Haneke grote winnaar Europese filmprijzen

Beste film, beste regie, beste scenario: Michael Haneke, de regisseur van Das Weisse Band, was de grote ster bij de uitreiking van de European Film Awards.

Michael Haneke’s Das Weisse Band is zaterdagavond uitgeroepen tot de beste Europese film van 2009. Tijdens de 22ste uitreiking van de European Film Awards in Bochum (Duitsland) was Haneke de grote winnaar: hij verzilverde ook de prijs voor beste regie en scenario. Het ijzig psychologische drama waarin de Oostenrijker de wortels van het kwaad analyseert, won eerder al de Gouden Palm in Cannes.

‘Een echte Europese productie’, omschreef Haneke zijn film, gemaakt met Duitse, Oostenrijkse, Franse en Italiaanse bemoeienis. Hij was natuurlijk niet de enige prijswinnaar die het E-woord in zijn dankwoord verwerkte. Zo omschreef Isabelle Huppert, die de prijs kreeg voor European Achievement in World Cinema, mooi hoe film zou kunnen dienen als ‘taal van Europa’.

Maar het was de geëngageerde en zichtbaar ontroerde filmmaker Ken Loach die de ontvangst van zijn lifetime achievement award aangreep om echt een lans te breken voor Europese films. ‘In mijn land moet je in de buurt van een arthouse bioscoop wonen om deze films te kunnen zien. Waarom zouden we niet naar Amerikaans voorbeeld kijken? Die beschermden ooit hun staal- en landbouwproducten. Waarom kunnen onze politici niet hetzelfde doen voor Europese films?’ ‘Lang leve de Europese film in al zijn diversiteit en rijkheid’, sloot hij strijdvaardig af.

Het leverde hem het spontaanste applaus van de avond op en eventjes was de uitreiking van de European Film Awards helemaal waar zij voor bedoeld is: een plek waar trots het eigen karakter van de Europese film wordt gevierd en concreet aangekaart wat de problemen zijn.

Dat klinkt makkelijker dan het is. Wie naar de genomineerden kijkt – behalve Das Weisse Band, Un Prophète, Let the right one in, Slumdog Millionaire, Fish Tank en The Reader – kan niet anders concluderen dan dat het met de kwaliteit wel goed zit. Maar die films worden in de eerste plaats gezien als nationaal. De ‘Europese Oscars’ missen bovendien de allure van de Amerikaanse tegenhanger en die van de Europese festivalprijzen – bij het publiek en bij de makers. Toeval of niet: maar liefst vier van de zes genomineerde actrices konden dit jaar niet aanwezig zijn. ‘Penélope Cruz, Kate Winslet en Charlotte Gainsbourg zijn zo goed dat ze zelfs onzichtbare vrouwen kunnen spelen’, grapte presentatrice Anke Engelke. Winslet won de prijs voor haar rol in The Reader. De mannelijke genomineerden waren bijna allemaal nieuwkomers; Tahar Rahim (Un Prophète) won de prijs.

Aan de andere kant: ‘Europese Oscars’ is ook een misleidende term. De grootste overeenkomst is de manier van stemmen: ook hier kiezen filmprofessionals de winnaars. Maar die zijn wezenlijk anders: Oscarlieveling Slumdog Millionaire (5 nominaties) kreeg slechts de publieksprijs en diens cameraman Anthony Dod Mantle werd bekroond. Er zijn andere supersterren: het was Haneke die de meeste handtekeningen uitdeelde.

Om het belang van de EFA en de European Film Awards bij makers en publiek onder de aandacht te brengen zijn sinds dit jaar speciale ambassadeurs aangesteld. Johanna ter Steege (prijs voor beste actrice in 1988) is een van hen. ‘Hier kan ik Haneke aanspreken, of Ken Loach’, wijst Ter Steege om zich heen bij het diner na afloop. ‘Voor mij betekende het heel veel. Mijn internationale carrière is hier begonnen.’

Het belang van het evenement wordt ook onderkend door het Nederlandse Filmfonds, dat het sinds dit jaar financieel ondersteunt. Directeur Doreen Boonekamp: ‘Ik vind het belangrijk internationale samenwerking te stimuleren. En het zou natuurlijk leuk zijn als het evenement ooit eens naar Nederland zou komen.’

Michael Haneke (AFP) Beeld null
Michael Haneke (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden