Filmrecensie Bellingcat: Truth in a Post-Truth World

Hans Pool weet zijn documentaire over het digitale speurwerk van Bellingcat flink spannend te maken (vier sterren)

Nuchter en inzichtelijk presenteert de regisseur het fascinerende materiaal.

Bellingcat: Truth in a Post-Truth World

Ze achterhaalden de identiteit van de twee Russische ‘toeristen’ die dubbelspion Sergej Skripal in Salisbury vergiftigden. Ze wisten als eersten het neerhalen van vlucht MH17 tot een Russische officier te herleiden. Het onderzoekscollectief Bellingcat, een team van begeesterde amateuronderzoekers, heeft al heel wat opzienbarende rapporten gepresenteerd.

Het wordt burgerjournalistiek genoemd, al dekt dat volgens oprichter Eliot Higgins de lading niet. Bellingcat, dat ooit begon in de huiskamer van de 39-jarige Brit, verricht niet alleen journalistiek werk. Speurend in open bronnen – afkomstig van kanalen als YouTube, sociale media en Google Earth – probeert het collectief zelfs oorlogscriminelen voor het gerecht te brengen.

De Bellingcatters willen weten hoe het precies zit. En ze zijn handiger dan wie ook in het traceren van digitale sporen. Tussen de bedrijven door ontmaskeren ze nepnieuws, zoals video’s van aanslagen in Syrië die in scène blijken gezet of dateren uit een eerdere, andere oorlog. Voor de eerste leden begon het als een hobby, onbetaald en tijdrovend. Inmiddels heeft Higgins een vaste staf in dienst. Het Nederlandse Bellingcat-lid Christiaan Triebert won de European Press Prize voor innovatieve journalistiek en kreeg een baan aangeboden bij The New York Times.

Voor zijn documentaire over Bellingcat zocht ervaren regisseur Hans Pool (Vensters op Vermeer, Poetins olympische droom) een aantal leden van het eerste uur op. Zo krijgen de veelal anonieme speurders eindelijk een gezicht. Dat is niet ongevaarlijk, want met iedere explosieve onthulling maakt Bellingcat vijanden. Wanneer een van de leden lange tijd niets van zich laat horen, worden de anderen ongerust.

Pool weet zijn film knap spannend te maken, terwijl dat nog niet zo gemakkelijk is: uiteindelijk draait het om een groep mannen achter een computer. Bij het weergeven van het speurwerk ontkomt de regisseur niet aan visuele clichés, maar dat wordt gecompenseerd met soms verrassende inkijkjes in de privélevens van de Bellingcat-leden. Verspreid over de wereld hebben ze elk hun eigen specialisme en motieven om aan waarheidsvinding te doen.

Daarnaast zoekt Bellingcat: Truth in a Post-Truth World naar antwoorden op de vraag hoe het collectief niet alleen het medialandschap, maar ook het rechtswezen kan veranderen. Het toelaten – en bewaren – van open bronnen als bewijsstukken staat nog in de kinderschoenen. Fascinerend materiaal, dat Pool inzichtelijk en nuchter presenteert.

Bellingcat: Truth in a Post-Truth World (vier sterren)

Documentaire

Regie Hans Pool.

88 min., in 20 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.