ACHTERGRONDGOEDE TIJDEN SLECHTE TIJDEN

GTST moest dit jaar een comeback maken, met een nieuwe aanpak en een nieuwe familie. Maar ook een nieuw virus

Op de set van GTST. Beeld Matthijs Immink

Al jaren daalden de kijkcijfers van Nederlands eerste soap gestaag. De Volkskrant keek mee hoe het roer werd omgegooid. En toen veranderde het leven zelf in één grote cliffhanger: hoe nu verder? 

Ineens slaat de stemming om in de oude suikerfabriek in Halfweg, waar vierhonderd RTL-medewerkers, adverteerders en journalisten luisteren naar Peter van der Vorst. Het is 29 augustus 2019, op de najaarspresentatie toont hij fragmenten van nieuwe tv-programma’s. Hij heeft slecht nieuws. ‘De tijd van onbezorgdheid is voorbij’, zegt de programmadirecteur, verwijzend naar het titellied van Goede tijden, slechte tijden. ‘Ik wil een misverstand uit de weg ruimen: de serie blijft gewoon om acht uur te zien op RTL4. Maar er moet wel iets gebeuren.’

GTST is volgens hem vervreemd van de kijker. ‘De cast is hier en daar te jong en de uitstraling te luxe. Je hoeft niet per se te lunchen in De Rozenboom met een glas witte wijn. Je kunt ook een boterham met pindakaas eten aan de keukentafel. Het mag wel wat herkenbaarder.’

Op het moment dat hij dit bekendmaakt, is producent EndemolShine al maanden bezig met de vernieuwing van de serie. Het duurt het nog even voordat de kijker dat terugziet op tv, is de boodschap. GTST is geen speedboot die met een ruk aan het stuur van koers kan veranderen.

Dit was het startsein van het turbulentste seizoen van de soap tot dusver, dat door het coronavirus anders afliep dan de makers hadden gehoopt.

De afgelopen zes maanden keek V mee hoe de producent de serie nieuw leven inblies. We waren bij opnamen, vergaderingen en brainstorms en interviewden mensen voor en achter de schermen. Voorwaarde was dat we geen plotwendingen publiceren die nog niet op tv zijn geweest. Omdat het team ver vooruit werkt, was geduld noodzakelijk: tussen de eerste bespreking van een script en de tv-uitzending zit drieënhalve maand.

GTST, de eerste dagelijkse soap van Nederland, bestaat in oktober dertig jaar. Ooit trokken afleveringen dik 2 miljoen kijkers per dag. Zulke aantallen zijn nu onhaalbaar, want de concurrentie is veel groter: van andere tv-zenders, YouTube en platforms als Netflix.

In het najaar van 2014 trok de serie nog 1,8 miljoen kijkers. Daarna werd het steeds iets minder, vooral de laatste jaren. In september 2019 waren er nog 744 duizend kijkers over op RTL4. Daar kun je enkele honderdduizenden Nederlanders bij optellen, die de serie vooruitkijken op Videoland. Maar de daling moet stoppen, want GTST is relatief duur. Voor veel minder geld kun je bijvoorbeeld een quiz maken. Kenners speculeren over het einde van de soap, in ieder geval op tv. Daar is geen sprake van; volgens RTL is de serie een van de pijlers van de programmering.

Op 12 december 2019 kondigt EndemolShine officieel aan dat het een nieuwe koers inzet en ‘creatief en financieel investeert’ in de serie. De makers gaan meer buiten filmen, ze hebben het aantal sets uitgebreid en nieuwe schrijvers en acteurs aangetrokken.

Beeld Martijn Immink

Die dag mogen 33 journalisten en fotografen mee de set op. Er is nieuws: het fictieve dorp Meerdijk, waar de serie zich afspeelt, verwelkomt voor het eerst in negen jaar een bijna geheel nieuwe familie, met een hondje en een opa, gespeeld door Johnny Kraaijkamp jr. Het flatje van de nieuwkomers staat in de studio’s op de begane grond van het kolossale pand van EndemolShine in Duivendrecht, vlak bij de Amsterdam Arena. Daar staan veertien sets, zoals café De Koning en hotel-restaurant De Rozenboom.

De vernieuwing is mede gebaseerd op kijkersonderzoeken. Voornaamste conclusie is dat het publiek minder complexe en meer herkenbare verhalen wil. Jaren geleden was het andersom, toen wilden kijkers meer glamour en meer jonge acteurs. In dertig jaar verandert er veel, de makers moeten meebewegen.

De producent maakt GTST voor een dwarsdoorsnede van Nederland: jong en oud, laag- en hoogopgeleid. Rond 2015 begonnen tieners en twintigers af te haken – jonge generaties kijken in het algemeen minder rechtstreekse tv-programma’s. Later liepen ook de cijfers terug in de categorie 35 tot 49 jaar. De trouwste kijkers zijn 50 tot 64 jaar, fans van het eerste uur.

Bij commerciële omroepen als RTL draait alles om het marktaandeel in de kijkersgroep 25 tot 54 jaar. Voor die groep, de ‘boodschappers’, betalen adverteerders. Daar zitten de kijkers waarop de producent zich richt. Veertigers met kinderen zijn het belangrijkste doelwit. Daar is de nieuwe familie op afgestemd: een doorsnee gezin met drie pubers en een hondje. Zo vullen de makers ook een hiaat, want er woonden geen veertigers meer in Meerdijk. Het maakt het ook mogelijk nieuwe, herkenbare verhalen te vertellen, zoals: wat doe je als je kind wordt gepest?

Beeld Martijn Immink

*

Op de eerste verdieping van het EndemolShinegebouw, schuin boven de sets, is het kantoor van scenarioschrijver en dramaturg Karin van der Meer (57). Ze was jarenlang hoofdschrijver bij GTST, tot ze in 2000 vertrok. Daarna schreef ze – deels met anderen – dramaseries als Evelien en de meeste seizoenen van misdaadserie Penoza. Sinds oktober 2019 is ze terug bij de soap, op verzoek van de producent, om mee te lezen met verhaallijnen.

Van der Meer blikt glimlachend terug op het moment dat ze haar eerste scène terugzag in GTST, in 1994. ‘Ik had geschreven dat Frits van Houten lachte, en dat gebeurde ineens op tv. Ik dacht: Jezus, wat een macht heb ik. Een jaar later heb ik hem laten vermoorden: hij zit in bad, iemand gooit een televisie in het water en hij wordt geëlektrocuteerd. Heerlijk.’

Ze wil een vooroordeel ontkrachten. Goede tijden, zoals het team de serie noemt, is allang niet meer zo amateuristisch als in het begin. Toen waren veel decors van bordkarton en had een deel van de cast geen acteerervaring. ‘Dat is echt jaren geleden, nu wordt veel professioneler gewerkt.’

Van dramaseries terug naar een soap, dat was een omschakeling. De verschillen zijn groot: een soapserie wordt grotendeels in studio’s gefilmd. Over gebeurtenissen wordt vooral gespróken, actiescènes zijn vrij schaars. Daarom zijn dialogen essentieel en zie je veel close-ups.

Typerend zijn ook de vele cliffhangers: ‘Een dramaserie bouw je rustiger op. Bij Goede tijden schrijven we in elke scène – een aflevering telt er minstens 18 – toe naar een zekere spanning, aan het einde. Je moet benieuwd zijn hoe het verder gaat, dan blijf je kijken. Elke aflevering eindigt met zo’n moment, en elke week en elk seizoen.’

Per week staan vijf verhaallijnen centraal. Alle verhalen worden op een zo simpel – lees: toegankelijke – mogelijke manier verteld ‘Maar denk niet dat een soap eenvoudig is om te maken, omdat iedereen het moet kunnen volgen’, zegt Van der Meer. ‘Het luistert nauw. Wanneer is iets te kinderachtig of te expliciet? In de vakliteratuur noemen ze ons werk ‘smart people writing for dumb people’.

Ze valt even stil. ‘Eigenlijk klinkt dat denigrerend. Onze kijkers zijn absoluut niet dom. In ons vak gebruiken sommige mensen deze uitdrukking om duidelijk te maken dat verhaallijnen in een soap niet te complex mogen worden. Dat is ook een wens van het publiek. Je moet een aflevering kunnen missen zonder de draad kwijt te raken.’

Op een gemiddelde dag wordt GTST gemaakt door negentig mensen, onder wie twintig acteurs, tien medewerkers van de ‘art department’ (rekwisieten, sets), vier regisseurs, twee visagisten en vijftien schrijvers.

Elke werkdag wordt gefilmd van zeven uur ’s ochtends tot zeven uur ’s avonds. De producent neemt vijf afleveringen per week op. Dat is 105 minuten, zeg maar een speelfilm. ‘Het tempo is moordend: elke week moeten vijf nieuwe scripts klaarliggen. Er is weinig tijd om te reflecteren op de verhalen die je bedenkt. De grootste uitdaging is onder tijdsdruk kritisch te blijven.’

De verhalen van GTST worden op hoofdlijnen bedacht door vier schrijvers en creatief producent Rohan Gottschalk. Zij gaan tweemaal per jaar een lang weekend weg om te brainstormen en praten wekelijks over de ‘lange lijnen’ van de serie. Bijvoorbeeld dat er barsten komen in het huwelijk van Bing Mauricius (Everon Jackson Hooi) en Nina Sanders (Marly van der Velden). Zij gaat vreemd en ze belanden in een vechtscheiding.

Daarna is het de beurt aan storyliners, die verhaallijnen uitwerken in scènes: de twee maken zoveel ruzie dat Bing even weggaat, naar Spanje. Nina is verdrietig en eenzaam, ze krijgt een affaire met een rechercheur, Bing betrapt hen in bed, neemt een advocaat, et cetera.

Als dat is gebeurd, gaan dialoogschrijvers aan de slag. Zij werken scènes uit tot dialogen. Elke maandag praten ze met de hoofdschrijvers en eindredactie bij EndemolShine over de vijf afleveringen die ze die week gaan schrijven.

Beeld Martijn Immink

*

‘Jongens, pas op dat de dialogen niet te expliciet worden’, zegt Susan Stam (48), een van de twee hoofdschrijvers van GTST. Ze zit met elf schrijvers en eindredacteuren in een vergaderzaal. ‘In een aflevering zegt Nina over Janine (haar moeder, red.): als je een borst laat amputeren, ben je verminkt voor het leven. Daar hebben we best veel reacties op gehad.’

‘Ja, maar dat zegt Nina toch zelf?’, antwoordt een schrijfster. ‘En Janine voelt het ook zo.’

Stam: ‘Wij gebruiken dat soort woorden in de vergadering, maar ik wil die zo min mogelijk in scripts zien. Janine zegt ook ergens: ze hebben mijn vrouwelijkheid weggesneden.’

‘Gadver’, roept een collega. ‘Dan denk ik aan iets heel anders.’

De dag erna beginnen vijf dialoogschrijvers aan hun eigen aflevering. Ze werken vanuit huis en hebben drieënhalve dag om een script in te leveren bij de eindredactie. Dan krijgen ze feedback en schrijven ze een tweede versie. En soms een derde.

In vergaderingen wordt veel gelachen, de sfeer is ontspannen en discussies lopen niet uit de hand. Maar raken schrijvers niet gefrustreerd als ze een script steeds terugkrijgen? 

‘Natuurlijk’, zegt dramaturg Van der Meer. ‘Maar frustratie hoort gewoon bij het vak. Als schrijver lever je een halfproduct, daar mag iedereen iets over zeggen en dan gaat de regisseur ermee aan de haal. Als er kritiek is, moet je dat niet meteen persoonlijk opvatten. Als het steeds gebeurt, misschien wél.’

In de eerste weken van oktober las Van der Meer talloze scripts. ‘In sommige gevallen zei ik: dit is nu de derde versie en die is eigenlijk nóg niet goed. Dat is natuurlijk niet leuk voor deze schrijver én niet goed voor de serie. Daarom is afscheid genomen van sommige mensen.‘

Hoofd communicatie Eva Peters: ‘Het is nooit leuk om afscheid te moeten nemen van collega’s met wie je lang hebt gewerkt. Het was een heftige periode. Maar soms is dat nodig, om nieuwe creatieve impulsen te geven aan een serie.’

*

Het flatgebouw waar de familie Verduyn zogenaamd woont, staat in Buitenveldert. De exacte locatie is geheim, om de privacy van de echte bewoners te beschermen. In de serie zie je af en toe de buitenkant van het pand – het interieur en balkon zijn nagebouwd op de set, bij EndemolShine. Het gebouw in Buitenveldert is gevonden door de locatiescout, die zocht naar een flat met rode bakstenen en een balkon dat er bijna net zo uitziet als op de set.

Schuin voor het gebouw staat een witte Mercedes Benz-Sprinter-bestelwagen geparkeerd. Naast de auto staat een kraampje met broodjes, thee en koffie. Een productiemedewerkster trekt een pakje kaasplakken open. ‘Hebben jullie al ontbeten? De broodjes zijn wel van gisteren, hoor.’

Het is fris, maar Johnny Kraaijkamp jr. (66) stapt monter uit de grote bestelwagen. Daar heeft hij zich omgekleed en is zijn make-up gedaan. ‘Na 43 jaar freelancen was ik wel weer toe aan een vast baantje’, zegt hij. ‘En ik vind het leuk te helpen de serie op te frissen.’

Tot de lunch staan opnamen van drie scènes gepland. ‘Opa Henk’ (Kraaijkamp) laat zijn hond uit, schrikt van een auto die hem volgt en loopt terug naar de flat. Even later komt Henk weer naar buiten, met een ingepakt schilderij onder zijn arm. Hij lokt de automobilist mee. Als ze weg zijn, komt Henks kleindochter naar buiten, en vertrekt ze met een ander – het echte – schilderij.

Regisseur Charlotte Besijn – die elf jaar in GTST speelde, als Barbara Fischer – heeft alles voorbereid. Als ze de acteurs en crewleden heeft uitgelegd wat ze wil zien, krijgt de opnameleider een seintje, en neemt hij het woord: ‘Dames en heren, we gaan opnemen. Geluid… Camera… Camera loopt. En: actie!’

Pas na anderhalf uur staat de eerste scène, 40 seconden televisie, erop. Er zitten veel shots in, die doorgaans in meer takes worden opgenomen. Dat kost per definitie tijd, en soms gaat iets mis. De geluidshengel hangt in beeld of een acteur heeft niet meteen het juiste gevoel te pakken.

Gaandeweg raken we achter op schema, maar Besijn (57) laat zich niet van de wijs brengen: ‘Ik wil nog één take doen’, zegt ze. De opnameleider sputtert tegen, maar gaat akkoord.

In Goede tijden 2.0 zitten twee keer zoveel buitenopnames als voorheen. Dat vergt een behoorlijke investering aan tijd en geld, maar levert ook wat op: de serie ziet er levendiger uit en Meerdijk wordt tastbaarder voor de kijker. GTST is niet meer puur soap in de decors, er zit letterlijk meer lucht in.

Elke week wordt twee dagen buiten gefilmd. We zien onder andere de nieuwe vijand van Ludo Sanders op een scheepswerf, waar hij een jacht laat bouwen met witleren bekleding. Je ziet in een oogopslag dat hij een patser is.

Ook op andere fronten kan meer. Neem Dolly: het is voor het eerst sinds de jaren negentig dat er weer een hondje rondloopt in Meerdijk. Producenten zijn daar normaliter huiverig voor, omdat dieren al snel tot gedoe leiden. Dat valt alleszins mee, zo blijkt, en kijkers reageren enthousiast.

Zijn deze ingrepen bedoeld om de strijd aan te gaan met Netflix, Apple tv+ en Disney+? Nee, zeggen betrokkenen. Enkele jaren geleden hebben ze wel geëxperimenteerd met complexere manieren om verhalen te vertellen, zoals flashbacks. Kijkers wennen daar steeds meer aan en dat vinden ze leuk, was de gedachte. Het bleek een misverstand, GTST-kijkers houden het liever vertrouwd. Ze zijn op zoek naar afleiding en ontspanning: elke avond om acht uur kijken naar de gebeurtenissen in Meerdijk. Sommige personages voelen bijna als vrienden.

GTST is uniek: het is de enige dagelijkse soap van Nederland. Goede Tijden is bijna deel van onze cultuur’, zegt creatief producent Rohan Gottschalk (43). ‘Daarin onderscheiden wij ons van platforms als Netflix, met voornamelijk buitenlandse series. Onze verhalen zijn herkenbaar voor Nederlanders.’

Mede daarom moet Meerdijk een afspiegeling zijn van onze maatschappij. De familie Verduyn is niet voor niets in een flatje gaan wonen, als eerste gezin in de serie. En in april deed de Marokkaanse Nederlander Ilyas El Amrani (Hamza Othman) zijn intrede, die een buurtsupermarkt runt.

Omdat de serie al zo lang bestaat, is het voor schrijvers lastig niet in herhaling te vallen. In GTST zijn de afgelopen dertig jaar ruim veertig huwelijken gesloten. Verzin dan maar eens iets nieuws. Een personage dat doodgaat op de trouwdag? Dat is al gebeurd, minstens vijf keer. De recentste bruiloft, in maart 2020, verloopt zo: op de valreep blijkt de trouwjurk gestolen en tijdens het feest wordt de bruid betrapt als ze staat te vrijen met… haar schoonvader.

Schrijvers brainstormen nu vaker. Meer aandacht leidt tot betere verhalen, is het credo. Zo voorkom je bijvoorbeeld keuzen, onder tijdsdruk, die op termijn geen verbetering blijken.

Dit seizoen was het verleidelijk een ‘femme fatale’ te laten langskomen bij de familie Verduyn. Dat zou drie maanden spanning opleveren, maar zoiets is al vaak gebeurd in Meerdijk. De schrijvers wilden nu eens een warm en gelukkig gezin neerzetten – al is het maar omdat kijkers zich daarin herkennen. Grote vraag was: waar zit dan het drama? De oplossing: vader Julian (Cas Jansen) heeft een klusbedrijf, gaat met z’n dronken kop onderuit, kan niet meer werken en blijkt onverzekerd. Geldproblemen stapelen zich op.

Volgens actrice Caroline De Bruijn (Janine Elschot) was het hoog tijd voor meer herkenbare verhalen. Drama hoort bij een soap, vindt ze, maar soms ging het wel erg ver. In 2016 en 2019 werd ze bijvoorbeeld ontvoerd door een seriemoordenaar.

Nu is Janine herstellende van borstkanker. Toen De Bruijn van de teamleiding hoorde dat Janine die ziekte zou krijgen, schrok ze. ‘Ik was bang dat het een verhaallijn zou worden met alleen maar ellende. Ze hebben me gerustgesteld: er zou ook ruimte zijn voor humor.’

Elke week bevat voortaan een luchtige verhaallijn. De onderwerpen zijn vaak heftig, de toon niet altijd. Afwisseling is belangrijk. Zo zat Janine te blowen met Linda Dekker (Babette van Veen), om bijwerkingen van haar chemotherapie te verminderen. Ze werden knetterstoned.

Beeld Martijn Immink

*

Een vrij luchtig verhaal draait om Ferri Somogyi (46) en Bertrie Wierenga (30). De castleden ogen een tikje gespannen als ze over de drempel stappen van een kantoor waar Susan Stam, de hoofdschrijver, klaar zit. Ze krijgen te horen wat op langere termijn gaat gebeuren met hun personages, Rik de Jong en Shanti Vening. Die hebben sinds kort een relatie.

‘Kijkers reageren heel positief op jullie samen’, zegt de hoofdschrijver. ‘Uit onze onderzoeken blijkt dat mensen hopen dat Rik en Shanti bij elkaar blijven, komende tijd. En dat is zo.’

Somogyi: ‘Ik wilde net zeggen dat ik het helemaal zat ben.’

Stam: ‘Als schrijvers zijn we nu bezig met: waar loop je tegenaan als je gaat samenwonen? Daar gaat het over bij jullie, met een romantische ondertoon. En ik heb nieuws: jullie willen een kindje. En jullie gaan er echt voor. Maar… soap is soap. Het lukt niet meteen.’

Somogyi: ‘Heel herkenbaar. Als dat niet lukt, raakt het mensen tot op het bot.’

Stam: ‘Ja, maar het wordt ook echt grappig. Shanti koopt losse boxershorts voor Rik, ze voert hem stiekem vitamines en trekt hem geregeld achter de bar vandaan (waar hij werkt, red.), om seks te hebben tijdens de eisprong.’

Somogyi lacht. ‘Nou ja, ik ben blij dat we dichter bij de werkelijkheid komen. Gek genoeg heb ik dan meer om te spelen dan als ik een seriemoordenaar moet doodschieten.’

Stam: ‘Ja, dit gaat echt over primaire emoties.’

De hoofdschrijver is blij met de vernieuwing, vertelt ze later. Ze hoopt dat kijkers het ook waarderen. ‘We hebben als team besloten: we gaan de schouders eronder zetten en onze baby redden. Ik zou het heel erg vinden als GTST verdwijnt.’

Elk jaar begint het team in januari na te denken over de ‘zomercliff’. Dat is – zeker voor fans – het belangrijkste moment: de cliffhanger waarmee een seizoen eindigt, vlak voor de zomervakantie. Kijkers moeten de hele zomer in spanning blijven. Zo hing Bowien Galema (Tanja Jess) in 2000 aan een klif. Zou ze vallen, of niet?

Tijdens de eerste brainstorm bedenkt het team van alles, zoals een val uit een reuzenrad. Steeds is de vraag: wordt het niet te grotesk? Ook al is een soap een uitvergroting van het leven – niemand maakt zo veel mee als de inwoners van Meerdijk – het mag niet te vergezocht zijn. Als er een ufo zou landen, haken kijkers af.

Een idee dat bijval krijgt, is een dreigende aanval van leeuwen in een safaripark. Dat kan; toeristen zijn echt uit hun auto gestapt in het cheetaverblijf van Beekse Bergen. Maar zou het park meewerken? En gaat het er niet knullig uitzien?

Het plan sneuvelt. Het is te riskant, wilde dieren kun je niet regisseren. De teamleiding bedenkt iets anders. Maar voordat ze dat kunnen filmen, gooit corona alles overhoop.

Maandag 16 maart legt creatief producent Gottschalk de opnamen stil. De kijker zal er twee maanden niets van merken, omdat de makers vooruit werken. Maar de laatste dertig afleveringen van dit seizoen moeten nog worden opgenomen.

Snel bedenkt het team een plan B, een spin-off. Geen voortzetting van de serie, maar losse verhalen over bestaande personages. Per scène mogen slechts twee acteurs meedoen, op veilige afstand. Castleden verzorgen hun eigen make-up en worden gefilmd met minder camera’s. Binnen het team heeft iedereen de intentie snel weer aan de slag te gaan.

Begin april blaast RTL het plan af, en zit er niets anders op dan stoppen. In een filmpje op Instagram maakt Caroline De Bruijn bekend dat het seizoen eindigt op 28 mei, een maand te vroeg, en de zomerstop duurt tot 31 augustus. Fans reageren begripvol.

‘We zagen het alternatief niet zitten’, zegt RTL-programmadirecteur Peter van der Vorst enkele weken later. Hij zit aan de keukentafel van zijn luxe boerderij in Abcoude, en doet videobellend zijn verhaal. ‘Het zou afbreuk doen aan de opbouwfase van Goede tijden, waaraan zo hard is gewerkt.’

Van der Vorst is blij met het vernieuwde GTST. ‘De gebeurtenissen in Meerdijk zijn minder bizar, de cast is beter in balans. Ik ben vooral tevreden met de Verduyns: een gewoon gezin in een flatje, met – jawel - de keukentafel die ik graag wilde zien.’

Hij draait wel het aantal afleveringen terug, van vijf naar vier per week. ‘Dat was een tijdelijke ingreep, om de serie uit te smeren tijdens de opnamestop, maar dat blijft zo. Veel kijkers met jonge kinderen vinden het fijn dat het amusement op vrijdag, The Voice, nu al om acht uur begint op RTL4. Voor ons is het ook een goede manier om kosten te besparen. Reclame-inkomsten zijn fors gedaald, door corona.’

Om misverstanden te voorkomen: de zender bezuinigt op andere programma’s, niet op GTST. EndemolShine maakt gewoon weer 220 afleveringen, met hetzelfde – vertrouwelijke – budget. Waarschijnlijk wordt de zomerstop in 2021 korter.

Overweegt Van der Vorst de soap te vervangen door een programma dat goedkoper is, zoals een quiz? ‘Nee. Goede tijden is al dertig jaar een instituut. Er is me veel aan gelegen dat overeind te houden. En dat lukt gewoon op dit moment. Zelfs mijn 12-jarige zoon is sinds kort fan. We gaan door. Ik ga er zelfs van uit dat we over tien jaar het 40-jarig bestaan vieren.’

*

De kijkcijfers stijgen weer. In september trok de serie minder dan 750 duizend kijkers. De afgelopen weken waren het er 950 duizend. Dat komt deels doordat Nederlanders vaker thuisblijven, vanwege het virus, maar van de tv’s die aan staan, staat ook een groter percentage op RTL4. In de categorie 25-54 jaar groeide het marktaandeel van 16,8 procent in september naar 18,4 procent in april. Dat is boven de doelstelling van 18 procent. Goed nieuws dus, maar de cijfers schommelen nogal.

‘Het is ons gelukt het roer om te gooien, daar ben ik trots op’, zegt creatief producent Gottschalk. ‘Ik wil het niet erger maken dan het is, maar voor ons is het een klap dat we eerder moeten stoppen. We waren zo goed op weg. De zomercliff die we hadden bedacht, gaan we alsnog filmen, als dat weer mag, met extra veiligheidsmaatregelen. Maar die scènes zie je pas in september op tv.

‘Eigenlijk had de zomercliff de kers op de taart van dit seizoen moeten worden. Nu moeten we het doen met een gewone cliffhanger, die we half maart hebben gefilmd. Geluk bij een ongeluk is dat die opnameweek een stuk spannender eindigde dan normaal. 28 mei zie je het resultaat: de cliffhanger draait om de vraag of er iemand dood is of niet. Daarmee houden we de kijker wel drie maanden in spanning.’

--

GTST trekt meer publiek dan blijkt uit officiële kijkcijfers. De serie is ook vooruit en terug te kijken op RTL’s platform Videoland. Precieze cijfers worden niet bekendgemaakt. ‘Dat doen we niet omdat we beursgenoteerd zijn’, zegt Peter van der Vorst van RTL. ‘Wat ik wel kan zeggen: op een gemiddelde dag wordt de serie 250 duizend keer gestreamd op Videoland. Een stream trekt gemiddeld 1,7 kijkers. Dan kom je uit boven de 400 duizend.’

De makers zijn dit seizoen tweemaal op bezoek geweest bij Gute Zeiten, Slechte Zeiten in Duitsland. Die serie bestaat sinds 1992 en is eveneens geïnspireerd op de soap The Restless Years. In Duitsland doen ze hun best de serie er dynamischer uit te laten zien, door anders op te nemen en monteren. In Nederland is mede daarom het aantal scènes per aflevering verhoogd, van minimaal 13 naar 18. Uiteindelijk zijn verhalen belangrijker dan de rest, was de boodschap.

-GTST begon als bewerking van The Restless Years, vanaf seizoen drie is alles gebaseerd op eigen scripts

-De tekst van de titelsong is geschreven door tv-maker Bert van der Veer

-De studio’s zijn vijf werkdagen in gebruik, van 7 uur ’s ochtends tot 7 uur ’s avonds

-Er vonden meer dan veertig huwelijken plaats in Meerdijk

-Aflevering 2.500, met de bruiloft van ‘Simon Dekker’ en ‘Esther Salee’, trok de meeste kijkers: ruim 2,7 miljoen

-Janine Elschot is het vaakst getrouwd: zes keer, waarvan driemaal met Ludo Sanders

-Het eerste homohuwelijk in GTST, in 2014, trok internationale aandacht

-In de serie vielen meer dan 50 doden

-Minstens twaalf personages belandden in de gevangenis 

-Bijna tweehonderd acteurs speelden een vaste of grote rol

-In de studio staan veertien sets per week, inclusief twee tijdelijke (huisarts, politie, hospitaal)

-De oudste set, van café (Bodega) De Koning, bestaat al 28 jaar

-In Meerdijk heb je geen Facebook maar Smoelaria, en geen Marktplaats maar Vindie Verkoop

-Dit seizoen eindigt met aflevering 6.255, opgeteld is dat bijna 2.500 uur televisie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden