Haitink tovert onweer uit de jeugd

Bernard Haitink, de maestro op jaren, tovert een Brucknersymfonie uit het Jeugdorkest van de Europese Unie.

Bernard Haitink dirigeert het EUYO. Beeld Ronald Knapp
Bernard Haitink dirigeert het EUYO.Beeld Ronald Knapp

Voorzichtig maar vastberaden klom Bernard Haitink (87) maandag op de dirigentenbok van het Amsterdamse Concertgebouw. Het had een haar gescheeld of de maestro moest het licht doven van het Jeugdorkest van de Europese Unie (EUYO). In mei werd bekend dat deze kweekvijver van talent niet past binnen de nieuwe subsidieregels. Weg geld, en weg organisatie die aankomende profs al veertig jaar traint in orkestspel.

Die schande bleef Haitink bespaard. Een clubje europarlementariërs maakte amok en Jean-Claude Juncker greep in. De voorzitter van de Europese Commissie, tevens schutspatroon van het EUYO, hekelde een 'bureaucratische procedure' die 'in het belang van onze burgers' met 'creatieve oplossingen' moest worden bestreden. Aan het slot van de zomer heeft het EUYO voor 2017 vooralsnog geen cent gezien, maar het management toont zich 'hoopvol'.

Hoe dan ook hadden 120 twintigers de tournee van hun leven. Zoiets spat van een cv: de Zevende symfonie van Anton Bruckner, gedirigeerd door Bernard Haitink, in de Grote Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw, waar de meester een mensenleven geleden (in 1956) debuteerde.

Wat Haitink de jongens en meiden had bijgebracht, bleek niet gering. Vijf kwartier concentratie vormde voor de smartphonegeneratie geen probleem. Violisten wierpen zich gulzig zich op lange lappen Bruckner. Met smaak plantten contrabassisten hun strijkstok in 19de-eeuwse muziek waaromheen de geur hangt van oud en afgedaan.

Tot de finesses behoorden zwoele mengingen van altviolen en cello's. Geladen stiltes werden omcirkeld door een fluisterend orkest. Aan het onweer dat de jeugd ontketende, kan menig beroepsorkest een puntje zuigen.

Natuurlijk blijft het EUYO een leerorkest. Niet elke fluit- of klarinetsolo kreeg pregnantie. Ook prinses Beatrix zal aan wankele klanken hebben gehoord dat de specialisatie wagnertuba op Europese conservatoria extra aandacht vraagt.

Blijft overeind dat in Amsterdam geen dirigent populairder is dan Bernard Haitink. Met de bekende haitinkiaanse lichaamstaal ('zo bijzonder was het nou ook weer niet') incasseerde hij gejuich, voetgeroffel en ritmisch geklap. De fans boffen, de dirigent komt dit seizoen nog drie keer terug. In januari voert hij het Chamber Orchestra of Europe in twee etappes langs Mozart en Schubert. In februari zet Haitink Bruckners Zevende symfonie op de lessenaars van het Koninklijk Concertgebouworkest.

Het concert door het European Union Youth Orchestra o.l.v. Bernard Haitink (29/8) is terug te luisteren via radio4.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden