Review

Handke gaat tegen de duur in en creëert zo denkruimte

Met een lang gedicht gaat Peter Handke (1942) 'de duur' te lijf. De duur van wat? De duur van woorden, de duur van het denken, de duur van alles wat de dichter voortbrengt.

De Oostenrijker Peter Handke in 2014. Beeld epa

Het gedicht doet filmisch aan en voert de lezer langs plekken die van betekenis zijn geweest voor het ontwikkelen van duur-gedachten, zoals de Griffener See. Het verdwijnende meer als wegebbende jeugd is kenmerkend voor hoe de dichter met concrete plekken fases uit zijn leven neerzet.

Gedicht aan de duur (****), poëzie.
Peter Handke.
Uit het Duits vertaald door Huub Beurskens.
Koppernik; 54 pagina's; euro 16,50.

Juist als de duur hem ontglipt, komt Handke dicht bij de kern:

Gisteren nog hoorde ik op de Waagplatz in Salzburg,
tussen het gesjor en gerammel van de bedrijvige koopdag,
een stem als van de andere kant van de stad
mijn naam roepen,
begreep op hetzelfde moment
dat ik de tekst van Die Wiederholung, waarmee ik naar de post onderweg was, bij de marktkraam had laten liggen
vernam, terwijl ik terugliep, die andere stem,
die me een kwarteeuw eerder
in de nachtelijke stilte van een buitenwijk in Graz
van de andere kant van de lege lange rechte straat
ook zo bezorgd, als van bovenaf, tegemoet kwam.

De twee stemmen komen uit een andere tijd en richting op de dichter af en ergens daartussen vindt hij de woorden om het vluchtige dat zijn leven beheerst, te vatten:

en kon toen het gevoel van de duur omschrijven
als een gebeurtenis van het spitsen van je oren,
een gebeurtenis van het je bewust worden,
een gebeurtenis van het omsloten worden, een gebeurtenis van het ingehaald worden,
door wat? door een extra zon,
door een verfrissende wind,
door een geluidloos, teder akkoord,
dat alle dissonanten bijstemt en samenvoegt.

Handke gaat tegen de duur in. Hij noch de lezer komt erachter waar deze uit bestaat. Niettemin ontstaat er een denkruimte waarin duur en dichter voortbestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden