Groeten uit Aalsmeer

Naast de studio's in Aalsmeer is binnen elf maanden ShowBizCity verrezen: een overdekte amusementsstad waar het publiek sterren uit de stal van Joop van den Ende kan ontmoeten....

'DIE drie beelden bij de ingang, waarbij onze liedjes klinken, die stellen ons voor. Dat jullie het weten.'

Middenin een optreden van Linda, Roos en Jessica laat zangeres Babette van Veen een relativering vallen naast ontelbare superlatieven. ShowBizCity is een feestpaleis voor wie ongedwongen vermaak zoekt - dáár was tijdens de première, zondag in Aalsmeer, zo'n beetje iedereen het over eens. Maar die beelden van Bekende Nederlanders - in elke hoek staat er wel één te pralen - zijn niet meer dan schimmen van wat ze moeten zijn.

Van actrice Guusje Nederhorst is het hoofd er al een keer afgevallen. Presentator Rolf Wouters heeft de kaaklijn van voormalig doelman Hans van Breukelen. Musicalster Stanley Burleson oogt als een look-a-like van filmacteur Arnold Schwarzenegger.

Dat de maker van de wassen beelden het realisme enigszins uit het oog is verloren, past bij ShowBizCity. In dit decor van het Nederlandse amusementslandschap is niets wat het lijkt te zijn. Wie er binnentreedt, komt in een schijnwereld terecht. De boom op het Tensenhof is van kunststof. In de keuken van restaurant Taco's en Tortilla's loopt personeel van het Hollandse cateringbedrijf Martinair af en aan. Op de kaart van de Big Apple Mega Disco, die is geïnspireerd op de smaak van de joodse deli's in New York, is allesbehalve koosjere saté van varkenshaas te vinden.

ShowBizCity is volkstheater. De bezoeker kan zichzelf identificeren met de typetjes die hij ziet. In die herkenning schuilt het geheim van de formule; hoe meer de toeschouwer gaat geloven dat hijzelf de ster is waar het allemaal om draait, hoe verder hij komt af te staan van het leven van alledag, waarin werk of het onkruid in de tuin de gang van zaken domineert.

Met de keuze voor volkskomieken (Comedy Club), variété (Broadway Theatre) en goochelaars (Magic Mystery) probeert creative director Joop van den Ende afstand te nemen van wat momenteel op televisie als amusement geldt. Emoties, met confetti bestrooide informatie en het thuis op de bank meemaken van echt gebeurde branden of moorden - op de meeste Nederlandse zenders zijn die ingrediënten de pincodes tot de felbegeerde hoge kijkcijfers.

'Televisiegenres dienen zich in golfbewegingen aan', zegt Van den Ende, 'en momenteel gelden emotietelevisie en service-programma's als de top. Maar een kentering is zichtbaar. In Engeland, en ook in Australië, zie je de grote amusementsprogramma's naar prime time schuiven. Ook hier groeit naar mijn idee het verlangen naar amusement.'

'Het persoonlijke lief en leed maakt weer plaats voor een andere vorm van amusement', stelt ook Kees van Twist, hoofd Cultuur en Amusement bij de AVRO. Volgens hem is op televisie de tijd aangebroken voor 'een nieuwe vorm van entertainment'. 'Vroeger was een show, zoals het Grand Gala du disque, een unieke belevenis. Tegenwoordig zie je in elk programma sterren voorbijkomen. Je ziet nu dat de televisie, na een periode van herbezinning, met een nieuwe vorm komt, met klein, direct amusement.'

Lalalalive (AVRO), waarin Bart Peeters en een groep muzikanten samen met een bekende zanger diens repertoire op zijn kop zetten, is zo'n nieuw programma, vindt Van Twist. Evenals het KRO-muziekprogramma Het gevoel van. . ., dat bestaat uit het meezingen van liedjes uit een bepaald jaar. 'Het publiek wil zich niet langer vergapen, maar actief meedoen', zegt Van Twist. 'In een ongedwongen sfeer.'

Van den Ende Producties heeft door de Universiteit van Amsterdam een onderzoek laten doen naar de wensen van de consument. Daaruit blijkt dat de televisiekijker vermaakt wil worden, én iets wil opsteken.

Onderzoek leerde Van den Ende ook dat de Nederlander, die voor de buis wordt geconfronteerd met een eindeloze reeks geweldsdelicten, buiten de deur geborgenheid zoekt. 'De mensen hebben genoeg van agressie, van het onveilige gevoel een klap te kunnen oplopen. Het antwoord daarop is een locatie met alles onder één dak.'

ShowBizCity, waarin de vervlogen tijden van Snip en Snap samenkomen met de tegenwoordige tijd van R & B, is de optelsom van de onderzoeksconclusies. In het museum van de illusie kan aan de werkelijkheid worden ontsnapt, en er kan iets worden opgestoken over de wijze waarop televisie wordt gemaakt.

Vorig jaar behaalde de afdeling live entertainment van Endemol een omzet van 210 miljoen gulden. Dat was ruim de helft meer dan het jaar daarvoor. ShowBizCity moet de omzet verder doen stijgen - temeer omdat de attractie op één plek is gevestigd, en niet meer na de première, zoals bij Endemols Holiday on Ice, op reis moet door het land.

Toch heerst er in de financiële wereld, waar Van den Ende sinds de beursgang van Endemol niet meer omheen kan, scepsis over de investering van 35 miljoen gulden. 'Bij entertainment zijn de risico's hoger en de marges lager dan bij televisieprogramma's, de kernactiviteit van Endemol', aldus O. Tijs van de Bank-Bangert Pontier.

De afdeling live entertainment heeft al eerder bewezen risico's in zich te herbergen. Buitenlandse musicals slaagden artistiek, maar commerciëel leverden de producties niets op. Als gevolg daarvan verlegde Endemol zijn ambities: in New York is co-produceren voorlopig het motto, waardoor het financiële risico wordt gespreid, en vanuit Aalsmeer moeten de harten van het Nederlandse publiek worden veroverd.

Daarin slaagde Endemol al eerder met vakkundig gemaakte amusementsprogramma's. Maar of de Nederlander zijn hart ook verpandt aan een uitgaansgelegenheid te Aalsmeer, daaraan wordt getwijfeld. 'De locatie is een probleem. Het zit ergens in de polder op een plek waar nauwelijks openbaar vervoer komt. Ik zie de files al staan', luidt de bedenking van A. Barneveld, analist bij de Generale Bank. Ook moet Endemol er volgens hem voor zorgen dat het project na de eerste golf van publiciteit de aandacht blijft trekken. 'Dat was ook nodig bij Eurodisney, en dan heb je het over een gevestigde naam.'

Zondag, laat op de avond, tijdens een optreden van 4 Fun, overziet Joop van den Ende vanaf de Golden Gate Bridge in Aalsmeer zijn zaak. Hij krijgt schouderklop na schouderklop. ShowBizCity is op-en-top-Joop, vertellen genodigden elkaar keer op keer. Niks dralen, maar in elf maanden tijd een idylle uit de grond stampen.

Van scepsis wil zondag niemand iets weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden