekend door zijn serie Geheim Dagboek, is 12 september middelpunt van een stadswandeling in Goes, in het kader van de Open Monumentendag, onder leiding van de Amsterdamse Warrenfans Eric de Rooij (43) en Ronny Boogaart (41)....

Hans Warren is niet dood?

‘Nou, hij is althans de enige dode schrijver die ik ken die twittert, elke dag een fragment uit zijn dagboeken. September is sowieso een drukke maand. Geheim Dagboek 1998-2000 komt uit, Warrens laatste. In het Zeeuws Museum en de Zeeuwse Bibliotheek komt een tentoonstelling van voorwerpen die hij verzamelde. Binnenkort worden in staal gegraveerde gedichten van Warren geplaatst op de Zeedijk van Borssele, zijn geboortegrond. En dan heb ik het nog niet gehad over al die ongepubliceerde gedichten, verhalen en een ongepubliceerde roman.’

Wij zijn nog niet van Hans Warren af?

‘Hij vertegenwoordigt een zeldzame waarde in de Nederlandse literatuur. Wat mooi is aan zijn dagboeken is dat ze een heel leven beslaan. Zijn dagboek reikt vanaf 1942 tot aan zijn dood. Ik denk dat Warren ook nog over honderd jaar wordt gelezen. Omdat het een heel mensenleven is, omdat het een tijdsbeeld geeft. O ja, er komt over twee jaar ook een biografie van zijn partner Mario Molegraaf.’

De weduwe zelf schrijft een biografie?

‘Ja, ongebruikelijk. Ik weet niet snel een ander voorbeeld in de literatuur. Wel interessant. Molegraaf beheert overigens Warrens nalatenschap zeer ruimhartig. Wij krijgen regelmatig de kans documenten in te zien. Dat is wel eens anders met schrijversweduwen en -weduwnaars.’

Hans Warren, dat is toch vooral foute ouders in WOII, weidevogels spotten in het Zeeuwse land en ontluikende homoseksualiteit in streng christelijke context, dit alles diep in de 20ste eeuw? Wat hebben twee eigentijdse Amsterdamse mannen daar mee?

‘Ik zie zijn dagboeken als kunstwerken. Toegegeven, ik denk ook wel eens: heeft ie weer zo’n kiekendief gezien. Maar er is moed voor nodig om zo consciëntieus je leven bloot te leggen. Tot en met het stervensproces aan toe. En hij maakte er geen vrienden mee. Ronny en ik hebben hem één keer ontmoet, dan lees je later in zijn dagboek: ‘Twee kleffe zweethandjes geschud’. Dan denk je gepikeerd, hoezo, ik had echt geen zweethandje. Vriendschappen, echte vriendschappen, met Gerrit Komrij en Mensje van Keulen zijn opgezegd vanwege dagboekfragmenten.’

Hoogtepunt van de Hans Warrenwandeling?

‘Het huis van Maria de Roo. Zijn liefje op de HBS in Goes, voor wie hij in 1946 het gedicht Bekentenis schreef. De Roo is interessant. Zij trouwde later met Jan Wolkers en kreeg drie kinderen. Een ervan overleed, dat leidde tot een scheiding. Het heeft Wolkers geïnspireerd tot de roman Een roos van vlees. Zal ik een fragment van het gedicht voorlezen?’

Graag!

‘Met zoveel liefde toch heb ik van je gehouden/ dat, nu ik bijna je vergeten ben,/ het een liefkozing der lippen is gebleven/ je naam te zeggen als ik eenzaam ben.‘

Hij viel toch op mannen?

‘Ja. Maar dat kon toen niet. Het mooie is dat hij Bekentenis in 1975 heeft herdicht, om te kijken of zijn gevoelens oprecht waren.

‘Het is nu geen kwestie meer van zeggen/ ik houd van je – dat is irreëel geworden;/ ik kan je alleen niet vergeten, je bent/ in mij meegegroeid al zag ik je nooit meer.’

Mooi!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden