Recensie Hamlet

Hamlet, de familievøørstelling is een geoliede lachmachine: regisseur Pieter Kramer bewijst dat hij ongeacht het bronmateriaal een feestje kan bouwen

De muzikale onderbrekingen moeten zorgen voor diepgang in alle meligheid, maar halen vooral het tempo eruit.

Scène uit Hamlet , de familievøørstelling Beeld Sanne Peper

Hamlet, de familievøørstelling  (8+)

Theater

Van: Don Duyns. Door: Theater Rotterdam. Regie: Pieter Kramer. 

27/12, Theater Rotterdam, Rotterdam. 

Tournee t/m 14 april.

Het is inmiddels een begrip, de jaarlijkse familievoorstelling van Theater Rotterdam (voorheen Ro Theater). Elk jaar wordt er door de fans reikhalzend uitgekeken naar wat voor vakkundige uitbundigheid het min of meer vaste team bestaande uit regisseur Pieter Kramer, schrijver Don Duyns en liedtekstschrijver Alex Klaasen nu weer in petto heeft. Dit jaar is dat de niet zo voor de hand liggende titel Hamlet, de familievøørstelling. Een Shakespeareaanse tragedie voor acht jaar en ouder dus. Als dat maar goed gaat.

Het stuk gaat over de jonge Deense prins Hamlet die de moord op zijn vader wil wreken, maar daarmee iedereen in zijn omgeving mee de verdoemenis intrekt, inclusief zijn moeder Gertrude en zijn liefje Ophelia. Bijna iedereen in Hamlet gaat op het einde dood in een groot bloedbad. Niet gelijk gefundenes Fressen voor een vrolijke familievoorstelling, zou je zeggen. Maar dat blijkt wel mee te vallen. Dat bloedbad lossen ze handig op door twee geraamten (poppen bestuurd door acteurs) ten tonele te voeren die het hele verhaal vertellen. Op relativerende toon maken ze grapjes over de dood en wordt het tragische einde alvast verklapt, waarmee de angel er effectief wordt uitgehaald.

Shakespeare voor kinderen

Shakespeare is geen vreemde in het vooruitstrevende Nederlandse jeugdtheater. Sowieso worden de stukken waarin pubers de hoofdrol hebben (Romeo & JuliaHamlet) veel gespeeld. Maar eigenlijk alles. Regisseur Liesbeth Coltof maakte bij De Toneelmakerij (waar ze onlangs afscheid nam) de afgelopen jaren De StormKing Lear en zelfs Macbeth, een van Shakespeares bloederigste tragedies. Ook theatergroep Maas deed al Macbeth en Midzomernachtdroom voor 14+. ZEP Theater Producties maakte een tijdje terug furore met door rapper Brainpower sappig vertaalde bewerkingen van Othello en, eveneens, Hamlet. Hamlet daarin tegen Ophelia: ‘Duivelse hell, denk je dat mij makkelijker kunt droppen dan een beat!?’

scene uit Hamlet , de familievøørstelling Beeld Sanne Peper

Hamlet zelf wordt gespeeld door de Vlaming Mattias Van de Vijver. Hij maakt van de verdoemde prins geen zelfdestructieve, depressieve adolescent – zoals je vaak ziet in volwassen Hamlet-versies, maar een 15-jarige puber. Een ‘surfboy’ met een stelletje ‘surfmatties’. Opstandig en boos, maar niet gemeen – en geamuseerd door de kluchtige waanzin om hem heen. Dat maakt hem een aangename aanwezigheid op het podium, een rustpunt waaromheen de rest van de cast zich kan verliezen in soms nodeloos hilarisch komediespel.

Acteur Dick van den Toorn beleeft bijvoorbeeld zichtbaar veel lol aan Claudius, de pompeuze badguy van het stuk. Hij maakt van deze koning die de troon stal een schreeuwerig verwend kind, inclusief verwijzingen naar Donald Trump. Wart Kamps heeft maar liefst drie grote bijrollen (Nar, Horatio en Goudenster) en schakelt daarmee voortdurend tussen vreemd en nog vreemder. Han Oldigs maakt van Hamlets moeder Gertrude, ondanks de vette travestie, een statige en slechts een tikkeltje belachelijke koningin. Haar emoties lijken ten slotte haast oprecht – wat een prestatie mag worden genoemd, gezien de hoge kluchtfactor van deze voorstelling.

scene uit Hamlet , de familievøørstelling Beeld Sanne Peper

Maar het blijft hoe dan ook lachen geblazen in deze Hamlet. Al te groot leed, zoals de gruwelijke vernederingen die de arme Ophelia moet ondergaan of de doodsangsten die Hamlet uitstaat, blijft achterwege. Of het wordt in heel verdekte bewoordingen opgediend. Nee, regisseur Pieter Kramer houdt de lol er vakkundig in. Het hele circus loopt gesmeerd, de poppen, de echte jonge kinderen op het toneel, de vele decorwisselingen, waaronder een prachtige zee met bewegende kartonnen golven: hier is een ervaren team aan het werk.

scene uit Hamlet , de familievøørstelling Beeld Sanne Peper

Maar dan is er nog de muziek. Alex Klaasen schreef nieuwe teksten op een aantal nummers van Queen. Deze liedjes moeten tussen alle meligheid zorgen voor ontroering en vertedering. Toch werkt dat niet helemaal. Een stuk als Hamlet heeft zoveel verhaal te vertellen, dat deze liedjes vaak een onnodig lange onderbreking zijn. De onderontwikkelde zangkwaliteiten van enkele hoofdrolspelers helpen daarbij niet.

Een belangrijke uitzondering hierop is het (gezamenlijk gezongen) lied tijdens het toneelstuk-in-het-toneelstuk. Hamlet nodigt een troep acteurs uit om de moord op zijn vader na te spelen. Dat doen ze vervolgens in een razend knappe en compacte versie van Bohemian Rhapsody. Uit dit soort scènes blijkt het theatrale vernuft van Kramer en co en begrijp je waarom ze zoveel fans hebben. Hamlet of niet, het maakt weinig uit wat het bronmateriaal is, een theaterfeestje bouwen kunnen ze.

Komediemake-over

De familievoorstellingen van Pieter Kramer zijn een van de grootste successen van Theater Rotterdam. Oude klassiekers krijgen bij hem altijd een vette komediemake-over. Een van de hoogtepunten was Lang en gelukkig in 2007, een knettergekke en pretentieloze sprookjesmedley met Arjan Ederveen in een glorieus maffe hoofdrol, later nog verfilmd. Daarna volgden hits als SnorroGelaarsde poes en De Zere Neus van Bergerac. Kramer won verschillende Musical Awards, waaronder die voor Beste musical (Woef Side Story) en Beste regie (Gelaarsde Poes).

scene uit Hamlet , de familievøørstelling Beeld Sanne Peper
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden