Hannah blijft stil en somber, alsof ze vindt dat ze een uitlaatklep niet verdient

Charlotte Rampling heeft geen demonstratieve huilbuien of schreeuwpartijen nodig om haar gevoelens over te brengen. De actrice heeft zich gespecialiseerd in vrouwen wier wereldbeeld aan stukken ligt.

Charlotte Rampling speelt Hannah

Hannah begint met een merkwaardig, moeilijk te definiëren geluid. Het geluid komt uit Charlotte Rampling, te zien in close-up. Het borrelt op ergens vanuit de diepte: de aderen bij haar slapen zwellen op en ze loopt rood aan. Maar een onvervalste oerschreeuw is het niet; ergens, zo lijkt het, zit er nog een rem op.

Het blijkt een stemoefening bij de toneelvereniging, waarvan Hannah, Ramplings personage, lid is. Een opmerkelijk en treffend begin van een film die later zo stil en somber wordt: het is meteen een van de weinige momenten dat zij te horen is.

In zijn tweede speelfilm volgt de Italiaanse regisseur Andrea Pallaoro de zwijgzame Hannah, een vrouw van eind 60. Ze gaat naar haar theaterclubje, kookt, gaat naar bed en de volgende dag levert ze haar echtgenoot af bij de gevangenis. Meer zou je over hem en zijn misdaad, door Pallaoro losjes gebaseerd op een krantenberichtje, niet moeten vertellen. De regisseur doseert de informatie subtiel, beantwoordt de vragen daarover net zo dat ze niet knagend worden, maar geeft geen details.

Hannah gaat ook niet om die echtgenoot. Het gaat om de zichtbaar aangeslagen Hannah, die door de misdaad en gevangenschap van haar man steeds verder in een isolement raakt en minstens zo gevangen is als hij. Waar tragische heldinnen het soms zo bevrijdend kunnen uitschreeuwen als hun iets overkomt, blijft zij vrijwel stil. Alsof ze vindt dat ze een uitlaatklep niet verdient, alsof ze zich ergens zo medeplichtig voelt als de wereld haar heeft gemaakt.

Schuldgevoel, vertwijfeling, eenzaamheid, paniek: dit alles en nog veel meer vertelt het gezicht van Rampling. De actrice heeft zich in deze fase van haar carrière gespecialiseerd in vrouwen van wie het complete wereldbeeld plotseling aan gruzelementen wordt geslagen, zoals in 45 Years en Sous le sable. Vanuit complete verwarring moeten ze dan een manier vinden om verder te gaan. Als Hannah kan Rampling raadselachtig zijn, en ook niet helemaal. Er is een pantser, én een zweem van kwetsbaarheid. Er is emotie, net niet volledig weggestopt.

Hannah

Drama

****

Regie Andrea Pallaoro

Met Charlotte Rampling 95 min., in 25 zalen.

Zonder haar had Pallaoro zijn film niet kunnen maken, maar hij weet haar als actrice ook optimaal te benutten: hij houdt de kijker graag op afstand, maar zij zuigt de blik probleemloos naar zich toe. Zie hoe ze een hond knuffelt of een ruzie afluistert in de metro en Hannahs complexe gevoelswereld vul je zelf wel in, ook zonder demonstratieve huilbuien of schreeuwpartijen.

Het vereist wel dat je je overgeeft aan haar stille, sobere wereld zonder lichtpuntjes, in dat appartement met rolluiken of op de grauwe metrostations. Dat je niet per se wilt meevoelen, maar er genoeg aan hebt een voyeur te zijn in een leven dat zo schrijnt. Hannah is een oefening in empathie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden