profiel

Groots denken, groots leven

Op het podium is hij de wervelende illusionist, achter de schermen betovert hij de mensen met zijn ontwapenende charme en in de dagelijkse werkelijkheid goochelt Hans Klok op de rand van de financiële afgrond. 'Zijn ambitie is altijd groter geweest dan zijn portemonnee.'

Hans Klok werkt zijn befaamde coupe - en trademark - bij voor de spiegel in TivoliVredenburg. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Hans Klok, de illusionist die vorige week met een nieuwe show is gekomen, deze keer niet in Las Vegas, stad van zijn dromen, maar in de theaters van Uden, Alphen aan de Rijn en Hoogeveen, is een innemend mens, hartelijk op een wijze die je maar weinig ziet in de wereld van de showbizz. Wie dat ontwapenende van de evenzogoed geharde artiest in reincultuur wil beleven, moet een filmpje gaan zien van jaren geleden uit Achterwerk in de kast. Het was een VPRO-kinderprogramma uit de jaren tachtig waarvan men zich afvraagt waarom het ooit is opgehouden te bestaan, zo eenvoudig en geniaal was het.

Beeld archief Hans Klok

Kinderen in een poppenkast trekken het gordijn open en doen hun verhaal; over verdriet, over pappa en mamma - al te vaak kwam dat op hetzelfde neer - over de koningin, over een hond die begint te janken zodra Koos Alberts gaat zingen, over vrede. Soms zaten er grote mensen in de kast. Ooit was er een gastoptreden van Hans Klok. Het gordijn wordt opzij geschoven: 'Hallo, ik ben Hans Klok en ik tover.' Hij doet een truc en verraadt - zwaar verboden! - het geheim. Het gebeurt op aandoenlijke wijze, anders kun je het niet noemen. Instructie: giet water in een beker, kijk geheimzinnig, maak dito gebaren met je arm - 'It's all about the looks, weet je. Dat je het goed overbrengt, ja?'-, draai de beker om, er rolt een ijsklontje uit. Rara, hoe kan dat? Hans Klok onthult het geheim. 'We houden het onder ons, ja?'

Met Hans Klok is het als met een zeehond. Als je hem ziet raak je vertederd. Filmmakers Antoinette Beumer en Maaik Krijgsman hebben hem drie jaar gevolgd voor de documentaire See you in Vegas. Beumer: 'Iedereen in de ploeg had iets van: tjesis, wat een leuke man. Hij verloochent zichzelf nooit. Dat zie je niet vaak. Ik hoop dat hij dat volhoudt.'

In zijn jongensdromen heeft Hans Klok (45) zichzelf nooit gezien als een jongleur die vijf ballen in de lucht houdt. Zijn leven als artiest zou grootser zijn, met trompetgeschetter, wervelwinden, danseressen in glitterbikini's, stalen kooien, flitsende zwaarden en licht, heel veel schijnwerperlicht, gericht op die ene, op de beste illusionist ter wereld, jawel, op Hans Klok - blonde paardenmanen en van het overhemd zoveel knoopjes los dat zelfs Jeroen Pauw ervan gaat blozen.

Wisse dood

Verwar een goochelaar niet met een illusionist. Goochelaar is de enigszins corpulente man op leeftijd met een fout vestje en een hoge hoed die iets met konijntjes doet. De illusionist wervelt onder loeiharde muziek in een wereld zonder grenzen waar tijgers veranderen in meisjes in bikini, waar lichamen aan de punt van glimmende zwaarden worden geregen en ontspannen opstaan uit een wisse dood.

Hij is monomaan. Zoals de tevreden roker niet zonder sigaret kan, zo kan Hans Klok niet zonder een pak kaarten. Oefeningen in vingervlugheid zijn het. Oefeningen voor dag en nacht. Er liggen kaarten op het nachtkastje, hij speelt met kaarten aan het fornuis, hij schudt kaarten in de skilift.

Hans Klok beheerst het vingervlugge werk tot in de nagelrand van zijn pink, maar het grote, zo men wil het groteske van kooien en doorzaagkasten en kolossale aquariumbakken, aangevoerd in trucks zo groot als zeecontainers, daarin ligt zijn werkelijke roeping en bestemming.

Peter Vogel, goochelaar in het kleine circuit van bedrijf- en verenigingsfeestjes, kent Hans Klok vanuit hun beider jeugd. Goochelvereniging De twee clowns uit de Bestevaerstraat in Amsterdam, daar waren ze lid van, twee jochies tussen oudere, enigszins plechtige mannen. 'Hans had toen al de glitter aan zijn kont hangen', herinnert Vogel zich. 'Hij wilde show, hij wilde glamour waarbij hij de baas van de bühne zou zijn.'

Hij was 7, misschien 8. Zijn moeder bracht hem naar bed, stopte hem onder. 'Mama?' 'Ja, jongen.' 'Mama, ik wil later wereldberoemd worden.'

Moeder, terug in de woonkamer, tot vader: 'Nou Klaas, we hebben er boven een liggen en die wil wereldberoemd worden.'

Er was in dezelfde sfeer al iets vooraf gegaan. Hij was 6, zijn moeder kwam zijn kamertje binnen, Hans stond met het beddensprei om de schouders diepe buigingen te maken. 'Ik ben het publiek aan het bedanken.'

Hij was 12 en had een goochelaarskostuum. Op het overhemd had zijn moeder van vitragestof manchetten genaaid.

Hij is een eind gekomen met dat wereldberoemd. In 2007 bracht Joop van den Ende hem naar Las Vegas. Wat Hollywood is voor filmsterren, is Vegas voor illusionisten. Van den Ende had hoge verwachtingen, hij zou 20 miljoen hebben geïnvesteerd in de flair en gedrevenheid van Hans Klok. Hij zette sexdiva Pamela Anderson naast Klok als diens assistente - briljant idee. In één keer wist Amerika wie Hans Klok was. Toch sneefde de show. Na zes maanden werd de voorstelling afgeserveerd.

Beeld archief Hans Klok

Knuffelhondje

Jacques d'Ancona, journalist en ook wel vriend, noemt Hans Klok 'een aaibaar knuffelhondje'. Dat mag zo zijn, Klok is vanaf zijn jonge jaren ook een streber met een mateloze carrièrezucht. Zijn vak is zijn leven. En het vak dient groots beleefd te worden. De meeste mensen denken te klein, vindt hij.

'Zijn ambitie', zegt Peter Vogel, 'is altijd groter geweest dan zijn portemonnee.' Hans Klok heeft vaak genoeg shows gemaakt die hij niet kon betalen. Vogel: 'Als hij voor het ballet laarzen moet kopen die 200 euro kosten, terwijl hij maar 100 euro op zak heeft, koopt hij de laarzen van 200 euro. Het is altijd zijn neiging geweest om voor zijn vak boven zijn stand te leven.'

Hij koopt zijn trucs. Het is een wonderlijke handel, die zich voornamelijk in Amerika afspeelt. Je koopt het exclusieve gebruiksrecht. Het is een prijzige aangelegenheid. Voor de prijs van de beste trucs zou je ook een riant huis kunnen aanschaffen. Maar als Hans Klok lucht krijgt van iets nieuws, iets spectaculairs, dan móet hij het hebben. 'Zijn investeringen zijn belachelijk', meent vriend Vogel.

Tegelijk is Hans Klok op een vanzelfsprekende manier een gewone jongen gebleven. Hij zal niet snel de gearriveerde topartiest uithangen. Hij brengt zijn was naar zijn moeder, hij zet zelf de rollers in zijn haar voor een fijne watergolf, hij mag graag een patatje halen bij de Febo.

Zo'n twintig jaar lang reisde hij van Stadskanaal naar Valkenswaard, van Goeree Overflakkee naar de Drunense duinen. Hij was de prins van het schnabbelcircuit, hij droomde van Las Vegas en was op pad voor een jubileum van de hoofdboekhouder, een reünie van de roeiclub of een huishoudbeurs met gratis lekkernijen. 'En onderweg', zei hij dan, 'twee keer stoppen bij de Shell voor een zak Chips.' De weg was lang, hij moest diep gaan. 'Ik heb elk Van der Valkhotel wel tien keer van binnen gezien.'

Toch moet hij op een toneel staan. In de Ahoy voor 50 duizend bezoekers of voor honderd man vanaf een trailer op een parkeerplaats, het maakt niet zoveel uit zolang het maar een toneel is. Maar jarenlang was er ook een bittere noodzaak voor al dat schnabbelen: de achterstallige rekeningen. Doorgaans stond zijn bedrijf op de rand van de afgrond.

Beeld Foto KIPPA

Regime

Sinds een jaar of vijf staat hij onder de hoede van Henk van der Meyden, tot in de jaren negentig vermaard society verslaggever van De Telegraaf, en diens echtgenote Monica Strotmann. Het tweetal heeft een productiebureau dat zich toelegt op circus en variété. Ze waren niet in één keer enthousiast toen Hans Klok zich meldde. Strotmann: 'We hebben hem gezegd: luister Hans, als we het doen, komt er een regime boven je te staan.'

Zo is het gebeurd, vanzelf ging het niet. Klok meende aanvankelijk dat ook het echtpaar Van der Meyden tot de mensen behoorde die te klein denken. Monica: 'Het is altijd ik ik ik. Maar dat begrijp ik wel, hoor. Het is de enige manier om aan de top te komen.' Inmiddels is er sprake van een zekere rust in de tent. Monica: 'Hans help je het meest door streng voor hem te zijn.'

Onder de titel The New Houdini is Klok eind augustus begonnen aan een toernee door het land die de opstap moet zijn voor een lang verblijf in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Hij krijgt zijn eigen circustent mee, Illusionen Palast. Daarna zou in de overweging van het echtpaar Van der Meyden-Strotmann Londen kunnen volgen. Las Vegas ligt achter de horizon.

Niet voor Hans Klok, denk dat maar niet. 'Hij moet en zal, ik weet het zeker', zegt Rob Wiegman. Hij is oud-directeur van het Rotterdamse Luxor en haalde Hans Klok al in 1987 voor de eerste keer naar zijn theater. Jeugdvriend Peter Vogel: 'Het is in 2007 niet mislukt, maar ook niet geslaagd. Hij zal zich in Las Vegas nog één keer moeten bewijzen.'

Hans Klok wil nog altijd wereldberoemd zijn. Waarom zou iemand zo dwingend wereldberoemd willen zijn? Een enkele keer heeft Klok een tipje van de sluier opgelicht. Hij kwam in 2007 in Las Vegas aan, op tal van taxi's stond zijn naam. Er was een reusachtige touringcar met een afbeelding van zijn gezicht over de hele zijkant. Klok: 'Ik was in één klap jan lul af.'

FAVORIETE TRUC

Het aardigste aan Hans Klok is dat hij met een charmante glimlach bereikt dat je ogen je bedriegen. 'U gaat vanavond zien wat u niet ziet', zegt hij dan, 'en u gaat niet zien wat u ziet.' In een hoog tempo stapelt het onwaarschijnlijke zich op. Zijn favoriet is de gloeilamp die zweeft tot in het publiek. Maar lang niet slecht, om een understatement te gebruiken, is de zwevende maestro zelf. Hij staat op de bühne, voetjes op de vloer, zet zich heel licht af en wordt door toverkracht opgetild. 'Je hebt geen idee hoe hij 'm dat flikt', schreef de Volkskrantrecensent, 'maar het doet je snakken naar hetzelfde: even wegzweven uit de alledaagse werkelijkheid.'

GROTE VOORBEELDEN

Heeft Hans Klok voorbeelden uit de showbusiness? In interviews noemt hij dikwijls sterren uit de oude doos, artiesten die heel lang zijn meegegaan. Zoals Bette Davis, Amerikaans filmactrice die in 1989 overleed op 81-jarige leeftijd en tot haar dood aan de slag was. Hij noemt Tina Turner als een van zijn helden, de rockzangeres die bijna 75 is en op het toneel staat alsof ze 25 is. De shows van Klok zijn uitputtingsslagen. Het tempo ligt hoog, hij neemt risico's, fysieke risico's, hij moet altijd in topconditie verkeren. Ouder worden is een schrikbeeld: 'Niemand die meer naar je omkijkt.'

1969

22 februari geboren in Purmerend

1979

22 februari 1979: 10 jaar! Krijgt goocheldoos voor zijn verjaardag

1996

Eerste eigen Theatershow

2000

Bijna failliet, schuld van 2 miljoen euro

2002

Vader Klaas, steun en toeverlaat, overlijdt plotseling

2007

Staat 27 weken in Las Vegas, met Pamela Anderson

2008

Overstap van Joop van den Ende Produkties naar Henk van der Meydens Stardust BV

2014

Start nieuwe show The New Houdini

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden