Review

Haarscherpe productie over vrijheid van meningsuiting

Think! is een degelijke ontleding van de mechanismen van de vrijheid van meningsuiting.

Think!
Door: Dox en Bastiaan.
Choreografie: Sassan Saghar Yaghmai.
Regie: Marjan Barlage

22/1, Theater Kikker, Utrecht. Vanaf 26/1 in Amsterdam, daarna tournee t/m 29/4.

Think! Foto Kamerich & Budwilowitz

Kun je zoiets een geluk bij een ongeluk noemen? Een week voor de première van Think!, de voorstelling van jongerentheatergroep Dox over de vrijheid van meningsuiting, vindt de aanslag op het satirisch tijdschrift Charlie Hebdo in Parijs plaats. Opeens is jouw productie hyperactueel. Of Think! door de terreurdaad ook meer impact heeft, is weer iets anders.

Opvallend is hoe ongevaarlijk en ongecompliceerd Think! is, terwijl het recht op zeggen wat je vindt toch veel haken en ogen heeft. Think! is vooral een degelijke, afstandelijke ontleding van de mechanismen van de vrijheid van meningsuiting. Regisseur Marjan Barlage en choreograaf Sassan Saghar Yaghmai wagen zich niet aan de emotionele pijn die het gevolg van zeggen wat je vindt, kan zijn. Die wrijving wordt niet persoonlijk, niet voelbaar gemaakt en dat is meteen het enige echte minpunt aan de voorstelling. Want al wil je geen grenzen stellen aan vrijheid, die onderbuik-dimensie is nu eenmaal deel van de realiteit. De angel.

Bekentenissen

Toch is het niet oninteressant wat de makers doen. In pakweg tien scènes laten de vijf eigenzinnige en krachtige dansers van Dox en de drie dito musici van het electropopbandje Bastiaan in hecht samenspel tal van kenmerken van de vrijheid van meningsuiting de revue passeren. Met een raak en komisch begin, waarbij een van de muzikanten ongeremd 'onze' gedachten over de opkomende performers eruit flapt. ('Hé, een neger. En nog een homo.') Intuïtief voelt iedereen aan dat dit hardop denken ongepast is.

Er is geharrewar (met inzet van microfoons) over het wel en niet hebben van een mening en de zin en onzin van een genuanceerde mening. Er zijn foute grappen en met veel gevoel gezongen holle frasen (een 'o, ah'-parodie op de doorsneepopsong). Je ziet hoe graag mensen elkaar een label opplakken (hier letterlijk, met stickers) en dat het aftuigen van een racist ook nergens toe leidt. Mooi zijn de 'bekentenissen' waarin iedereen staccato vertelt wat het ergste en liefste is wat hij of zij ooit heeft gezegd of te horen gekregen. De intensiteit van de fysieke dans, met heftig val- en rolwerk, is erg goed; het opgefokte van de bewegingen past bij de opgefokte meningencultuur van tegenwoordig. Jammer is wel dat de grote, gestileerd vormgegeven speakers die het decor vormen, de dans in de verdrukking brengen: de choreografie oogt opgepropt.

Het allerbeste zijn de passages waarin meningen verworden tot een onbegrijpelijke kakofonie. Dat punt maakt Dox haarscherp: het gaat om luisteren. Dat gebeurt ademloos wanneer de dansers en musici hun mond houden en spreken in gebarentaal. Wil je het onbekende begrijpen, dan moet je aandachtig zijn. Prachtig.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.