Haastige King Lear wordt aan zijn lot overgelaten

Je kunt moeilijk zeggen dat koning Lear niet gewaarschuwd was. Op het moment dat hij zijn rijk verdeelt en zich overlevert aan de vleierij van zijn dochters, terwijl hij zijn enige oprechte kind verbant, probeert iedereen hem eraan te herinneren dat een oud man wijs dient te zijn....

In de voorstelling die de Vlaming Jan Lauwers nu brengt van King Lear kan Tom Jansen als Lear het commanderen maar moeilijk laten. Met zijn forse lijf en zware stem lijkt hij eerder een bankdirecteur in zijn beste jaren dan een stokoude koning die door de waanzin heen moet om tot inzicht te komen. Het koningschap neerleggen? Deze man gaat hoogstens met de vut.

Jansen, vast acteur in de producties van Lauwers, kan het niet helpen dat het ons maar af en toe lukt in zijn figuur te geloven. Dat is eerder de schuld van de regisseur. Want wie Lears waanzin verbeeldt door hem eerst brullend aan zijn lot over te laten en hem even later met een pompeuze indianentooi op te tuigen als een praalwagen in het bloemencorso, maakt het hem op zijn zachtst gezegd moeilijk.

Nu kunnen Shakespeares teksten heel wat hebben en natuurlijk zijn er hoogtepunten die een regisseur er gratis bijgeleverd krijgt. Maar Lauwers buit ze lang niet allemaal uit. Waar is de oude man die denkt dat hij van de rotsen springt? En de dramatische dood van Cordelia is hier een puur cerebrale aangelegenheid. Terwijl het uitsteken (hier uitzuigen) van Gloucesters ogen wel alle aandacht krijgt en goed is voor een paar kokhalzende weglopers.

De geraffineerde eenvoud die in Julius Caesar nog resulteerde in een onvergetelijke voorstelling, lijkt nu te zijn doorgeslagen naar gemakzucht. De acteurs lopen wat verdwaald over het toneel en verliezen zich herhaaldelijk in loos geschreeuw. Franse, Engelse en Noorse spelers, dansers, musici, kennelijk is er zoveel energie gaan zitten in al die nationaliteiten dat het regisseren erbij in is geschoten.

Voor alle zekerheid wordt de volledige tekst - in de plastische vertaling van Hugo Claus - als boventiteling geprojecteerd. Een paar scènes krijgen we zelfs alleen te lezen.

Maar de acteurs zetten er zo de sokken in dat je hun tempo lezend ternauwernood bij kunt benen. Laat de Need Company volgende keer de tekst bij wijze van uitnodiging opsturen, dan kunnen we het stuk thuis rustig lezen, en alsnog beslissen of we er plaatjes bij willen zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.