Guggenheimen voor beginners

De onuitstaanbare patser Guggenheimer is de onweerstaanbare antiheld uit drie romans van Herman Brusselmans. In de wereld van Guggenheimer is iemand met aids een loser, zijn slimme vrouwen nog altijd domme mokkels en behoren Hollanders tot het verachtelijkste soort mensen....

Ieder land krijgt de morele driestuiver-opstootjes die het verdient. Terwijl Brusselmans in België zijn boek verboden ziet worden om het soort belediging waar hier te lande de gemiddelde cabaretier zijn hand niet voor zou omdraaien, hengelt in Nederland Pim Fortuyn in een volstrekt ongeleide column over de affaire-Peper amechtig naar juridische stappen. Fortuyn boekte - dat moet gezegd - een bescheiden zege, want Elsevier weigerde zijn column, naar ik heb begrepen niet om redenen van moraal maar van kwaliteit. Fortuyns j'accuse is inmiddels te lezen op Internet (www.nu.nl) en ook deze week in Nieuwe Revu. Wat staat er zoal? Neelie Peper-Kroes 'hoort thuis in de lik', Bram is een 'non-valeur' die zich schuldig maakte aan 'misselijk makende praktijken'. Au au! Aan het eind van de column zwaait Fortuyn dreigend met de deegroller naar het echtpaar: 'Ik daag jullie publiekelijk uit een proces tegen mij aan te spannen wegens smaad. Ik lust jullie rauw.' Fortuyn staat krachteloos te roffelen op Pepers schouders, terwijl je Neelie hoort mompelen: 'Komkom Pim, ik ben je Ann Demeulenmeester niet.'

Pikant is dat Youp van 't Hek in NRC Handelsblad zijn neus ophaalde voor Fortuyns polemisch speeksel, en dat terwijl Fortuyn sterk leunde op de morele verontwaardiging van juist diezelfde Van 't Hek inzake de affaire-Peper. Want het Algemeen Dagblad had de Pepertjes nog maar amper op de gierkar gezet of Youp van 't Hek presenteerde in NRC Handelsblad zijn eigen emmertje pek en veren dat hij, zoals inmiddels is gebleken, al vijf jaar in de schuur had staan. Het echtpaar Peper had namelijk vijf jaar geleden zijn show bezocht en de chauffeur gedurende de voorstelling in de foyer laten wachten. En dat terwijl de Pepertjes na afloop van de show niet meer dan driehonderd meter verderop moesten zijn! In het licht van de grote vermeende misdrijven van Peper, zoals daar zijn het confisqueren van bloembollen of het monteren van een trekhaak aan een dienstauto, was de taxirit van driehonderd meter een bagatel, zo besefte Van 't Hek ook zelf. Maar, zo besloot hij zijn reprimande, het ging om de mentaliteit, om de arrogantie en het regenteske ponteneur van de kwezel Peper. 'Jaren heeft deze anekdote door mijn hoofd gezworven', aldus Van 't Hek, 'en eigenlijk werd ik, per keer dat ik eraan dacht, steeds kwader.' Vijf jaar lang had hij via een harde theatermonoloog of column dus de kans om het regentengedrag van het echtpaar Peper aan de kaak te stellen en zo lucht te geven aan zijn boosheid. Dat deed hij niet. Echt verheffend is het niet dat Van 't Heks woede pas tot uitbarsting kwam nadat de door het Algemeen Dagblad georkestreerde inquisitie in gang was gezet. Nee, Peper mag niet jokken en snaaien. Maar heeft niemand Van 't Hek ooit uitgelegd dat er een verschil is tussen aanklagen en klikken?

Waar het Fortuyn en Van 't Hek in deze bijna-gebroederlijke afbraakactie aan ontbreekt is de ware polemische doodsverachting. Nu doen ze maar alsof ze zich in de loopgraven begeven en met scherp schieten, maar uit hun geweerlopen kringelt slechts de geparfumeerde kruitdamp van een morele behaagzucht: ze spelen op zeker. In België bestaat een cursus waar de beide heren misschien baat bij hebben: guggenheimen voor beginners.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden