‘Grootste tenor aller tijden dood'

‘De grootste tenor aller tijden is heengegaan’, aldus Pavarotti's Nederlandse collega-zanger Ernst Daniel Smid. En Placido Domingo heeft Luciano Pavarotti altijd bewonderd om zijn goddelijke stem en om zijn gevoel voor humor....

Samen met José Carreras en Domingo trad de Italiaanse tenor op als de Drie Tenoren. De drie hadden zoveel pret met elkaar dat Domingo soms vergat dat ze bezig waren met een optreden voor een publiek dat ervoor betaald had.

Pavarotti Theater
Burgemeester Giorgio Pighi van Modena wil het plaatselijke theater naar de donderdag overleden tenor Luciano Pavarotti noemen. Dat heeft hij de Italiaanse publieke omroep RAI laten weten. Pavarotti werd in 1935 in de Noord-Italiaanse stad geboren en stierf er ook.

Pighi noemt de tenor ‘een groot kunstenaar, een goed mens’. ‘Hij heeft Modena glans gegeven.’ Iedere inwoner van de stad is diep bedroefd, aldus de burgemeester.

Volgens Ernst Daniel Smit was Pavarotti ‘een grandioze, ongelofelijke zanger, met zo'n souplesse en zo'n heldere dictie. Hij is de norm voor opera geworden’.

‘Hij had een vreemde loopbaan, van voetballer, tot onderwijzer tot tenor. Zijn grote doorbraak kwam in 1990 bij dat wereldkampioenschap voetbal. Het grote publiek zag pas wat opera was, de jeugd hoorde voor het eerst die melodieën.’ Een goede zaak natuurlijk, vindt Smid, maar over ‘dat cross-over-gedoe’ van naderhand is hij minder te spreken. Zo trad Pavarotti op met de Spice Girls. ‘Dat geeft niet als je het één keer doet, maar je moet het niet te lang uitmelken, je moet de waardigheid van het vak behouden.’

Smid bestrijdt dat Pavarotti degene was die de grote buitenconcerten in de wereld bracht. ‘Dat deed Maria Callas al in de jaren zestig in Parijs. Op 16 september is het dertig jaar geleden dat zij is gestorven. Misschien komen ze elkaar nu tegen.’

Harry Mens: 'Een heel lieve man'
Harry Mens, die twee concerten van Luciano Pavarotti in Rotterdam organiseerde, kende de tenor persoonlijk. ‘Ik kwam ook wel bij hem thuis. Hij was een heel lieve man. De laatste jaren had hij last van versleten knieën en was hij snel moe. Dan was hij snel geïrriteerd. Mensen die hem verder niet kenden zeiden dan: Wat een chagarijnige oude man.’

Mens ontmoette Pavarotti in 1989 voor het eerst, in Frankfurt. Hij was weg van de stem. ‘Als je twintig zangers laat horen, haal je hem er zo uit. Hij was zo zichzelf, hij imiteerde niemand.’

Mens stoof naar de manager van Pavarotti met de mededeling dat hij een concert in Nederland wilde organiseren. ‘Toen ik zei dat ik het gewoon leuk vond om te doen, was het goed. In 1991 was het concert in Ahoy. Het kostte 1.250.000 dollar, we hebben er toch nog vier ton aan overgehouden voor zwerfkinderen.’

In 2005 organiseerde Mens ook Pavarotti's concert in de Ahoy, dat toen plaatshad in het kader van zijn afscheidstournee langs veertig steden. Die tournee heeft hij niet mogen volmaken. Mens: ‘Als ik vooraf had geweten dat zijn conditie zo slecht was, had ik het misschien niet gedaan. Eigenlijk was het een beetje gênant, hij zong zittend.’ Volgens Mens trad Pavarotti niettemin nog dolgraag op. ‘Hij deed het niet voor het geld, hij was verliefd op het publiek, hij had die vitaminen van het publiek nodig.’

Joan Sutherland
Luciano Pavarotti behoort zonder twijfel tot de grootste operazangers ooit. Dat zei de legedarische operazangeres Joan Sutherland in een reactie op het overlijden donderdag van de Italiaanse tenor.

Sutherland was samen met Pavarotti te bewonderen in onder meer de opera's La Traviata en Turandot. ‘Het was fantastisch om naast hem te staan en samen te zingen’, aldus de 80-jarige Australische. Ze zei tegen de BBC dat ze Pavarotti onlangs nog had gezien en dat hij niet meer de oude was.

Opera Pietje
Piet Bos, die als Opera Pietje via de regionale radio opera voor een groot publiek brengt en daarmee een Zilveren Anjer verwierf, is toch nog geschrokken, zei hij donderdagmorgen.

‘De wereld wist wel dat Pavarotti ziek was, maar zo'n stem krijg je toch maar ééns in de vijftig tot honderd jaar’, aldus Opera Pietje. ‘Een schitterende lyrische tenor, met een grote kracht en warmte, een fantastische belcantozanger.’

Opera Pietje heeft Pavarotti altijd veel gedraaid, want in het brengen van opera voor een breed publiek vonden ze elkaar. ‘We hebben elkaar ook een paar keer ontmoet, het klikte wel. Hij was een gewone jongen, altijd gedoe er omheen kwam pas later’, aldus Pietje.

Bos gaat in zijn radioprogramma bij RTV Noord-Holland, de eerste zondag van oktober, aandacht aan Pavarotti besteden.

Dol op Frank Sinatra
Luciano Pavarotti was zelf dol op Frank Sinatra. Dat vertelde hij Max-programmamaker Imme Schade van Westrum, toen deze hem interviewde in zijn huis in Pesaro. ‘Hij is voor mij de Mozart van de popmuziek’, aldus Pavarotti. Imme Schade laat het zaterdavond nog eens horen in het programma Easy Listening van Omroep Max (Radio 2, 23.00 uur). Pavarotti verklapte ook het geheim achter de kracht van zijn stem: ‘Het is niet het Italiaanse eten, maar de zon.’

José Carreras
De Spaanse tenor José Carreras heeft donderdag zijn overleden collegazanger en vriend Luciano Pavarotti een van de grootste operazangers genoemd. Ook roemde hij diens kookkunst en was Pavarotti volgens Carreras een geweldig goede pokerspeler.

‘Een man met een buitengewoon charisma’, zei Carreras tegen de Zweedse krant Expressen. De Spaanse tenor verzorgt op dit moment een serie optredens in Zweden. Pavarotti overleed donderdagochtend aan de gevolgen van kanker. Carreras zelf leed midden jaren tachtig ook aan kanker.

Carreras, Pavarotti en de Spaanse tenor Plácido Domingo beleefden samen grote successen als de Drie Tenoren. Domingo sprak eerder al zijn medeleven uit.

Romano Prodi
De Italiaanse premier Romano Prodi heeft donderdag laten weten dat met het overlijden van Luciano Pavarotti ‘een heel grote stem in de muziekwereld en Italië is verdwenen’. Prodi schrijft dat in een overlijdenstelegram waarin hij zijn condoleances overbrengt aan de nabestaanden van Pavarotti.

‘Een van de grootste verdiensten van de ster-tenor is dat hij de wereld het ware artistieke gezicht van ons land getoond heeft’, staat in het telegram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden