Grillige, virtuoze roman

Een Portugese vrouw metselt een muur voor de deur van haar flatje in de Angolese hoofdstad Luanda als de vrijheidsstrijders de stad binnentrekken om het koloniale bewind te verdrijven. Ze verschanst zich daar dertig jaar en schrijft de muren van haar appartement vol met poëtische invallen. Dit moet wel een roman zijn van José Eduardo Agualusa.

Vanaf het moment dat de Angolees-Portugese schrijver zijn journalistieke werkzaamheden staakte om zich geheel aan het schrijven van fantastische romans te wijden, heeft hij zijn eigenzinnige literaire genre steeds verder verfijnd. Legenden raken moeiteloos verknoopt met journalistieke berichtgeving; geruchten van de straat en feitelijke geschiedschrijving dansen om elkaar heen. Al zeker een jaar of twintig.

Lichtvoetig

Een greep uit Agualusa's personages in Een algemene theorie van het vergeten: een Portugese beul die met een gekko praat alsof die God is, een dissident die een duif slacht die een diamantje in zijn buik blijkt te hebben, een marxistische geheim agent die als de partij kapitalistisch wordt gefrustreerd als privédetective aan de slag gaat.

Die komen elkaar tegen door toeval of noodlot, en zo komt veertig jaar geschiedenis voorbij (Angola werd in 1975 onafhankelijk). Als klucht. Op zichzelf was het een bloedige revolutie, met verraad, marteling en gruwelijke corruptie. Het is een klein literair wonder dat Agualusa dat alles zo lichtvoetig voorbij laat komen.

Virtuoos

Hij maakt het zich niet makkelijk door de hoofdpersoon Ludo afgesloten van de buitenwereld te laten leven, maar dat blijkt juist de kracht van zijn vertelling. Agualusa speelt met de kwestie hoe die vrouw zich in leven moet houden met een tuintje op het dakterras, maar de lezer weet dat het daar niet om gaat. Een bezoekster uit Portugal rakelt op wat Ludo liever wilde vergeten.

De vorm van deze roman is even grillig als virtuoos, de taal schakelt van zeer spaarzaam tot die van een schelmenroman. Agualusa op zijn best.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden